Σήμερα, 12 Φεβρουαρίου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Μελετίου, Αρχιεπισκόπου Αντιοχείας, ενός από τους κορυφαίους Ιεράρχες του 4ου αιώνα. Ο Άγιος Μελέτιος υπήρξε πρωταγωνιστής στη μάχη κατά της αίρεσης του Αρειανισμού και πρόεδρος της Β’ Οικουμενικής Συνόδου στην Κωνσταντινούπολη το 381 μ.Χ., λίγο πριν την κοίμησή του. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Μελέτιος και Μελετία.
Η Ζωή και το Έργο του Αγίου
Ο Άγιος Μελέτιος γεννήθηκε περίπου το 310 μ.Χ. στη Μελιτινή της Μικράς Αρμενίας (σημερινή Μαλάτια, Τουρκία). Προερχόταν από εύπορη οικογένεια, έλαβε εξαιρετική μόρφωση και διακρίθηκε για την ευσέβεια, την αρετή και την πνευματική του ωριμότητα. Αρχικά ανήκε στην ομάδα των «Ομοίων» (μια μετριοπαθή αρειανική παράταξη), αλλά σύντομα αποδείχθηκε πιστός υπερασπιστής της ορθής πίστεως.
- Το 357 μ.Χ. χειροτονήθηκε επίσκοπος Σεβαστείας.
- Το 360 μ.Χ. εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αντιοχείας, σε μια εποχή έντονων διαιρέσεων λόγω του Αρειανισμού. Η εκλογή του έγινε με τη συναίνεση τόσο Αρειανών όσο και Ορθοδόξων, καθώς θεωρήθηκε μετριοπαθής. Όμως, μόλις ανέλαβε, κήρυξε ανοιχτά την ομοουσιότητα του Υιού με τον Πατέρα, προκαλώντας την οργή των αιρετικών.
Η υποδοχή του στην Αντιόχεια ήταν ενθουσιώδης: χιλιάδες πιστοί βγήκαν στους δρόμους για να τον υποδεχτούν και να λάβουν την ευλογία του. Παρέμεινε όμως μόνο 30 ημέρες στην έδρα του, καθώς ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος Β’ (αρειανός) τον εξόρισε στην Αρμενία λόγω των ραδιουργιών των αιρετικών.
Οι Εξορίες και η Επιστροφή
Ο Μελέτιος υπέστη πολλαπλές εξορίες:
- Το 361 μ.Χ. επέστρεψε για λίγο, αλλά εξορίστηκε ξανά.
- Το 365 και το 371 μ.Χ. εξορίστηκε από τον αυτοκράτορα Ουάλη στην περιοχή Γήτασα της Αρμενίας.
Παρά τις δοκιμασίες, παρέμεινε ακλόνητος στην ορθόδοξη πίστη. Το 379 μ.Χ., με την άνοδο του Θεοδοσίου Α’ του Μεγάλου (ο οποίος στήριξε την Ορθοδοξία), επέστρεψε οριστικά και ανέλαβε ξανά την Αντιόχεια.
Η Β’ Οικουμενική Σύνοδος και η Κοίμηση
Το 381 μ.Χ., ο Θεοδόσιος συγκάλεσε τη Β’ Οικουμενική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, με στόχο την καταδίκη του Αρειανισμού και την επιβεβαίωση του Νικαϊκού Συμβόλου Πίστεως. Ο Άγιος Μελέτιος κλήθηκε ως πρόεδρος της Συνόδου – μια μεγάλη τιμή που δείχνει την αναγνώριση του έργου του.
Δυστυχώς, πέθανε ξαφνικά κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου. Η κηδεία του τελέστηκε με μεγαλοπρέπεια, παρουσία όλων των Πατέρων της Συνόδου και χιλιάδων πιστών. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος (τον οποίο είχε χειροτονήσει διάκονο) και ο Γρηγόριος Νύσσης συνέθεσαν εγκώμια προς τιμήν του.
Το Απολυτίκιο
Νόμον ένθεον, εμμελετήσας, την ουράνιον, γνώσιν εκλάμπεις, τη Εκκλησία Ιεράρχα Μελέτιε, την γαρ Τριάδα κηρύττων ομότιμον, αιρετικών διαλύεις τας φάλαγγας. Πάτερ Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.
Ο Άγιος Μελέτιος τιμάται ως ομολογητής και υπερασπιστής της Τριαδικής πίστεως. Η ζωή του αποτελεί παράδειγμα αντοχής, σοφίας και αφοσίωσης εν μέσω διωγμών και αιρέσεων. Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες!