Σε μια κίνηση που στέλνει ισχυρό μήνυμα υπέρ της «America First», η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών από 66 διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων πολλών συνδεδεμένων με τον ΟΗΕ. Η ανακοίνωση, που έγινε στις 7 Ιανουαρίου 2026 μέσω προεδρικού μνημονίου, βασίστηκε σε εκτεταμένη αξιολόγηση του Υπουργείου Εξωτερικών υπό τον υπουργό Marco Rubio. Σήμερα, 10 Ιανουαρίου, ο ίδιος ο Rubio και το State Department ενίσχυσαν το μήνυμα μέσω αναρτήσεων στο X, καταδικάζοντας το «παρωχημένο μοντέλο πολυμερισμού» που, όπως λένε, μετατρέπει τον Αμερικανό φορολογούμενο σε «χρηματοδότη παγκόσμιας γραφειοκρατίας».
Τι Ακριβώς Ανακοίνωσε η Κυβέρνηση Τραμπ;
Η απόφαση ακολουθεί Εκτελεστικό Διάταγμα 14199 (Φεβρουάριος 2025), που διέταξε πλήρη ανασκόπηση όλων των διεθνών οργανισμών στους οποίους συμμετέχουν ή χρηματοδοτούνται οι ΗΠΑ. Το μνημόνιο του Τραμπ κατευθύνει όλα τα υπουργεία να προχωρήσουν άμεσα στην απόσυρση από:
- 31 οντότητες του ΟΗΕ (π.χ. UNFCCC – η βασική Σύμβαση-Πλαίσιο για την Κλιματική Αλλαγή, IPCC, UNFPA για μητρική και παιδική υγεία).
- 35 μη-ΟΗΕ οργανισμούς (π.χ. International Renewable Energy Agency, Global Counterterrorism Forum, International Union for Conservation of Nature).
Οι οργανισμοί αυτοί χαρακτηρίζονται από την κυβέρνηση ως «άχρηστοι, κακοδιοικούμενοι, περιττοί, σπάταλοι ή αντίθετοι στα εθνικά συμφέροντα», προωθώντας συχνά «προοδευτικές ατζέντες» όπως DEI (Diversity, Equity, Inclusion), gender equity και «κλιματική ορθοδοξία».
Οι Δηλώσεις Rubio και State Department
Σε ανάρτηση του Rubio σήμερα:
«Η απόσυρση του Προέδρου Τραμπ από 66 διεθνείς οργανισμούς στέλνει σαφές μήνυμα: Δεν είναι πλέον αποδεκτό να επενδύουμε τα σκληρά κερδισμένα δολάρια των Αμερικανών φορολογουμένων σε θεσμούς που δεν μπορούν να αποδείξουν αποτελέσματα, λογοδοσία ή σεβασμό στα εθνικά μας συμφέροντα.»
Το State Department συμπλήρωσε:
«Απορρίπτουμε το παρωχημένο μοντέλο πολυμερισμού που αντιμετωπίζει τον Αμερικανό φορολογούμενο ως εγγυητή παγκόσμιας διακυβέρνησης. Η απόσυρση δείχνει ότι η εποχή των λευκών επιταγών σε διεθνείς γραφειοκρατίες τελείωσε.»
Υποστηρικτές: Επαναφορά της Αμερικανικής Κυριαρχίας
Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει την κίνηση ως νίκη για την αμερικανική κυριαρχία και οικονομία. Εκτιμά ότι σταματά τη σπατάλη δισεκατομμυρίων δολαρίων σε οργανισμούς που δεν αποδίδουν, ενώ ενισχύει τη διμερή συνεργασία όπου εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα. Αναφέρεται σε προηγούμενες αποσύρσεις (π.χ. από WHO, Paris Agreement, UNESCO) ως συνέχεια της πολιτικής «America First».
Οι Κριτικοί: Απομόνωση και Απώλεια Επιρροής
Διεθνείς οργανώσεις, Ευρωπαίοι ηγέτες και περιβαλλοντικές ομάδες καταδικάζουν την απόφαση ως «καταστροφική». Η απόσυρση από το UNFCCC θεωρείται «ντροπή» και απομόνωση των ΗΠΑ από την παγκόσμια προσπάθεια κατά της κλιματικής αλλαγής. Ειδικοί προειδοποιούν ότι δίνει πάτημα σε χώρες όπως η Κίνα να κυριαρχήσουν σε τομείς όπως η καθαρή ενέργεια και η διεθνής συνεργασία.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο εντάσεων (π.χ. στρατιωτικές ενέργειες στη Βενεζουέλα), ενισχύοντας την εικόνα απομάκρυνσης από τον πολυμερισμό.
Τι Ακολουθεί;
Η διαδικασία απόσυρσης ξεκινά άμεσα, όπου το επιτρέπει ο νόμος, ενώ η ανασκόπηση συνεχίζεται για περισσότερους οργανισμούς. Για πολλούς, πρόκειται για ιστορική στροφή: από ηγέτιδα δύναμη του πολυμερισμού σε χώρα που προτιμά διμερείς συμφωνίες και εθνική προτεραιότητα.