Σήμερα, 18 Ιανουαρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τον Άγιο Αθανάσιο τον Μέγα (295–373 μ.Χ.), μία από τις μεγαλύτερες μορφές της χριστιανικής ιστορίας. Ονομάστηκε «Μέγας» χάρη στους αδιάκοπους, σκληρούς και ηρωικούς αγώνες του υπέρ της ορθής πίστης και κατά της αίρεσης του Αρειανισμού, που αρνιόταν τη θεότητα του Χριστού.
Η Ζωή του: Από Παιδί-Θαύμα σε Πατριάρχη & Εξόριστο
Γεννήθηκε το 295 στην Αλεξάνδρεια από χριστιανούς γονείς. Από μικρός έδειξε εξαιρετική πίστη: σύμφωνα με τον θρύλο, ως παιδί βάπτιζε ειδωλολατρικά παιδιά στην παραλία, και ο επίσκοπος Αλέξανδρος αναγνώρισε τις βαπτίσεις ως έγκυρες! Αργότερα έγινε μαθητής και γραμματέας του επισκόπου, χειροτονήθηκε διάκονος στα 24 και συμμετείχε στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (325 μ.Χ.) ως νεαρός διάκονος.
Εκεί, δίπλα στον επίσκοπο Αλέξανδρο, έδωσε τη μεγάλη μάχη κατά του Άρειου. Η ρητορική του δεινότητα και η μαχητικότητα του νεαρού Αθανασίου εντυπωσίασαν όλους, και συνέβαλε καθοριστικά στη διατύπωση του Συμβόλου της Πίστεως («Πιστεύω εις ένα Θεόν…»).
Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια: Ο Άγιος Αθανάσιος (δεξιά) ως πρωταγωνιστής στον αγώνα κατά του Αρειανισμού:
Οι Πέντε Εξορίες & ο Αγώνας 46 Ετών
Το 328, σε ηλικία 33 ετών, έγινε Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Οι 46 χρόνια πατριαρχίας του σημαδεύτηκαν από 5 εξορίες (συνολικά 16 χρόνια μακριά από την έδρα του), λόγω των πολιτικών και θρησκευτικών πιέσεων από αυτοκράτορες και αρειανιστές.
- Εξορίστηκε στη Δύση (Ρώμη, Τρεβήρους κ.λπ.) και στην έρημο, όπου έζησε με κινδύνους.
- Παρά τις ταλαιπωρίες, έγραψε σπουδαία έργα: κατά ειδωλολατρών, κατά Αρειανών, και τη Βίο του Μεγάλου Αντωνίου (πρώτη βιογραφία ασκητή).
Ο Άγιος Αθανάσιος στην έρημο κατά την εξορία – σύμβολο αντοχής και πίστης
Κοιμήθηκε στις 2 Μαΐου 373 (ημερομηνία που γιορτάζει η Καθολική Εκκλησία και τιμάται η ανακομιδή λειψάνων στην Ορθοδοξία).
Τμήματα των ιερών λειψάνων του βρίσκονται σήμερα στη Βενετία (ναός Αγίου Ζαχαρία) και στον Κοπτικό ναό Αγίου Μάρκου στο Κάιρο:
Ο Άγιος Αθανάσιος είναι πολιούχος σε πολλές πόλεις όπως Διδυμότειχο, Ιστιαία, Αμαλιάδα, Κουφάλια, Κυπαρισσία, Παιανία κ.ά. Γνωστός και ως «Μαηθανάσης» (για τις 2 Μαΐου).
Ο Άγιος Αθανάσιος παραμένει σύμβολο ακλόνητης πίστης, θεολογικής σοφίας και θάρρους απέναντι σε κάθε αίρεση ή πίεση. Χρόνια πολλά σε όλους τους Αθανάσιους και Αθανασίες!
