Η Κίνα δεν είναι πια απλώς μια αναδυόμενη δύναμη – είναι μια υπερδύναμη σε πλήρη ανάπτυξη. Το 2025, η χώρα κατέγραψε ρεκόρ σε πολλούς τομείς της διεθνούς παρουσίας της, από οικονομικές επενδύσεις και εμπορικά πλεονάσματα μέχρι στρατιωτικές ασκήσεις και τεχνολογικές καινοτομίες. Αυτή η πολυδιάστατη επέκταση δεν είναι τυχαία: βασίζεται σε στρατηγικές όπως η Πρωτοβουλία Belt and Road (BRI), η στρατιωτική εκσυγχρονισμός και η ηγεσία σε αναδυόμενες τεχνολογίες. Βασισμένο σε έγκυρες πηγές όπως αναφορές του αμερικανικού Πενταγώνου, οικονομικά δεδομένα από το Reuters και το World Bank, και αναλύσεις think tanks, το παρόν άρθρο εξετάζει τα γεγονότα χωρίς υπερβολές – μόνο την πραγματικότητα μιας χώρας που αλλάζει τους παγκόσμιους συσχετισμούς.
Οικονομική Επέκταση: Το Δίκτυο της BRI και τα Ρεκόρ Επενδύσεων
Το 2025, η Πρωτοβουλία Belt and Road σημείωσε ιστορικό υψηλό: 213,5 δισ. δολάρια σε νέες συμφωνίες (128,4 δισ. σε κατασκευές και 85,2 δισ. σε επενδύσεις), αύξηση 75% σε σχέση με το 2024. Η Αφρική ηγήθηκε με 61,2 δισ. δολάρια (+283%), ενώ η Κεντρική Ασία και η Νοτιοανατολική Ασία ακολούθησαν. Οι τομείς ενέργειας (πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές) κυριάρχησαν, με 93,9 δισ. δολάρια – το υψηλότερο ποτέ.
Παρά τις αμερικανικές δασμολογικές πολιτικές, η Κίνα πέτυχε εμπορικό πλεόνασμα ρεκόρ 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025, με εξαγωγές που αυξήθηκαν κατά 6,1% παγκοσμίως. Οι επενδύσεις στο εξωτερικό (ODI) έφτασαν τα 174,4 δισ. δολάρια (+7,1%), με έμφαση σε Βραζιλία, Καζακστάν και Αφρική. Η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 5% το 2025, πλησιάζοντας τον στόχο, χάρη στις εξαγωγές και την πράσινη ενέργεια, που συνέβαλε πάνω από το 1/3 της ανάπτυξης.
Αυτή η επέκταση φέρνει υποδομές σε αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και εξάρτηση από κινεζικά δάνεια και τεχνολογία – ένα μοντέλο που ωφελεί πολλούς, αλλά εγείρει ερωτήματα για βιωσιμότητα.
Στρατιωτική Επέκταση: Παρουσία και Ασκήσεις σε Κρίσιμες Περιοχές
Το 2025, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (PLA) αύξησε δραστηριότητες σε όλη την Ινδο-Ειρηνική. Στο Νότιο Σινικό Πέλαγος, πραγματοποιήθηκαν 163 επιχειρήσεις (ρεκόρ), συμπεριλαμβανομένων 55 ασκήσεων με πραγματικά πυρά. Γύρω από την Ταϊβάν, 3.764 εισβολές αεροσκαφών στην ADIZ (+22,4%), ενώ μεγάλες ασκήσεις όπως η «Justice Mission 2025» προσομοίωσαν αποκλεισμό και απόβαση.
Ο στόλος επεκτείνεται: το τρίτο αεροπλανοφόρο Fujian σε δοκιμές, διπλές ομάδες αεροπλανοφόρων και σχέδια για έξι μέχρι το 2035. Η Κίνα διαθέτει πάνω από 500 δορυφόρους ISR και προχωρά σε πυρηνική επέκταση (πάνω από 600 κεφαλές, στόχος 1.000 μέχρι 2030). Η διαφθορά σε ανώτατα κλιμάκια (συμπεριλαμβανομένων μελών της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής) αντιμετωπίζεται, με στόχο μακροπρόθεσμη βελτίωση της ετοιμότητας.
Αυτές οι κινήσεις ενισχύουν την άμυνα της Κίνας, αλλά αυξάνουν εντάσεις με γείτονες και ΗΠΑ, χωρίς να οδηγούν σε άμεση σύγκρουση.
Τεχνολογική Επέκταση: AI, 5G και Ψηφιακή Κυριαρχία
Η Κίνα κλείνει το χάσμα στην AI: Μοντέλα όπως το DeepSeek-R1 και το Qwen της Alibaba κατέλαβαν το 30% των παγκόσμιων downloads open-source μοντέλων το 2025, με χαμηλότερο κόστος από δυτικά. Εξαγωγές ψηφιακών υπηρεσιών από Alibaba, Tencent και ByteDance εκτοξεύτηκαν, με data centers σε Βραζιλία και Ευρώπη. Το Huawei, παρά περιορισμούς, διατηρεί 34% μερίδιο στην παγκόσμια αγορά 5G.
Η «Made in China 2025» εξελίσσεται σε «Made in China 2.0», με έμφαση σε ρομποτική, ηλεκτρικά οχήματα και ημιαγωγούς. Η χώρα ηγείται σε πατέντες AI και δημοσιεύσεις, ενώ επενδύει σε quantum και βιοτεχνολογία. Αυτό ενισχύει την οικονομία, αλλά εγείρει ανησυχίες για δεδομένα και ασφάλεια σε Δύση.
Διπλωματική Επέκταση: BRICS και το Παγκόσμιο Νότο
Η BRICS επεκτάθηκε σε 11 μέλη (με Ινδονησία) και 10 εταίρους το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Η Κίνα ηγείται σε κοινές ναυτικές ασκήσεις και προωθεί αποδολαριοποίηση και πολυπολικότητα. Μέσω BRI και διμερών σχέσεων, ενισχύει δεσμούς με Αφρική, Λατινική Αμερική και Μέση Ανατολή, προσφέροντας εναλλακτική στο δυτικό μοντέλο.
Συμπέρασμα: Ευκαιρίες και Προκλήσεις για τον Κόσμο
Η επέκταση της Κίνας είναι γεγονός, όχι φαντασία. Φέρνει ανάπτυξη σε πολλές χώρες, αλλά και ανταγωνισμό σε πόρους, τεχνολογία και επιρροή. Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, σημαίνει ανάγκη για ισορροπημένη προσέγγιση: συνεργασία σε εμπόριο και πράσινη ενέργεια, αλλά και προστασία στρατηγικών τομέων. Το 2026 θα δείξει αν αυτή η άνοδος οδηγεί σε συνύπαρξη ή νέες εντάσεις. Τα δεδομένα δείχνουν μια Κίνα που δεν σταματά – και έναν κόσμο που πρέπει να προσαρμοστεί.