Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, σε μια απόφαση-ορόσημο 6-3 στις 20 Φεβρουαρίου 2026, έκρινε παράνομους τους ευρείς δασμούς που επέβαλε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με βάση τον Νόμο Διεθνών Οικονομικών Εκτάκτων Δυνάμεων (IEEPA) του 1977. Η απόφαση, γραμμένη από τον αρχιδικαστή Τζον Ρόμπερτς, αποτελεί το πρώτο μεγάλο νομικό πλήγμα στην εμπορική ατζέντα του Τραμπ και ανοίγει τον δρόμο για επιστροφές δισεκατομμυρίων δολαρίων σε εισαγωγείς. Ωστόσο, ο Πρόεδρος αντέδρασε άμεσα, επιβάλλοντας νέους δασμούς μέσω εναλλακτικών νομικών διατάξεων. Διαβάστε τις τελευταίες εξελίξεις από έγκυρες διεθνείς πηγές όπως Supreme Court, Reuters, BBC, New York Times, Guardian και SCOTUSblog.
Τι Αποφάσισε το Δικαστήριο;
Στις υποθέσεις Learning Resources, Inc. v. Trump και Trump v. V.O.S. Selections, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο IEEPA δεν εξουσιοδοτεί τον Πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς (tariffs). Ο νόμος προοριζόταν για περιορισμένες ενέργειες σε εθνικές εκτάκτως καταστάσεις (π.χ. πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, μπλοκάρισμα συναλλαγών), όχι για γενικευμένους δασμούς χωρίς όρια ύψους, διάρκειας ή εύρους. «Το IEEPA δεν είναι νόμος δασμών», τόνισε η απόφαση. Το Σύνταγμα δίνει αποκλειστικά στο Κογκρέσο την εξουσία για δασμούς και φόρους, και ο Τραμπ υπερέβη τα όρια της εξουσιοδότησης.
Η απόφαση ακυρώνει τους δασμούς IEEPA (συμπεριλαμβανομένων των «reciprocal» και «fentanyl» δασμών σε Καναδά, Μεξικό, Κίνα και παγκοσμίως) και παραπέμπει την υπόθεση στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου (CIT) για διαδικασίες επιστροφών (refunds), εκτιμώμενων σε 130-175 δισ. δολάρια. Οι δασμοί Section 232 (εθνική ασφάλεια) και Section 301 (αθέμιτες πρακτικές) παραμένουν σε ισχύ.
Η Άμεση Αντίδραση του Τραμπ
Ο Πρόεδρος χαρακτήρισε την απόφαση «ντροπή», «terrible» και «disgrace», επιτέθηκε στους δικαστές – συμπεριλαμβανομένων των δικών του διορισμένων Gorsuch και Barrett – αποκαλώντας τους «fools», «lap dogs» και «disloyal». Σε συνέντευξη Τύπου, δήλωσε ότι θα συνεχίσει την πολιτική του «για να κάνει την Αμερική μεγάλη ξανά».
Μέσα σε ώρες:
- Ανακοίνωσε νέο γενικό δασμό 10% (αργότερα αυξημένο σε 15%) σε όλες τις εισαγωγές, βάσει Section 122 του Trade Act του 1974 (για προβλήματα ισοζυγίου πληρωμών). Διάρκεια: έως 150 ημέρες (5 μήνες), εκτός αν εγκριθεί από το Κογκρέσο.
- Διατήρησε δασμούς Section 232 και 301.
- Ξεκίνησε έρευνες βάσει Section 301 για νέους δασμούς μετά από διαδικασία.
Η κυβέρνηση σταμάτησε τη συλλογή δασμών IEEPA από Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026, όπως επιβεβαίωσε η Υπηρεσία Τελωνείων (CBP).
Μπορεί να Συνεχίσει ο Τραμπ;
Ναι, αλλά με περιορισμούς. Ο IEEPA ήταν η πιο «εύκολη» οδός για απεριόριστους δασμούς. Τώρα χρησιμοποιεί:
- Section 122: Προσωρινή (150 ημέρες), για ισοζύγιο πληρωμών.
- Section 301: Μετά από έρευνα για αθέμιτες πρακτικές.
- Section 232: Για εθνική ασφάλεια (π.χ. χάλυβας, αλουμίνιο).
Αυτές οι διατάξεις έχουν περισσότερους περιορισμούς (έρευνες, χρονικά όρια), αλλά επιτρέπουν συνέχιση. Ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι ο συνδυασμός θα διατηρήσει παρόμοια έσοδα. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν για πληθωρισμό, διαταραχές αλυσίδων εφοδιασμού και νέες νομικές προκλήσεις.
Η απόφαση μειώνει τον μέσο δασμό από ~15% σε ~8%, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή ενόψει midterms και διεθνών αντιδράσεων (π.χ. Κίνα ζητά άρση μέτρων). Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή για νέες εξελίξεις στο CIT και πολιτικές κινήσεις.