Σε μια καυστική ανάρτηση στο X (πρώην Twitter), ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi κατηγόρησε την Ευρώπη για υποκρισία, υποστηρίζοντας ότι η τρέχουσα κρίση που αντιμετωπίζει με τις απειλές του Donald Trump είναι το αποτέλεσμα των δικών της επιλογών. Ο Araghchi, γνωστός για την εμπειρία του στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις, χρησιμοποίησε την πλατφόρμα για να υπενθυμίσει πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) στήριξε τον Trump όταν εκείνος αποχώρησε μονομερώς από την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν (JCPOA) το 2018, και τώρα βιώνει παρόμοια μεταχείριση.
Το Σχόλιο του Araghchi: Μια Δόση Πικρής Αλήθειας
Στην ανάρτησή του, ο Araghchi αναφέρθηκε άμεσα στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, η οποία δήλωσε πρόσφατα στο Νταβός ότι “στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, μια συμφωνία είναι συμφωνία” και ότι “όταν δύο πλευρές σφίγγουν τα χέρια, αυτό πρέπει να σημαίνει κάτι”. Αυτή η δήλωση ήρθε ως απάντηση στις απειλές του Trump για επιβολή νέων δασμών στην Ευρώπη, λόγω της άρνησής της να παραχωρήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ – μια πρόταση που έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή.
Ο Ιρανός υπουργός χαρακτήρισε την κατάσταση της Ευρώπης ως “blowback” – δηλαδή, αντίστροφο χτύπημα – από τις προηγούμενες ενέργειές της. “Οι τρεις κύριες ευρωπαϊκές δυνάμεις (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία) υπάκουσαν πιστά και μάλιστα βοήθησαν τον πρόεδρο Trump όταν εκείνος κατάργησε μονομερώς τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν”, έγραψε. Και συνέχισε με σαρκασμό: “Αυτή η ενέργεια θα έπρεπε να τους είχε κάνει να σκεφτούν το σήμερα. Δεν θα μπορούσε να συμβεί σε πιο άξιο ήπειρο”.
Το Ιστορικό Πλαίσιο: Από το JCPOA στους Δασμούς και τη Γροιλανδία
Η πυρηνική συμφωνία JCPOA, που υπεγράφη το 2015 μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ, ΕΕ και άλλων δυνάμεων, προέβλεπε περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν σε αντάλλαγμα για άρση κυρώσεων. Ωστόσο, ο Trump αποχώρησε το 2018, επαναφέροντας σκληρές κυρώσεις, και η Ευρώπη, παρόλο που αρχικά διαμαρτυρήθηκε, δεν κατάφερε να διασφαλίσει τα οικονομικά οφέλη για το Ιράν. Αυτό οδήγησε σε ένταση στις σχέσεις Τεχεράνης-Βρυξελλών.
Σήμερα, η Ευρώπη βρίσκεται σε παρόμοια θέση. Ο Trump, επιστρέφοντας στον Λευκό Οίκο μετά τις εκλογές του 2024, απειλεί με δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα, επικαλούμενος τη “συμφωνία Turnberry” του 2025 για δασμούς, την οποία θεωρεί ότι η ΕΕ παραβιάζει με την άρνησή της για τη Γροιλανδία. Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή της Δανίας, έχει στρατηγική σημασία λόγω ορυκτών πόρων και γεωπολιτικής θέσης, αλλά η πρόταση Trump για “αγορά” ή “έλεγχο” έχει χαρακτηριστεί παράνομη από διεθνείς αναλυτές.
Αντιδράσεις και Μαθήματα για το Διεθνές Δίκαιο
Το σχόλιο του Araghchi έχει προκαλέσει συζητήσεις στα social media και τα διεθνή ΜΜΕ, με πολλούς να συμφωνούν ότι αποκαλύπτει διπλά στάνταρ στην εξωτερική πολιτική της Δύσης. Ο Ιρανός υπουργός τόνισε ότι η επιλεκτική τήρηση συμφωνιών απειλεί την κατάρρευση του διεθνούς τάξης, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τις απειλές Trump για Γροιλανδία.
Από την πλευρά της, η ΕΕ έχει απαντήσει με ενότητα, με ηγέτες όπως η von der Leyen να καλούν σε “νέα ευρωπαϊκή ανεξαρτησία” εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων. Ωστόσο, το μήνυμα από το Ιράν είναι σαφές: Οι επιλογές του παρελθόντος επιστρέφουν ως μπούμερανγκ, υπενθυμίζοντας ότι η διπλωματία πρέπει να βασίζεται σε αμοιβαίο σεβασμό και συνέπεια.
