Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία ανακοίνωσαν την ολοκλήρωση μιας τεράστιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου (FTA), που η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen χαρακτήρισε «τη μητέρα όλων των συμφωνιών» («mother of all deals»). Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2026 στο Νέο Δελχί κατά τη διάρκεια της 16ης Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Ινδίας, έρχεται μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες διακοπτόμενων διαπραγματεύσεων, οι οποίες επιταχύνθηκαν δραματικά τους τελευταίους έξι μήνες.
Η συμφωνία δημιουργεί μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου για 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους – περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου – και θεωρείται στρατηγική απάντηση στις εντάσεις με τις ΗΠΑ υπό τον Donald Trump, ιδιαίτερα τις απειλές για υψηλούς δασμούς.
Κύρια Οφέλη και Μειώσεις Δασμών
- Για την ΕΕ: Οι εξαγωγές προς την Ινδία αναμένεται να διπλασιαστούν έως το 2032, με εξάλειψη ή μείωση δασμών στο 96,6% της αξίας των εξαγωγών. Εκτιμώμενη εξοικονόμηση 4 δισ. ευρώ ετησίως σε δασμούς για ευρωπαϊκές εταιρείες.
- Βιομηχανικά προϊόντα: Μηδενικοί δασμοί για σχεδόν όλα τα είδη σιδήρου και χάλυβα, πλαστικά, χημικά, μηχανήματα και φαρμακευτικά προϊόντα.
- Αυτοκίνητα και κρασιά: Οι δασμοί στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα πέφτουν από έως και 110% σε 10% (με ποσοστώσεις, π.χ. 250.000 οχήματα ετησίως), ενώ ανοίγει η αγορά για κρασιά και άλλα προϊόντα πολυτελείας.
- Για την Ινδία: Μηδενικοί ή μειωμένοι δασμοί στο 99,5% των εξαγωγών προς την ΕΕ εντός 7 ετών, ιδιαίτερα σε κλωστοϋφαντουργικά, κοσμήματα, φαρμακευτικά, χημικά, πλαστικά/λάστιχα και θαλασσινά (π.χ. από 26% σε 0% για ορισμένα).
Η Ινδία ανοίγει την παραδοσιακά προστατευμένη αγορά της σε ευρωπαϊκά προϊόντα κατασκευής και υπηρεσιών, ενώ η ΕΕ διευκολύνει τις εξαγωγές ινδικών κλωστοϋφαντουργικών, πολύτιμων λίθων και φαρμάκων.
Το Χρονοδιάγραμμα και η Σημασία
Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το 2007, ανεστάλησαν το 2013 και επανεκκίνησαν το 2022. Η επιτάχυνση συνδέεται με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις απειλές δασμών από τις ΗΠΑ. Η επίσημη υπογραφή αναμένεται αργότερα το 2026, μετά από νομικό έλεγχο (5-6 μήνες), και η συμφωνία μπορεί να τεθεί σε ισχύ από τις αρχές του 2027, μετά από έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ινδίας.
Ο Ινδός πρωθυπουργός Narendra Modi την χαρακτήρισε «ιστορική» και «τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία της Ινδίας», ενώ η von der Leyen τόνισε: «Κάναμε ιστορία σήμερα. Δημιουργήσαμε μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, με οφέλη και για τις δύο πλευρές».
Γιατί Είναι «Η Μητέρα Όλων των Συμφωνιών»
Είναι η μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που έχει υπογράψει ποτέ η ΕΕ ή η Ινδία, καλύπτοντας βιομηχανικά αγαθά, υπηρεσίες, επενδύσεις και βιώσιμη ανάπτυξη. Ενισχύει τις στρατηγικές σχέσεις σε μια εποχή παγκόσμιων εμπορικών εντάσεων, μειώνει εξαρτήσεις από άλλες αγορές και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για εκατομμύρια επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Ινδίας – και ίσως μια σαφή απάντηση στις προκλήσεις του παγκόσμιου εμπορίου το 2026.