Η Ελλάδα και η Κύπρος περιλαμβάνονται στις χώρες που προσκλήθηκαν από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχουν στη συγκρότηση των 25 ιδρυτικών κρατών του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Το νέο αυτό σχήμα αποτελεί βασικό σκέλος της δεύτερης φάσης του αμερικανικού σχεδιασμού για την περιοχή, ο οποίος παρουσιάζεται από την Ουάσιγκτον ως «οδικός χάρτης» 20 σημείων.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού εποπτείας που θα αναλάβει τον συντονισμό διεθνών πόρων και θα επιβλέπει τη μετάβαση από την κατάπαυση του πυρός σε ένα στάδιο προσωρινής διακυβέρνησης, ανοικοδόμησης και λογοδοσίας στη Γάζα. Σε επίσημη ανακοίνωση του Λευκός Οίκος γίνεται σαφής αναφορά στον ρόλο του «Board of Peace» και στη σύνδεσή του με τη δεύτερη φάση του σχεδίου.
Νωρίτερα είχε γίνει γνωστό ότι πρόσκληση έλαβαν επίσης ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και η ηγεσία του Κατάρ, εξέλιξη που προκάλεσε έντονο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον και ανησυχία στο Ισραήλ.
Στη Λευκωσία, η πρόσκληση εκλαμβάνεται και ως έμμεση αναβάθμιση του ρόλου της Κύπρου, όχι ως κίνηση συμβολισμού, αλλά ως αναγνώριση της ενεργής εμπλοκής της στις διεθνείς πρωτοβουλίες για τη Γάζα. Η κυπριακή πλευρά έχει ήδη συμμετάσχει σε σχετικές διπλωματικές διεργασίες και διαθέτει πρακτικά πλεονεκτήματα ως κοντινό ευρωπαϊκό κράτος της περιοχής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο «Συμβούλιο Ειρήνης» αναμένεται να συμμετάσχουν τα κράτη που είχαν δώσει το «παρών» και στην τελετή στο Σαρμ Ελ Σέιχ, όπου είχαν παραστεί τόσο ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης. Η συγκεκριμένη παράμετρος εξηγεί και τη συμμετοχή της Τουρκίας, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν συγκαταλεγόταν στους βασικούς πρωταγωνιστές της συνάντησης στο Σαρμ Ελ Σέιχ.
Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει μια σύνθετη αρχιτεκτονική διακυβέρνησης για την επόμενη ημέρα στη Γάζα: από τη μία, μια τεχνοκρατική παλαιστινιακή επιτροπή που θα διαχειρίζεται τις καθημερινές λειτουργίες και, από την άλλη, ένα ανώτερο πολιτικό όργανο εποπτείας που θα ενισχύει τη διεθνή κινητοποίηση. Το Associated Press αναφέρει ότι ο Λευκός Οίκος έχει ήδη ανακοινώσει τις σχετικές δομές, με το «Board of Peace» να βρίσκεται στην κορυφή του σχήματος.
Ευκαιρίες και προκλήσεις
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πρόσκληση έχει διττή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, επιβεβαιώνει ότι θεωρούνται αξιόπιστοι και χρήσιμοι εταίροι σε μια δυτική πρωτοβουλία διαχείρισης κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη, το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν συνιστά μια διαδικασία χαμηλού ρίσκου: συνεπάγεται πολιτικό κόστος, λεπτές ισορροπίες και πιθανές συγκρούσεις, ιδίως όταν στο ίδιο τραπέζι θα καθίσουν χώρες με αντικρουόμενα συμφέροντα και διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στο Ισραήλ, την παλαιστινιακή πλευρά και τους περιφερειακούς παίκτες.
