Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε τηλεφωνική συνομιλία με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η Τουρκία αντιτίθεται σε κάθε ξένη παρέμβαση στο Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής Προεδρίας και του πρακτορείου Anadolu Agency στις 22 Ιανουαρίου 2026.
Η δήλωση έρχεται εν μέσω σοβαρής οικονομικής κρίσης στο Ιράν, που ξεκίνησε από τα τέλη Δεκεμβρίου 2025 και συνεχίζεται με μαζικές διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις. Οι διαμαρτυρίες ξέσπασαν αρχικά λόγω της δραματικής υποτίμησης του ιρανικού ριάλ (που έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ, πέραν του 1,4 εκατομμυρίου ριάλ ανά δολάριο), της εκρηκτικής αύξησης των τιμών τροφίμων (πάνω από 70% ετησίως σε πολλές κατηγορίες), της υπερπληθωρισμού και της γενικότερης αδυναμίας των πολιτών να καλύψουν βασικές ανάγκες.
Το Περιεχόμενο της Συνομιλίας
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση:
- Οι δύο ηγέτες συζήτησαν διμερείς σχέσεις και περιφερειακά ζητήματα.
- Ο Ερντογάν τόνισε ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Ιράν.
- Δήλωσε ρητά ότι η Άγκυρα ποτέ δεν υποστήριξε σενάρια ξένης παρέμβασης κατά της Τεχεράνης και ότι αντιτίθεται σε οποιαδήποτε τέτοια προοπτική.
- Επισήμανε ότι η αποκλιμάκωση των εντάσεων και η σταθερότητα στην περιοχή εξυπηρετούν και τα συμφέροντα της Τουρκίας.
Η θέση αυτή παρουσιάζεται από τουρκικές πηγές ως υποστήριξη στην κυριαρχία και σταθερότητα του Ιράν, χωρίς να αναφέρεται άμεσα η φύση των διαδηλώσεων ή οι κατηγορίες των ιρανικών αρχών προς ΗΠΑ και Ισραήλ για «υποκίνηση» και «τρομοκρατία».
Το Πλαίσιο των Διαδηλώσεων στο Ιράν
Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 στην Τεχεράνη και εξαπλώθηκαν γρήγορα, θεωρούνται από πολλές διεθνείς πηγές (όπως Al Jazeera, CNN, The New York Times, Wikipedia ενημερωμένη το 2026) ως οι μεγαλύτερες από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Οι αρχικές αιτίες ήταν οικονομικές:
- Κατακόρυφη πτώση της αξίας του νομίσματος μετά από χρόνια κυρώσεων, τον Πόλεμο των 12 Ημερών με το Ισραήλ τον Ιούνιο 2025 και επαναφορά «snapback» κυρώσεων από τον ΟΗΕ.
- Υπερπληθωρισμός άνω του 42% (Δεκέμβριος 2025), αύξηση τιμών τροφίμων κατά 72%, έλλειψη βασικών αγαθών.
- Μαζικές απολύσεις, διακοπές ρεύματος, φτώχεια που αγγίζει το 22-50% του πληθυσμού.
Γρήγορα, όμως, τα συνθήματα εξελίχθηκαν σε πολιτικά, με αιτήματα για αλλαγή καθεστώτος, καταγγελίες διαφθοράς και κριτική στην εξωτερική πολιτική (π.χ. «Ούτε Γάζα ούτε Λίβανος, η ζωή μου για το Ιράν»).
Οι ιρανικές αρχές απάντησαν με σκληρή καταστολή, κατηγορώντας «ταραξίες», «τρομοκράτες» και ξένες δυνάμεις (κυρίως ΗΠΑ και Ισραήλ). Αναφορές από οργανώσεις και ΜΜΕ κάνουν λόγο για χιλιάδες νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις, ενώ η κυβέρνηση Πεζεσκιάν αποδίδει την κρίση σε κυρώσεις και εξωτερικούς παράγοντες.
Γιατί η Δήλωση Ερντογάν Δεν Είναι «Φιλική» προς το Ιράν
Η στάση της Τουρκίας αποφεύγει να επικρίνει ανοιχτά το ιρανικό καθεστώς για την καταστολή ή την οικονομική διαχείριση. Αντίθετα, εστιάζει στην απόρριψη εξωτερικής παρέμβασης, κάτι που ευθυγραμμίζεται με τη ρητορική της Τεχεράνης που βλέπει τις διαδηλώσεις ως «ξένη συνωμοσία». Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως διπλωματική στήριξη στο υπάρχον καθεστώς, ιδιαίτερα σε μια στιγμή που η Ισλαμική Δημοκρατία αισθάνεται απομονωμένη.
Η Τουρκία, ωστόσο, δεν δεσμεύεται για οικονομική βοήθεια, στρατιωτική στήριξη ή πολιτική κάλυψη – περιορίζεται σε γενική αρχή μη επέμβασης, που εξυπηρετεί και τα δικά της συμφέροντα σε μια περιοχή με πολλαπλές εντάσεις.
Συμπέρασμα
Η τηλεφωνική συνομιλία του Ερντογάν με τον Πεζεσκιάν στις 22 Ιανουαρίου 2026 έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή για το Ιράν: οικονομική κατάρρευση, μαζικές διαδηλώσεις και φόβοι για ευρύτερη αποσταθεροποίηση. Η Τουρκία επιλέγει να μην ανοίξει μέτωπο με την Τεχεράνη, απορρίπτοντας κάθε σενάριο ξένης παρέμβασης – μια στάση που, χωρίς να είναι ενεργητική υποστήριξη, δεν αφήνει περιθώρια για κριτική προς το ιρανικό καθεστώς σε αυτή την ευαίσθητη συγκυρία.