Η Σχέση της Κινεζικής Κυβέρνησης με το TikTok: Μια Αντικειμενική Επισκόπηση
Το TikTok, η δημοφιλής πλατφόρμα σύντομων βίντεο, ανήκει στην κινεζική εταιρεία ByteDance, η οποία ιδρύθηκε το 2012 στο Πεκίνο. Η ByteDance περιγράφεται ως ιδιωτική εταιρεία, αλλά η σχέση της με την κινεζική κυβέρνηση έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις παγκοσμίως, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω ανησυχιών για εθνική ασφάλεια, πρόσβαση σε δεδομένα χρηστών και πιθανή επιρροή από το Πεκίνο. Η κινεζική κυβέρνηση δεν κατέχει άμεσα την ByteDance, αλλά μέσω νομικών ρυθμίσεων και εταιρικών δομών, υπάρχει δυνατότητα επιρροής, σύμφωνα με αναλύσεις από διεθνείς οργανισμούς και κυβερνήσεις.
Η Ιδιοκτησία και η Εταιρική Δομή
Η ByteDance ισχυρίζεται ότι δεν ελέγχεται από την κινεζική κυβέρνηση και ότι λειτουργεί ως ανεξάρτητη ιδιωτική εταιρεία. Ωστόσο, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις της ίδιας της πλατφόρμας, μια θυγατρική της ByteDance (Douyin Information Service Co., Ltd.) περιλαμβάνει ένα 1% μερίδιο που ανήκει σε οντότητα συνδεδεμένη με την κινεζική κυβέρνηση – γνωστό ως “χρυσή μετοχή” (golden share). Αυτή η δομή επιτρέπει στην κυβέρνηση να έχει θέση στο διοικητικό συμβούλιο ορισμένων θυγατρικών, παρέχοντας επιρροή σε στρατηγικές αποφάσεις, χωρίς να αποτελεί πλήρη ιδιοκτησία. 0 Στην Κίνα, η Douyin (η εγχώρια εκδοχή του TikTok) υποχρεούται να προωθεί προπαγάνδα και να λογοκρίνει περιεχόμενο σύμφωνα με κυβερνητικές οδηγίες, κάτι που εγείρει ερωτήματα για παρόμοιες πρακτικές στο διεθνές TikTok.
Νομικές Υποχρεώσεις και Πρόσβαση σε Δεδομένα
Ένα κεντρικό ζήτημα είναι οι κινεζικοί νόμοι για την εθνική ασφάλεια και την κατασκοπεία, οι οποίοι απαιτούν από εταιρείες όπως η ByteDance να παραδίδουν δεδομένα χρηστών στην κυβέρνηση εάν ζητηθούν. Αυτό έχει οδηγήσει σε κατηγορίες από αμερικανικούς νομοθέτες ότι το TikTok μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συλλογή δεδομένων από εκατομμύρια χρήστες, με πιθανή χρήση για κατασκοπεία ή χειραγώγηση. Η ByteDance αρνείται τέτοιες πρακτικές, τονίζοντας ότι τα δεδομένα των Αμερικανών χρηστών αποθηκεύονται σε servers στις ΗΠΑ και δεν μοιράζονται με την κινεζική κυβέρνηση. Παρόλα αυτά, αναλύσεις από οργανισμούς όπως η Human Rights Watch επισημαίνουν ότι η ανεξαρτησία του TikTok από το Πεκίνο είναι αμφίβολη λόγω αυτών των νομικών δεσμεύσεων.
Η Αμερικανική Αντίδραση και η Συμφωνία Αποεπένδυσης
Από το 2020, οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει ανησυχίες, με τον πρώην Πρόεδρο Τραμπ να απειλεί απαγόρευση του TikTok εάν δεν πουληθεί σε αμερικανική εταιρεία. Το 2024, το Κογκρέσο ψήφισε νόμο που απαιτεί την αποεπένδυση του TikTok από κινεζικούς επενδυτές, αλλιώς απαγόρευση. Στις αρχές του 2026, η ByteDance ολοκλήρωσε συμφωνία με αμερικανικούς επενδυτές (όπως η Oracle), δημιουργώντας μια νέα αμερικανική οντότητα για το TikTok, όπου η ByteDance διατηρεί μειοψηφικό μερίδιο (19,9%), αλλά η πλειοψηφία είναι σε μη κινεζικά χέρια. Αυτή η συμφωνία στοχεύει να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες, αλλά ειδικοί από το Brookings Institution προειδοποιούν ότι τα ζητήματα ιδιωτικότητας παραμένουν, καθώς η ByteDance εξακολουθεί να έχει εμπλοκή.
Διεθνείς Προοπτικές και Αντιρρήσεις
Από την πλευρά της Κίνας, η κυβέρνηση αρνείται ότι πιέζει εταιρείες για δεδομένα και βλέπει τις κατηγορίες ως πολιτική επίθεση κατά κινεζικών τεχνολογικών εταιρειών. Σε διεθνές επίπεδο, χώρες όπως η Ινδία έχουν ήδη απαγορεύσει το TikTok για παρόμοιους λόγους, ενώ στην Ευρώπη υπάρχουν έρευνες για προστασία δεδομένων. Συζητήσεις σε φόρουμ όπως το Reddit και ανεξάρτητες αναλύσεις τονίζουν ότι, ενώ δεν υπάρχουν αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία για άμεση κατασκοπεία, η δομή της ByteDance καθιστά πιθανή την κυβερνητική πρόσβαση.
Συμπερασματικά, η σχέση της κινεζικής κυβέρνησης με το TikTok δεν είναι άμεση ιδιοκτησία, αλλά βασίζεται σε νομικές υποχρεώσεις, εταιρικές δομές και πιθανή επιρροή. Η πρόσφατη συμφωνία στις ΗΠΑ μειώνει ορισμένους κινδύνους, αλλά οι ανησυχίες για δεδομένα και ιδιωτικότητα συνεχίζονται. Οι πληροφορίες βασίζονται σε πολλαπλές πηγές για αντικειμενικότητα.
