Νέος συναγερμός έχει σημάνει στη Λέσβο μετά την επιβεβαίωση κρουσμάτων αφθώδους πυρετού (Foot and Mouth Disease), της πρώτης εστίας της νόσου στην Ελλάδα μετά από 25 χρόνια. Το πρώτο κρούσμα εντοπίστηκε στις 16 Μαρτίου 2026 σε μονάδα βοοειδών στην περιοχή Πελόπης της βορειοανατολικής Λέσβου, ενώ λίγες ημέρες αργότερα επιβεβαιώθηκε και δεύτερο κρούσμα σε γειτονική εκτροφή αιγοπροβάτων.
Η νόσος, που είναι εξαιρετικά μεταδοτική και προσβάλλει δίχηλα ζώα (βοοειδή, πρόβατα, κατσίκια), έχει ήδη οδηγήσει σε κατάσταση ειδικής κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας σε ολόκληρο το νησί. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενεργοποίησε άμεσα το εθνικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, με οριοθέτηση:
- Ζώνης προστασίας (3 χλμ. από τις μολυσμένες εκτροφές)
- Ζώνης επιτήρησης (10 χλμ.)
- Απαγορευμένης ζώνης σε όλη την υπόλοιπη Λέσβο
Τα μέτρα, που ισχύουν τουλάχιστον μέχρι τις 15 Μαΐου 2026, περιλαμβάνουν απαγόρευση μετακίνησης ζώων, γάλακτος, κρέατος και ζωικών προϊόντων εκτός νησιού, αυστηρούς ελέγχους και απολυμάνσεις σε λιμάνια και οχήματα, καθώς και θανάτωση των μολυσμένων ζώων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές προχωρούν σε σφαγή και υγειονομική ταφή ολόκληρων κοπαδιών στην ευρύτερη ζώνη προστασίας για να περιοριστεί η διασπορά.
Αντιδράσεις από κτηνοτρόφους και τοπικούς φορείς
Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου έχουν αντιδράσει έντονα, πραγματοποιώντας κινητοποιήσεις, αποκλεισμούς λιμανιών και διαμαρτυρίες έξω από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Πολλοί καταγγέλλουν ότι τα μέτρα είναι υπερβολικά σκληρά, ότι «τιμωρούν» και υγιή κοπάδια, και ότι η κυβέρνηση δεν έλαβε έγκαιρα προληπτικά μέτρα, παρότι η νόσος μαίνεται εδώ και μήνες στην Τουρκία και την Κύπρο.
Επιπλέον, εκφράζουν φόβους για οικονομική καταστροφή: η Λέσβος παράγει σημαντικές ποσότητες γάλακτος και τυριών, ενώ η απαγόρευση εξαγωγών πλήττει άμεσα την τοπική οικονομία εν όψει Πάσχα. Το υπουργείο έχει ανακοινώσει αποζημιώσεις για τις πληγείσες τυροκομικές επιχειρήσεις και δεσμεύεται ότι θα στηρίξει τους παραγωγούς, ενώ έχει προγραμματιστεί σύσκεψη στην Αθήνα για περαιτέρω μέτρα στήριξης.
Το πλαίσιο και η σοβαρότητα
Ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, αλλά προκαλεί τεράστιες οικονομικές ζημιές στην κτηνοτροφία λόγω μειωμένης παραγωγής, θανάτων ζώων και περιορισμών στο εμπόριο. Η Ελλάδα, που ήταν «καθαρή» από τη νόσο για πάνω από δύο δεκαετίες, βρίσκεται τώρα σε υψηλή επιφυλακή για να αποτρέψει εξάπλωση σε άλλες περιοχές.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης τονίζει ότι η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων είναι απαραίτητη για την ταχεία εκρίζωση της νόσου και την προστασία του συνόλου της ελληνικής κτηνοτροφίας. Παράλληλα, έχουν ενισχυθεί οι έλεγχοι βιοασφάλειας σε όλη τη χώρα.
Η κατάσταση στη Λέσβο παραμένει ρευστή, με τις τοπικές αρχές και τους παραγωγούς να ζητούν περισσότερη στήριξη, καλύτερο συντονισμό και ισορροπημένη διαχείριση που να μην οδηγήσει σε μαζική καταστροφή της τοπικής οικονομίας. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν τα μέτρα θα περιορίσουν αποτελεσματικά την εξάπλωση ή αν θα χρειαστούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
