Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόκειται να συζητήσουν το ενδεχόμενο επέκτασης της ναυτικής αποστολής «Ασπίδες» (EUNAVFOR ASPIDES) μέχρι τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με αποκλειστική πληροφόρηση της Financial Times (15 Μαρτίου 2026), επικαλούμενη αξιωματούχο με γνώση των εν εξελίξει συνομιλιών.
Η αποστολή «Ασπίδες», που ξεκίνησε το 2024 και παρατάθηκε μέχρι τον Φεβρουάριο 2027, αποτελείται σήμερα από τρία πλοία (ένα γαλλικό, ένα ελληνικό και ένα ιταλικό) και εστιάζει στην προστασία εμπορικών πλοίων από επιθέσεις των Χούθι στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και τον Κόλπο του Άντεν. Μια επέκταση στα Στενά του Ορμούζ –το κρίσιμο πέρασμα από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου– θα απαιτούσε νέα εντολή από το Συμβούλιο της ΕΕ.
Το Πλαίσιο της Συζήτησης
Η πρόταση έρχεται εν μέσω της συνεχιζόμενης κρίσης στον Περσικό Κόλπο, μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν (28 Φεβρουαρίου 2026) και την de facto παρεμπόδιση ναυσιπλοΐας από το Ιράν. Οι τιμές πετρελαίου παραμένουν υψηλές (άνω των 100 δολαρίων/βαρέλι), ενώ η διακοπή ροών επηρεάζει άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο αξιωματούχος που μίλησε στους FT εκτίμησε ότι μια κοινή ναυτική αποστολή ΕΕ-ΟΗΕ για τη διασφάλιση ελευθερίας ναυσιπλοΐας φαντάζει πιο πιθανή από διμερείς προσεγγίσεις χωρών-μελών προς το Ιράν. Παράλληλα, η FT αναφέρει ότι Γαλλία και Ιταλία έχουν ξεκινήσει προκαταρκτικές επαφές με την Τεχεράνη για εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης ευρωπαϊκών πλοίων, χωρίς να επιβεβαιώνεται επίσημα από τις κυβερνήσεις.
Η Τρέχουσα Κατάσταση της «Ασπίδες»
- Η αποστολή παρατάθηκε τον Φεβρουάριο 2026 μέχρι 28 Φεβρουαρίου 2027, με κοινό κόστος ~15 εκατ. ευρώ για την περίοδο Μάρτιος 2026–Φεβρουάριος 2027.
- Καλύπτει ήδη περιοχές από τον Κόλπο του Άντεν μέχρι τον Κόλπο του Ομάν, με παρακολούθηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.
- Στόχος: Προστασία εμπορικών πλοίων, αποτροπή επιθέσεων και διασφάλιση ελευθερίας ναυσιπλοΐας χωρίς εμπλοκή σε επιθετικές ενέργειες.
Γιατί Είναι Κρίσιμη η Επέκταση
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν στρατηγικό «λαιμό» για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Η Ισραηλινο-Αμερικανική εκστρατεία έχει προκαλέσει ιρανικές απειλές και de facto περιορισμούς, ενώ η ΕΕ αναζητά τρόπους να προστατεύσει τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς να εμπλακεί άμεσα στον πόλεμο. Μια επέκταση θα ενίσχυε την ευρωπαϊκή παρουσία δίπλα σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και τοπικούς συμμάχους (π.χ. Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ).
Η συζήτηση αναμένεται στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ τις επόμενες ημέρες. Η έκβαση θα εξαρτηθεί από την ομοφωνία των 27, καθώς η επέκταση απαιτεί νέα εντολή και πιθανή αύξηση πόρων/πλοίων. Η ΕΕ προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ ενεργειακής ασφάλειας, αποτροπής κλιμάκωσης και αποφυγής εμπλοκής σε ευρύτερο πόλεμο. Η εξέλιξη θα επηρεάσει άμεσα τις τιμές ενέργειας και την οικονομική σταθερότητα στην Ευρώπη.