Μια πρωτοποριακή έρευνα, με επικεφαλής την Georgia Tech και συνεργάτες από το Πανεπιστήμιο Cambridge και το UCLA, βάζει κάτω από το μικροσκόπιο τον αλγόριθμο της TikTok και τον τρόπο που διαμορφώνει τις απόψεις, τις συμπεριφορές και την ψυχική υγεία των εφήβων. Χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από πάνω από 10.000 εφήβους που δώρισαν εθελοντικά τα αρχεία τους (μέσω GDPR στη Βρετανία), η ομάδα θα «ελέγξει» πώς η σελίδα For You καθοδηγεί –συχνά αθόρυβα– το τι βλέπουν τα παιδιά.
Η έρευνα, που χρηματοδοτείται με 1,7 εκατομμύρια δολάρια από το Huo Family Foundation, ξεκίνησε πρόσφατα και αναμένεται να διαρκέσει τέσσερα χρόνια. Επικεφαλής είναι η Munmun De Choudhury, καθηγήτρια στην School of Interactive Computing του Georgia Tech, μαζί με την Amy Orben (Cambridge) και την Homa Hosseinmardi (UCLA).
Τι Κάνει Αυτή η Μελέτη Διαφορετική;
- Εστιάζει στα watch histories (τι βλέπουν παθητικά οι έφηβοι), όχι μόνο σε likes, σχόλια ή posts.
- Χρησιμοποιεί πραγματικά, συναινετικά δεδομένα από εφήβους – όχι τεστ λογαριασμών-«φάντασμα».
- Θα προσομοιώσει «rabbit holes» (βαθιές σήραγγες περιεχομένου) με AI και «digital twins» για να δει πώς λίγα αρχικά σήματα οδηγούν σε ακραίες αλλαγές στο feed.
- Στόχος: Να εντοπίσει «negative exposures» (αρνητικές εκθέσεις) όπως περιεχόμενο για διατροφικές διαταραχές, αυτοτραυματισμό, ακραίες απόψεις ή τοξικές σχέσεις.
«Θέλουμε να καταλάβουμε τους διαφορετικούς τύπους αρνητικών εκθέσεων που βιώνουν οι νέοι στο TikTok», δήλωσε η De Choudhury. «Η έρευνα θα δώσει εργαλεία για να αναγνωρίζουμε κινδύνους και ανθεκτικότητα, και θα βοηθήσει σε πολιτικές, κλινικές παρεμβάσεις και καλύτερη ρύθμιση πλατφορμών».
Γιατί ο Αλγόριθμος Είναι Τόσο Ισχυρός;
Η σελίδα For You μαθαίνει γρήγορα από μικρές ενέργειες: πόσο χρόνο μένεις σε ένα βίντεο, αν το ξαναδείς, αν το σκρολάρεις μακριά. Σύντομα γίνεται «τρομακτικά ακριβής», όπως λένε πολλοί χρήστες. Αυτό δεν είναι τυχαίο – είναι σχεδιασμένο να μεγιστοποιεί τον χρόνο παραμονής.
Σε εφήβους, που το μυαλό τους ακόμα διαμορφώνεται, αυτό μπορεί να μετατρέψει μια στιγμιαία περιέργεια σε ολόκληρο «κόσμο»: από χιούμορ σε κυνισμό, από αυτοβελτίωση σε τοξική αυτοκριτική, από αθώες τάσεις σε ακραίες ιδεολογίες. Όροι όπως «looksmaxxing», «red pill», «delulu» ή «tradwife» εξαπλώνονται σε παρέες πριν καν οι γονείς τους καταλάβουν τι σημαίνουν.
Προηγούμενες έρευνες (π.χ. Center for Countering Digital Hate 2022) έδειξαν ότι λογαριασμοί 13 ετών εκτίθενται γρήγορα σε βλαβερό περιεχόμενο. Το TikTok απαντά ότι τέτοια τεστ δεν αντικατοπτρίζουν πραγματική χρήση και ότι έχει moderation και πόρους υποστήριξης.
Οι Ευρύτερες Συνέπειες
Η μελέτη έρχεται σε μια εποχή που:
- Το 63% των Αμερικανών εφήβων χρησιμοποιεί TikTok, με 1 στους 5 «σχεδόν συνέχεια» (Pew Research).
- Οι αλγόριθμοι κατηγορούνται για ενίσχυση άγχους, κατάθλιψης, μοναξιάς και εξάρτησης.
- Γίνονται δίκες (π.χ. κατά Meta, Google) για «predatory tech» που εκμεταλλεύεται παιδιά.
Η ομάδα ελπίζει να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία αντί για γενικές κατηγορίες, ώστε ρυθμίσεις και γονείς να βασίζονται σε δεδομένα, όχι σε φόβο.
«Η εφηβεία πάντα είχε αβεβαιότητα», λέει η έρευνα. «Αλλά ο αλγόριθμος μπορεί να βιομηχανοποιήσει την αναζήτηση ταυτότητας – και να την κάνει να μοιάζει με μοιραία πορεία».
Η έρευνα αυτή μπορεί να μην αλλάξει τον κόσμο αύριο, αλλά μπορεί να δώσει τα εργαλεία για να καταλάβουμε πώς ένα απλό scroll διαμορφώνει τον τρόπο που βλέπουν οι έφηβοι τον εαυτό τους και την πραγματικότητα. Μείνετε ενημερωμένοι – η μάχη για υγιή ψηφιακή εποχή μόλις ξεκινά!