Στις 9 Ιανουαρίου 2026, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social ότι ακυρώνει την προγραμματισμένη «δεύτερη κύμα επιθέσεων» κατά της Βενεζουέλας, χάρη στη συνεργασία της μεταβατικής κυβέρνησης και την απελευθέρωση «μεγάλου αριθμού» πολιτικών κρατουμένων. Η ανάρτηση έρχεται μόλις λίγες μέρες μετά την πρωτοφανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ (3 Ιανουαρίου 2026), κατά την οποία αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον Πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του, μεταφέροντάς τους στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την απελευθέρωση κρατουμένων «πολύ σημαντική και έξυπνη χειρονομία» προς την ειρήνη, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα «συνεργάζονται καλά», ιδιαίτερα στην ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής και αερίου υποδομής «σε πολύ μεγαλύτερη, καλύτερη και πιο σύγχρονη μορφή». Προσέθεσε ότι Big Oil (οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου) θα επενδύσουν τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ θα συναντηθεί μαζί τους σήμερα στον Λευκό Οίκο.
Το Χρονοδιάγραμμα των Γεγονότων
- 3 Ιανουαρίου 2026: Αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποιούν αεροπορικές επιδρομές και ειδική επιχείρηση στη Καράκας, συλλαμβάνοντας τον Μαδούρο. Ο Τραμπ ανακοινώνει ότι οι ΗΠΑ «ελέγχουν» προσωρινά τη χώρα και την πετρελαϊκή της βιομηχανία, απειλώντας με «πολύ μεγαλύτερη» δεύτερη φάση αν δεν υπάρξει συνεργασία.
- 5-7 Ιανουαρίου: Ο Τραμπ δηλώνει ότι η Βενεζουέλα θα παραδώσει 30-50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στις ΗΠΑ (προς πώληση σε τιμές αγοράς, με τα έσοδα υπό τον έλεγχό του), ενώ προαναγγέλλει συνάντηση με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών.
- 8 Ιανουαρίου: Η μεταβατική κυβέρνηση υπό την Delcy Rodríguez (πρώην αντιπρόεδρο του Μαδούρο) ανακοινώνει την απελευθέρωση «σημαντικού αριθμού» πολιτικών κρατουμένων και ξένων υπηκόων (συμπεριλαμβανομένων 5 Ισπανών). Ανάμεσά τους είναι γνωστές αντιπολιτευόμενες φιγούρες όπως η Rocío San Miguel και ο Enrique Márquez. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι υπάρχουν 800-1.000 πολιτικοί κρατούμενοι συνολικά.
Οι Αντιδράσεις και οι Προκλήσεις
Η ανακοίνωση του Τραμπ χαιρετίστηκε από υποστηρικτές ως «έξυπνη διπλωματία», αλλά προκάλεσε έντονες αντιδράσεις:
- Δημοκρατικοί και μέρος του Κογκρέσου προωθούν ψήφισμα War Powers Act για περιορισμό των εξουσιών του Προέδρου σε στρατιωτικές ενέργειες χωρίς έγκριση.
- Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων (όπως Foro Penal, Provea) χαιρετίζουν τις απελευθερώσεις, αλλά προειδοποιούν ότι είναι περιορισμένες και δεν καλύπτουν όλους τους κρατούμενους.
- Διεθνής κοινότητα: Η Ισπανία και η ΕΕ εκφράζουν ικανοποίηση, ενώ χώρες όπως η Κολομβία και η Βραζιλία εκφράζουν ανησυχίες για την κυριαρχία της Βενεζουέλας.
Η Βενεζουέλα, με τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, υπέφερε από χρόνια υποβάθμισης υποδομών λόγω κυρώσεων, κακής διαχείρισης και πολιτικής αστάθειας. Ο Τραμπ βλέπει την κατάσταση ως ευκαιρία για αμερικανικές επενδύσεις (Chevron, ExxonMobil, ConocoPhillips), αλλά οι εταιρείες παραμένουν επιφυλακτικές λόγω ιστορικών εθνικοποιήσεων και νομικών κινδύνων.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μετάβαση από στρατιωτική αντιπαράθεση σε οικονομική συνεργασία – με τις ΗΠΑ να διατηρούν στρατιωτική παρουσία «για ασφάλεια». Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη σταθερότητα εξαρτάται από ελεύθερες εκλογές, πλήρη απελευθέρωση κρατουμένων και σεβασμό της κυριαρχίας. Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι: από την απομόνωση στην ανασυγκρότηση, υπό αμερικανική «εποπτεία».