Μετά από δεκαετίες ερευνών, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Columbia (ΗΠΑ) ανακάλυψαν την πιθανή βιολογική αιτία που προκαλεί μυϊκούς πόνους, αδυναμία και κόπωση σε πολλούς ανθρώπους που παίρνουν στατίνες για τη μείωση της χοληστερίνης.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2025 στο Journal of Clinical Investigation (και ανακοινώθηκε ευρέως στις 14 Ιανουαρίου 2026), δείχνει ότι ορισμένες στατίνες (όπως η σιμβαστατίνη) «κολλάνε» σε μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη των μυϊκών κυττάρων, τον υποδοχέα ρυανιδίνης (RyR1), και προκαλούν μια μικρή αλλά επιβλαβή διαρροή ασβεστίου μέσα στο κύτταρο.
Πώς λειτουργεί η διαρροή
Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για τη σύσπαση των μυών, αλλά όταν διαρρέει σε λάθος σημεία:
- Αδυνατίζει άμεσα τις μυϊκές ίνες.
- Ενεργοποιεί ένζυμα που σιγά-σιγά καταστρέφουν τον μυϊκό ιστό.
Αυτό εξηγεί γιατί περίπου το 10% των 40 εκατομμυρίων Αμερικανών (και εκατομμυρίων σε όλο τον κόσμο) που παίρνουν στατίνες εμφανίζουν μυϊκά συμπτώματα – και πολλοί σταματούν τη θεραπεία εξαιτίας τους.
«Είναι απίθανο αυτή η εξήγηση να ισχύει για όλους, αλλά ακόμα και αν βοηθήσει ένα μικρό ποσοστό ασθενών, μιλάμε για εκατομμύρια ανθρώπους», δήλωσε ο καθηγητής Andrew Marks, επικεφαλής της έρευνας και διευθυντής του Κέντρου Μοριακής Καρδιολογίας Wu στο Columbia.
Η Ανακάλυψη με Κρυο-Ηλεκτρονική Μικροσκοπία
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν κρυο-ηλεκτρονική μικροσκοπία (cryo-EM) – μια τεχνολογία που επιτρέπει να δούμε δομές σε επίπεδο ατόμων – και είδαν απευθείας πώς η σιμβαστατίνη δεσμεύεται σε δύο συγκεκριμένα σημεία του υποδοχέα ρυανιδίνης, ανοίγοντας ένα «κανάλι» και προκαλώντας τη διαρροή.
Λύσεις στο Ορίζοντα
Η ανακάλυψη ανοίγει δρόμους για βελτιώσεις:
- Νέες στατίνες που μειώνουν τη χοληστερίνη χωρίς να «κολλάνε» στον μυϊκό υποδοχέα (ήδη ο Marks συνεργάζεται με χημικούς για αυτό).
- Φάρμακα που κλείνουν τη διαρροή ασβεστίου – ένα πειραματικό φάρμακο από το εργαστήριό του δοκιμάζεται ήδη σε σπάνιες μυϊκές παθήσεις και μπορεί σύντομα να δοκιμαστεί και σε ασθενείς με παρενέργειες από στατίνες.
«Πολλοί ασθενείς μου αρνούνται να πάρουν στατίνες λόγω των πόνων. Είναι ένα πραγματικό πρόβλημα που χρειαζόταν λύση», τόνισε ο Marks.
Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το NIH και άλλους φορείς, ενώ ο Marks και συνεργάτες έχουν κατοχυρώσει πατέντες για νέα φάρμακα που στοχεύουν τον υποδοχέα ρυανιδίνης.
Μια σημαντική εξέλιξη που μπορεί να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους να συνεχίσουν τη θεραπεία τους χωρίς να υποφέρουν από μυϊκούς πόνους. Μείνετε ενημερωμένοι για νέες εξελίξεις στα φάρμακα χοληστερίνης!