Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι η χώρα της είναι έτοιμη να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιτευχθεί συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τη Γροιλανδία, με μία όμως ξεκάθαρη εξαίρεση: την παραχώρηση της κυριαρχίας του νησιού. Σε συνέντευξή της στην εκπομπή «Maischberger» του γερμανικού καναλιού ARD, η Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε αδιανόητο το ενδεχόμενο να παραχωρηθεί η Γροιλανδία στις ΗΠΑ.
«Όχι, δεν μπορεί κανείς να το διανοηθεί», απάντησε κατηγορηματικά όταν ρωτήθηκε για πιθανή μεταβίβαση εδάφους. Παράλληλα, τόνισε ότι η Δανία θα προχωρήσει σε διπλωματική προσέγγιση με τις ΗΠΑ, χωρίς να αποκαλύψει λεπτομέρειες των συνομιλιών ή να εκτιμήσει τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Η δήλωση έρχεται σε συνέχεια των εξελίξεων μετά το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι διαμορφώθηκε ένα «πλαίσιο» μελλοντικής συμφωνίας για τη Γροιλανδία, μετά από συζητήσεις με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Ο Τραμπ απέκλεισε τη χρήση βίας για απόκτηση του νησιού και απέσυρε τις απειλές για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάχθηκαν στα σχέδιά του.
Η Φρεντέρικσεν ερμήνευσε αυτή την εξέλιξη ως επιτυχία της ευρωπαϊκής ενότητας: «Όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, υπερασπίζεται τον εαυτό της και μιλάει με μία φωνή, τότε υπάρχει αποτέλεσμα». Υπογράμμισε ότι η Δανία είναι ανοιχτή σε συζητήσεις για θέματα ασφάλειας, επενδύσεων και οικονομίας στην Αρκτική, αλλά η κυριαρχία της Γροιλανδίας –που αποτελεί αυτόνομο έδαφος του Δανικού Βασιλείου– δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η Γροιλανδία, με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων, έχει μεγάλη στρατηγική σημασία λόγω της θέσης της στην Αρκτική, όπου εντείνονται οι ανταγωνισμοί για πόρους, θαλάσσιες οδούς και στρατιωτική παρουσία, ιδιαίτερα από ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα. Οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη στρατιωτική βάση στο νησί (Pituffik), βάσει διμερούς συμφωνίας του 1951, που έχει ανανεωθεί.
Η πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Jens-Frederik Nielsen, έχει επίσης ξεκαθαρίσει ότι η κυριαρχία αποτελεί «κόκκινη γραμμή», ενώ η Δανία συνεχίζει διπλωματικές επαφές σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για ενίσχυση της θέσης της. Η Φρεντέρικσεν τόνισε την ανάγκη σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας και του διεθνούς δικαίου, ενώ εξέφρασε ελπίδα για εποικοδομητικό διάλογο με τις ΗΠΑ χωρίς απειλές.
Η εξέλιξη αυτή αποκλιμακώνει προσωρινά τις εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις, αλλά οι διαπραγματεύσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική –συμπεριλαμβανομένης πιθανής αναβάθμισης της αμυντικής συμφωνίας– αναμένεται να συνεχιστούν, με την Ευρώπη να επιμένει στην προστασία της κυριαρχίας των κρατών-μελών.