Το ψημένο καφές μπορεί να κρύβει περισσότερα από όσα νομίζουμε: Κινέζοι ερευνητές ανακάλυψαν έξι νέα άγνωστα μέχρι σήμερα σύνθετα (diterpene esters) στα φασόλια Coffea arabica που αναστέλλουν ισχυρά το ένζυμο α-γλυκοσιδάση (α-glucosidase) – το ίδιο ένζυμο που στοχεύουν φάρμακα όπως η ακαρβόζη για τον έλεγχο του σαχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Τρία από αυτά τα νέα μόρια, που ονομάστηκαν caffaldehydes A, B και C, έδειξαν υψηλότερη δραστικότητα από την ακαρβόζη σε εργαστηριακές δοκιμές, με τιμές IC₅₀ (συγκέντρωση για 50% αναστολή) στα 17,50 – 45,07 μM (έναντι ~60-600 μM για την ακαρβόζη, ανάλογα με τις συνθήκες).
Πώς Ανακαλύφθηκαν τα Caffaldehydes;
Η ομάδα του καθηγητή Minghua Qiu (Kunming Institute of Botany, Κινεζική Ακαδημία Επιστημών) ανέπτυξε μια καινοτόμο, γρήγορη και πιο «πράσινη» μέθοδο (με λιγότερους διαλύτες) που συνδυάζει:
- Χρωματογραφία πυριτικής γέλης → 19 κλάσματα,
- Ανάλυση ¹H NMR + δοκιμές αναστολής α-γλυκοσιδάσης,
- Heatmap ανάλυση για εντοπισμό ενεργών κλασμάτων (Fr.9–Fr.13),
- ¹³C-DEPT NMR για δομική επιβεβαίωση,
- Ημι-προπαρασκευαστική HPLC για απομόνωση,
- LC-MS/MS + molecular networking (GNPS/Cytoscape) για ανίχνευση ιχνών ενώσεων.
Με αυτόν τον τρόπο απομονώθηκαν τα caffaldehydes A, B, C (με λιπαρά οξέα palmitic, stearic, arachidic) και τρία ακόμα παρόμοια ίχνη (με magaric, octadecenoic, nonadecanoic οξέα) – όλα πρωτότυπα και άγνωστα μέχρι σήμερα.
Γιατί Είναι Σημαντικό;
Η α-γλυκοσιδάση διασπά υδατάνθρακες στο έντερο → απελευθερώνει γρήγορα γλυκόζη στο αίμα. Αναστολείς όπως η ακαρβόζη επιβραδύνουν αυτή τη διαδικασία, μειώνοντας τις μεταγευματικές υπεργλυκαιμίες (απότομες αυξήσεις σακχάρου μετά το φαγητό) – βασικό πρόβλημα στον διαβήτη τύπου 2.
Τα νέα μόρια δείχνουν υψηλότερη ισχύ in vitro, και το καφές (ήδη πλούσιο σε χλωρογενικά οξέα, καφεστόλη κ.λπ.) θα μπορούσε να γίνει βάση για νέα λειτουργικά τρόφιμα ή συμπληρώματα που βοηθούν στον έλεγχο γλυκόζης – φυσικά, χωρίς την ανάγκη σύνθεσης φαρμάκων.
Προσοχή: Είναι Ακόμα Πρώιμο Στάδιο
- Οι δοκιμές έγιναν in vitro (σε δοκιμαστικό σωλήνα) – όχι σε ζώα ή ανθρώπους.
- Χρειάζονται in vivo μελέτες για βιοδιαθεσιμότητα, ασφάλεια, δοσολογία.
- Δεν σημαίνει ότι «πιείτε περισσότερο καφέ και θεραπεύεστε» – η συγκέντρωση στα φλιτζάνια είναι πολύ χαμηλή. Μιλάμε για συμπυκνωμένα εκχυλίσματα ή νέα προϊόντα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Beverage Plant Research (2025) και η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου στις 11 Ιανουαρίου 2026. Αν επιβεβαιωθεί, το καφέ μπορεί να γίνει ακόμα πιο «υπερτροφή» για εκατομμύρια ανθρώπους με διαβήτη ή προδιαβήτη.