Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε ξεκάθαρη στήριξη προς τους διαδηλωτές στο Ιράν, καταδικάζοντας τη βίαιη καταστολή των διαμαρτυριών που συνεχίζονται για πάνω από δύο εβδομάδες. Σε ανάρτησή της στο X (πρώην Twitter) στις 11 Ιανουαρίου 2026, η οποία παραθέτει προηγούμενο μήνυμά της της 10ης Ιανουαρίου, η φον ντερ Λάιεν τόνισε: «Καθώς η καταστολή εντείνεται και οι απώλειες αθώων ζωών συνεχίζονται, παρακολουθούμε στενά την κατάσταση. Η Ευρώπη στέκεται στο πλευρό του ιρανικού λαού στη νόμιμη μάχη του για ελευθερία».
Η δήλωση έρχεται σε μια κρίσιμη φάση των διαδηλώσεων, που ξεκίνησαν τέλη Δεκεμβρίου 2025 από οικονομικές δυσκολίες (υπερπληθωρισμός, κατάρρευση του ριάλ) και εξελίχθηκαν σε πανεθνική αμφισβήτηση της θεοκρατικής εξουσίας, με συνθήματα κατά του Ανώτατου Ηγέτη και των Φρουρών της Επανάστασης.
Η Ισχυρή Στάση της Ευρώπης: Καταδίκη και Απαιτήσεις
Στο προηγούμενο μήνυμά της (10 Ιανουαρίου), η φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει: «Οι δρόμοι της Τεχεράνης και πόλεις σε όλο τον κόσμο αντηχούν με τα βήματα Ιρανών γυναικών και ανδρών που διεκδικούν ελευθερία. Ελευθερία λόγου, συνάθροισης, μετακίνησης και πάνω από όλα να ζουν ελεύθερα. Η Ευρώπη στέκεται πλήρως πίσω τους. Καταδικάζουμε απερίφραστα τη βίαιη καταστολή αυτών των νόμιμων διαδηλώσεων. Οι υπεύθυνοι θα μείνουν στη λάθος πλευρά της ιστορίας».
Καλεί ρητά για:
- Άμεση απελευθέρωση όλων των κρατουμένων διαδηλωτών
- Πλήρη αποκατάσταση πρόσβασης στο διαδίκτυο (που έχει διακοπεί από τις 8 Ιανουαρίου)
- Σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων
Η στάση αυτή ενισχύει προηγούμενες δηλώσεις της ΕΕ, με τον Ύπατο Εκπρόσωπο να καταδικάζει την «δυσανάλογη» βία και να ζητά αποκατάσταση πρόσβασης σε πληροφορίες.
Το Πλαίσιο των Διαμαρτυριών και της Καταστολής
Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε δεκάδες πόλεις, με χιλιάδες να συμμετέχουν παρά την καταστολή. Οργανώσεις όπως η HRANA (ΗΠΑ) αναφέρουν πάνω από 490 νεκρούς διαδηλωτές και 48 αστυνομικούς, με περισσότερες από 10.600 συλλήψεις μέχρι τις 11 Ιανουαρίου. Άλλες εκτιμήσεις (Amnesty, Hengaw) μιλούν για δεκάδες νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων, από τα πρώτα 10-12 24ωρα.
Η κυβέρνηση του Ιράν επέβαλε blackout στο διαδίκτυο από τις 8 Ιανουαρίου, περιορίζοντας δραστικά την ενημέρωση και την επικοινωνία – μια τακτική που, σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές όπως NetBlocks και Amnesty, χρησιμοποιείται για να κρύψει παραβιάσεις. Η Τεχεράνη κατηγορεί εξωτερικούς παράγοντες (ΗΠΑ, Ισραήλ) για υποκίνηση.
Διεθνής Αντίδραση και Συνέπειες
Η δήλωση της φον ντερ Λάιεν εντάσσεται σε ευρύτερη δυτική πίεση: Ο Τραμπ μιλά για πιθανές στρατιωτικές επιλογές, ενώ η ΕΕ εξετάζει νέες κυρώσεις. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ηγεσία μπορεί να καταστείλει τις διαδηλώσεις, αλλά θα βγει αποδυναμωμένη, σε μια χώρα ήδη τραυματισμένη από τον πόλεμο του Ιουνίου 2025.
Η Ευρώπη στέλνει σαφές μήνυμα: Στέκεται δίπλα στους Ιρανούς που διεκδικούν βασικά δικαιώματα, καταδικάζοντας τη βία και απαιτώντας σεβασμό στη ζωή και την ελευθερία. Η κατάσταση παραμένει εκρηκτική, με τον κόσμο να παρακολουθεί αν η διεθνής πίεση θα φέρει αλλαγές ή περαιτέρω κλιμάκωση.