Παρέμβαση με τρεις βασικές επισημάνσεις έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, της ενεργειακής ασφάλειας αλλά και της διαχείρισης πιθανών μεταναστευτικών ροών.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε αρχικά στην ανάγκη ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ, κάνοντας λόγο για το άρθρο 42 παράγραφος 7, επισημαίνοντας ότι η τρέχουσα κρίση ανέδειξε τη σημασία ενός πιο σαφούς και θεσμικά κατοχυρωμένου μηχανισμού ευρωπαϊκής στήριξης σε περίπτωση επίθεσης σε κράτος-μέλος.
Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που έσπευσε να στηρίξει την Κύπρο», σημειώνοντας ότι στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλα κράτη-μέλη, ενώ υπογράμμισε πως θα θέσει το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητώντας έναν ξεκάθαρο οδικό χάρτη για τη θεσμική ενίσχυση της ρήτρας.
Στη συνέχεια, ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε στις επιπτώσεις της κρίσης στην ενέργεια και την οικονομία, προειδοποιώντας ότι εντάσεις και επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές μπορεί να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των τιμών. Τόνισε την ανάγκη να υπάρξει αυτοσυγκράτηση και να σταματήσουν οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί τόσο εθνικές όσο και ευρωπαϊκές απαντήσεις.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ελλάδα λαμβάνει μέτρα για τη στήριξη της οικονομίας, ωστόσο σε περίπτωση παράτασης της κρίσης θα απαιτηθούν κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.
Τέλος, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο νέων προσφυγικών ροών, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι προετοιμασμένη για όλα τα σενάρια, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει να επαναληφθεί η εμπειρία της κρίσης του 2015 και ότι απαιτείται προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Αναλυτικά η δήλωση
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο ξεκινάει σε λίγο, διεξάγεται σε μία εξαιρετικά κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, με έναν εκτεταμένο πόλεμο να πλήττει την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Οι επιπτώσεις, προφανώς, στην παγκόσμια οικονομία είναι εξαιρετικά σοβαρές.
Επιτρέψτε μου να κάνω τρεις παρατηρήσεις. Η πρώτη έχει να κάνει με το γεγονός ότι η κρίση αυτή ανέδειξε την ανάγκη της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναφέρομαι στο άρθρο 42, παράγραφος 7.
Η Ελλάδα, πρώτη ευρωπαϊκή χώρα, έσπευσε να στηρίξει την Κύπρο όταν αυτή δέχθηκε επίθεση, ακολούθησαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Θα θέσω όμως ανοιχτά το ζήτημα αυτό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και θα ζητήσω έναν σαφή οδικό χάρτη για το πώς μπορούμε αυτή την ουσιαστικά άτυπη ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 να τη μετατρέψουμε σε μία θεσμικά στέρεη επιλογή, την οποία θα έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες σε περίπτωση που δεχθούν εκ νέου κάποια επίθεση.
Η δεύτερη παρατήρησή μου έχει να κάνει με τις οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις αυτής της μεγάλης κρίσης. Η επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Κόλπου έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει τις τιμές της ενέργειας σε επίπεδα που θα μπορούν να οδηγήσουν σε δραματικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Είναι απολύτως απαραίτητο αυτή τη στιγμή να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή.
Από εκεί και πέρα όμως, ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί και άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή.
Η Ελλάδα, στα πλαίσια των δημοσιονομικών της δυνατοτήτων, θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να στηρίξει τους Έλληνες πολίτες και την ελληνική οικονομία. Θα χρειαστούμε όμως και ευρωπαϊκές απαντήσεις, σε περίπτωση που αυτή η κρίση παραταθεί και οδηγήσει σε παρατεταμένα αυξημένες τιμές και στο φυσικό αέριο αλλά και στα καύσιμα, και αυτό θα είναι αντικείμενο της συζήτησης την οποία θα κάνουμε σήμερα.
Η τρίτη παρατήρησή μου έχει να κάνει με το γεγονός ότι η κρίση αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει την Ευρώπη να αντιμετωπίσει μία νέα προσφυγική κρίση. Εδώ το μήνυμα πρέπει να είναι απολύτως σαφές: η Ευρώπη δεν μπορεί να ανεχθεί και πάλι μία επανάληψη της κρίσης του 2015. Δεν είμαστε στο σημείο αυτό, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα.
Ένα σαφές μήνυμα, λοιπόν, ότι η Ευρώπη θα προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα και δεν θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος θεωρώ ότι είναι επιβεβλημένο να σταλεί από αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.