Σε μια αιφνιδιαστική κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει διεθνείς εντάσεις, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε σήμερα, 17 Ιανουαρίου 2026, την επιβολή δασμών 10% σε εισαγωγές από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, ως μέσο πίεσης για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Η απόφαση αυτή έρχεται εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών συγκρούσεων γύρω από το αρκτικό νησί, το οποίο ο Τραμπ χαρακτηρίζει κρίσιμο για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Οι χώρες που πλήττονται είναι η Δανία (στην οποία ανήκει η Γροιλανδία), η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία. Οι δασμοί θα ισχύσουν από την 1η Φεβρουαρίου 2026 και θα αφορούν όλα τα αγαθά που εξάγονται προς τις ΗΠΑ. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία για την “πλήρη και ολοκληρωτική αγορά” της Γροιλανδίας μέχρι την 1η Ιουνίου, ο δασμός θα αυξηθεί στο 25%.
Η Ανακοίνωση και οι Λόγοι Πίσω από Αυτή
Ο Τραμπ έκανε την ανακοίνωση μέσω της πλατφόρμας Truth Social, όπου τόνισε ότι η Γροιλανδία είναι στρατηγικής σημασίας λόγω των φυσικών πόρων της και της γεωγραφικής θέσης της στον Αρκτικό Κύκλο. “Η Κίνα και η Ρωσία θέλουν τη Γροιλανδία και η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτό”, έγραψε, προσθέτοντας ότι “η παγκόσμια ειρήνη διακυβεύεται”. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, οι ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στην αμερικανική πρόταση – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν στείλει στρατεύματα στη Γροιλανδία για στήριξη – πρέπει να “δώσουν πίσω” και να συνεργαστούν.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ εκφράζει ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία. Ήδη από την πρώτη θητεία του, το 2019, είχε προτείνει την αγορά της, χαρακτηρίζοντάς την “μεγάλη ακίνητη περιουσία”. Η τωρινή κίνηση φαίνεται να είναι απάντηση σε πρόσφατες ευρωπαϊκές ενέργειες, όπως η αποστολή στρατευμάτων από NATO χώρες για να ενισχύσουν την άμυνα του νησιού ενάντια σε πιθανές “απειλές”.
Οι Οικονομικές Συνέπειες
Οι δασμοί θα επηρεάσουν μια ευρεία γκάμα προϊόντων, από αυτοκίνητα και μηχανήματα μέχρι τρόφιμα και τεχνολογία. Για παράδειγμα, η Γερμανία, ως μεγάλος εξαγωγέας αυτοκινήτων, μπορεί να δει αύξηση τιμών στις ΗΠΑ, ενώ η Δανία και η Νορβηγία θα πληγούν από περιορισμούς σε εξαγωγές ψαριών και ενέργειας. Ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να κοστίσει δισεκατομμύρια στις ευρωπαϊκές οικονομίες και να προκαλέσει αντίποινα, εντείνοντας έναν νέο εμπορικό πόλεμο.
Στα social media, η αντίδραση είναι έντονη. Χρήστες στο X (πρώην Twitter) χαρακτηρίζουν την κίνηση “εκβιασμό” ή “τρέλα”, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι είναι απαραίτητη για την αμερικανική ασφάλεια.
Διεθνείς Αντιδράσεις και το Μέλλον
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Δανία έχουν ήδη απορρίψει την πρόταση, με τον Δανό Πρωθυπουργό να δηλώνει ότι “η Γροιλανδία δεν πωλείται”. Διαδηλώσεις έχουν ξεσπάσει στη Νουούκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, με κατοίκους να κρατούν πλακάτ κατά του Τραμπ. Το NATO, από την πλευρά του, εκφράζει ανησυχίες για ρήξη στη συμμαχία.
Αυτή η εξέλιξη υπογραμμίζει τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες των ΗΠΑ στην Αρκτική, όπου ο ανταγωνισμός με Κίνα και Ρωσία εντείνεται λόγω κλιματικής αλλαγής και νέων θαλάσσιων οδών. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν οι δασμοί θα οδηγήσουν σε διαπραγματεύσεις ή σε περαιτέρω κλιμάκωση.
