Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν σε εκεχειρία δύο εβδομάδων, η οποία τίθεται άμεσα σε ισχύ, με στόχο να αποκλιμακωθεί η κρίση που κράτησε την περιοχή σε ένταση για 40 ημέρες. Η συμφωνία, που διαμεσολάβησε το Πακιστάν, προβλέπει διακοπή των επιθέσεων από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να ανοίξει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ για ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Βασικοί όροι της εκεχειρίας
- Διακοπή επιθέσεων: Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ σταματούν όλες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν για δύο εβδομάδες.
- Άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ: Το Ιράν επιτρέπει την ασφαλή διέλευση πλοίων, συντονίζοντας με τις ένοπλες δυνάμεις του. Το στρατηγικό αυτό πέρασμα μεταφέρει περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
- Διαπραγματεύσεις: Θα ξεκινήσουν άμεσα στην Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με βάση ιρανική πρόταση 10 σημείων που ο Τραμπ χαρακτήρισε «εργάσιμη βάση» για συμφωνία.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν ήδη πετύχει τους στρατιωτικούς τους στόχους και βρίσκονται κοντά σε ευρύτερη συμφωνία. Ο Τραμπ τόνισε ότι δεν θα επιτραπεί εμπλουσιασμός ουρανίου, ενώ θα υπάρξει συζήτηση για άρση κυρώσεων και δασμών. Από την πλευρά του, το Ιράν επιμένει σε μη επιθετική στάση των ΗΠΑ, άρση όλων των κυρώσεων, απομάκρυνση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή και αποζημιώσεις.
Οι διαφορές που παραμένουν
Παρόλο που και οι δύο πλευρές παρουσιάζουν τη συμφωνία ως νίκη, υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες:
- Το Ισραήλ δηλώνει ότι η εκεχειρία δεν καλύπτει τον Λίβανο.
- Δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων.
- Αναφέρονται μεμονωμένες παραβιάσεις λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση.
Ο αναλυτής Robert Geist Pinfold από το King’s College London χαρακτηρίζει τη συμφωνία «αβέβαιη στην εφαρμογή της», σημειώνοντας ότι πολλά σημεία έχουν «μετατεθεί για αργότερα».
Τι ακολουθεί;
Οι διαπραγματεύσεις στην Ισλαμαμπάντ ξεκινούν τις επόμενες ημέρες. Στόχος είναι η μετατροπή της προσωρινής εκεχειρίας σε μόνιμη και ολοκληρωμένη συμφωνία. Η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων Ευρωπαίων ηγετών, Τουρκίας και Ρωσίας, χαιρετίζει την εξέλιξη και καλεί σε πλήρη τήρηση της εκεχειρίας για να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση και ενεργειακή κρίση.
Η συμφωνία φέρνει προσωρινή ανακούφιση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, αλλά η ειρήνη παραμένει εύθραυστη. Όλα θα κριθούν από την πρόοδο των συνομιλιών τις επόμενες 14 ημέρες.