Στις 16 Μαρτίου 2026, οι αρχές της Κούβας ανακοίνωσαν πλήρες μπλακ άουτ σε όλο το νησί, αφήνοντας περίπου 11 εκατομμύρια κατοίκους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Το Υπουργείο Ενέργειας και Ορυχείων ανέφερε «πλήρη αποσύνδεση» του εθνικού ηλεκτρικού συστήματος και διενεργεί έρευνα για τα αίτια, ενώ η κρίση αποδίδεται κυρίως στην έλλειψη καυσίμων και στον αμερικανικό ενεργειακό αποκλεισμό.
Το χρονικό της κρίσης
Η Κούβα αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα στο ενεργειακό της σύστημα, με παλιές μονάδες παραγωγής, συχνές βλάβες και εξάρτηση από εισαγωγές πετρελαίου. Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά από τον Ιανουάριο 2026, όταν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε και ενίσχυσε κυρώσεις, απειλώντας με δασμούς οποιαδήποτε χώρα που πουλά ή προμηθεύει πετρέλαιο στην Κούβα.
- Από τις αρχές Μαρτίου, η Κούβα δεν έχει παραλάβει σημαντικές ποσότητες πετρελαίου, με αποτέλεσμα οι θερμοηλεκτρικές μονάδες να λειτουργούν σε ελάχιστη ισχύ (περίπου 590 MW αντί για κανονικά ~2.000 MW).
- Στις 4 Μαρτίου 2026, μεγάλο μπλακ άουτ έπληξε το δυτικό τμήμα (συμπεριλαμβανομένης της Αβάνας), αφήνοντας εκατομμύρια χωρίς ρεύμα για 16+ ώρες. Η βλάβη αποδόθηκε στην απροσδόκητη διακοπή της μονάδας Antonio Guiteras.
- Παρά την επανασύνδεση του δικτύου στις 5 Μαρτίου, η παραγωγή παρέμεινε χαμηλή, με καθημερινές διακοπές ρεύματος έως και 20 ώρες σε πολλές περιοχές.
- Στις 16 Μαρτίου, το πρόβλημα κλιμακώθηκε σε πανεθνικό επίπεδο, με πλήρη κατάρρευση του δικτύου.
Συνέπειες και αντιδράσεις
- Καθημερινή ζωή: Χωρίς ρεύμα, τα νοσοκομεία λειτουργούν με γεννήτριες, τα τρόφιμα χαλάζουν, τα σχολεία κλείνουν, ενώ οι ουρές για ψωμί και βασικά αγαθά μεγαλώνουν.
- Διαμαρτυρίες: Στις 14-15 Μαρτίου, σπάνιες διαδηλώσεις ξέσπασαν σε κεντρικές περιοχές (π.χ. Morón), με επιθέσεις σε γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος – σπάνιο φαινόμενο στην Κούβα.
- Κυβερνητική θέση: Η κυβέρνηση Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ κατηγορεί τις ΗΠΑ για «ενεργειακό αποκλεισμό» που οδηγεί σε οικονομική ασφυξία, επιδεινώνοντας την κρίση μετά την πτώση του Μαδούρο στη Βενεζουέλα (Ιανουάριος 2026), που ήταν κύριος προμηθευτής πετρελαίου.
- Αμερικανική πλευρά: Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις στοχεύουν στο καθεστώς και όχι στον λαό, ενώ η έλλειψη καυσίμων αποδίδεται σε κακή διαχείριση.
Το πλαίσιο της 2026 Cuban crisis
Η κρίση εντάσσεται στην ευρύτερη 2026 Cuban crisis, που ξεκίνησε μετά την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα και την ενίσχυση του εμπάργκο. Η Κούβα, με πληθυσμό ~11 εκατομμύρια, εξαρτάται σχεδόν πλήρως από εισαγόμενο πετρέλαιο για ηλεκτροπαραγωγή (θερμοηλεκτρικές μονάδες).
Παρά τις προσπάθειες αποκατάστασης (επισκευές σε μονάδες όπως η Antonio Guiteras), οι ειδικοί προβλέπουν συνεχιζόμενες διακοπές λόγω έλλειψης καυσίμων και γήρανσης υποδομών.
Η κατάσταση παρακολουθείται στενά διεθνώς, καθώς η ενεργειακή ασφυξία μπορεί να πυροδοτήσει περαιτέρω κοινωνικές εντάσεις σε ένα νησί που ήδη υποφέρει από πληθωρισμό, έλλειψη τροφίμων και μαζική μετανάστευση.
