Η πρόσφατη σύμβαση μεταξύ της Ελλάδας και της αμερικανικής εταιρείας Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, τόσο στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, με αιχμή την πιθανή αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή. Ο πρόεδρος του κόμματος ΝΙΚΗ, Δημήτρης Νατσιός, έθεσε ανοιχτά ερωτήματα σε ανάρτησή του στο X, ζητώντας διευκρινίσεις για μια διάταξη που εισήχθη τελευταία στιγμή και αφορά τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ (Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης).
Η συμφωνία υπογράφηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και αφορά αποκλειστικά δικαιώματα έρευνας σε θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, καλύπτοντας περίπου 47.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η κοινοπραξία υπό την Chevron, σε συνεργασία με την Hellenic Energy, στοχεύει στην ανακάλυψη φυσικού αερίου, διπλασιάζοντας την έκταση των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών προς εξερεύνηση. Αυτή η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση της εξάρτησης από ρωσικές προμήθειες ενέργειας, ενισχύοντας την αμερικανική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η σύμβαση έχει γίνει αντικείμενο σφοδρής κριτικής. Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, σε δήλωσή του στις 25 Φεβρουαρίου, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι οι τελευταίες προσθήκες στο κείμενο περιλαμβάνουν ρήτρες που υπονοούν πιθανή παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, αναφέρει διατάξεις για “απόσυρση της εταιρείας από περιοχή που μπορεί να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ”, “περιοχές όπου η Ελληνική Δημοκρατία δεν θα κατέχει κυριαρχικά δικαιώματα” και “απώλεια οριοθετημένης περιοχής”. Ο Σαμαράς χαρακτήρισε αυτές τις ρήτρες ως “έμμεση αλλά σαφή υπόνοια παραχώρησης”, τονίζοντας ότι εγκρίθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ο Δημήτρης Νατσιός, σε ανάρτησή του στο X στις 26 Φεβρουαρίου, επανέλαβε αυτές τις ανησυχίες, ρωτώντας: “Ποιος απαίτησε να εισαχθεί την τελευταία στιγμή η συγκεκριμένη προσθήκη;” και “Τι θα γίνει εάν δεν υπάρξει καμιά συμφωνία οριοθέτησης μέχρι τον χρόνο που θα αρχίσει η ενδεχόμενη εκμετάλλευση; Θα παγώσει το έργο;”. Η ανάρτηση, συνοδευόμενη από βίντεο, έχει προκαλέσει συζητήσεις στα social media, με hashtags όπως #ΝΙΚΗ, #ΑΟΖ και #ενεργειακα.
Στο διεθνές μέτωπο, η Τουρκία αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας τις δραστηριότητες “παράνομες” και “παραβίαση του διεθνούς δικαίου”. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι οι ενέργειες της Ελλάδας παραβιάζουν τα δικαιώματα της Λιβύης βάσει του μνημονίου του 2019 με την Άγκυρα, και υπονομεύουν τις σχέσεις καλής γειτονίας. Η Αθήνα απάντησε ότι οι έρευνες γίνονται σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η διαμάχη αναδεικνύει μακροχρόνιες εντάσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για τα θαλάσσια σύνορα στην Ανατολική Μεσόγειο, με πιθανές επιπτώσεις σε στρατιωτικές και ενεργειακές ισορροπίες.
Παρά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση υπερασπίζεται τη συμφωνία, τονίζοντας ότι ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και δεν παραχωρεί κυριαρχικά δικαιώματα, καθώς αυτά δεν μπορούν να μεταβιβαστούν μέσω ιδιωτικών συμβάσεων. Ειδικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρουσία αμερικανικών κολοσσών όπως η Chevron και η ExxonMobil στην ελληνική ΑΟΖ αποτελεί στρατηγική ήττα για την Τουρκία, η οποία προσπάθησε να εμποδίσει τέτοιες εξελίξεις.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με πιθανές διπλωματικές εξελίξεις. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά, καθώς η ενεργειακή εξερεύνηση στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.