Σήμερα, 31 Δεκεμβρίου 2025, καθώς ετοιμαζόμαστε να υποδεχτούμε το 2026, πολλά ελληνικά σπίτια θα αναβιώσουν –συνειδητά ή ασυνείδητα– προλήψεις και δεισιδαιμονίες αιώνων. Αυτές οι παλιές «συνταγές» για καλή τύχη (ή για να αποφύγουμε την γρουσουζιά) συνδυάζουν αρχαία λατρεία, χριστιανικά στοιχεία και λαϊκή μαγεία. Παρακάτω συγκεντρώνουμε τις πιο χαρακτηριστικές που εξακολουθούν να τηρούνται σε πολλές περιοχές, έστω και σε πιο «ελαφριά» μορφή.
Το ποδαρικό: Η πρώτη «είσοδος» καθορίζει τα πάντα
Μία από τις πιο διαδεδομένες προλήψεις είναι το καλό ποδαρικό. Πολλοί ζητούν από έναν «γουρλή» άνθρωπο (συνήθως ψηλό, μαυρομάλλη, άνδρα, ή παιδί) να μπει πρώτος στο σπίτι την Πρωτοχρονιά με το δεξί πόδι. Αν μπει κάποιος «άτυχος» (π.χ. με χρέη, προβλήματα υγείας), πιστεύεται ότι φέρνει γρουσουζιά όλη τη χρονιά. Σε πολλές περιοχές, ακόμα και σήμερα, αποφεύγουν να δανείζουν χρήματα ή να δίνουν φωτιά/αλάτι την παραμονή, για να μη «φύγει» η τύχη.
Το σπάσιμο του ροδιού: Αφθονία ή… χάος;
Σε όλη την Ελλάδα (ιδιαίτερα νησιά και Πελοπόννησο) κρεμιέται ρόδι πάνω από την πόρτα όλο το Δωδεκαήμερο. Στα μεσάνυχτα (ή αμέσως μετά), ο νοικοκύρης το σπάει με δύναμη στην είσοδο. Όσο περισσότεροι σπόροι σκορπιστούν, τόσο μεγαλύτερη η ευημερία, γονιμότητα και υγεία το νέο έτος. Αν όμως το ρόδι δεν σπάσει καλά… η χρονιά μπορεί να πάει «στραβά»!
Άδειο σπίτι ή άδεια ντουλάπα = γρουσουζιά
Απαγορεύεται να αφήνεις το σπίτι άδειο από τρόφιμα την παραμονή ή ανήμερα. Πολλοί φροντίζουν να έχουν γεμάτα ντουλάπια και ψυγείο, για να συμβολίσουν αφθονία όλο το χρόνο. Αντίθετα, το να ξεκινάς το έτος με άδεια ντουλάπα θεωρείται σημάδι φτώχειας.
Άλλα «κλασικά» που επιβιώνουν
- Μην δανείζεις/μην δανείζεσαι χρήματα την παραμονή ή την 1η Ιανουαρίου – φεύγει η τύχη.
- Μην πετάς στάχτη από το τζάκι χωρίς προσοχή – παλιά πίστευαν ότι οι καλικάντζαροι αφήνουν ίχνη.
- Καθρέφτες που σπάνε φέρνουν 7 χρόνια γρουσουζιάς (γενικότερη δεισιδαιμονία, αλλά εντείνεται στις γιορτές).
- Καθάρισμα την παραμονή: Πολλοί σκουπίζουν «προς τα μέσα» για να μαζέψουν την καλή τύχη, ποτέ προς τα έξω.
Γιατί επιβιώνουν ακόμα αυτές οι δεισιδαιμονίες;
Πολλές από αυτές έχουν ρίζες σε πανάρχαια τελετουργικά μετάβασης (από το παλιό στο νέο), συνδυασμένα με χριστιανικά στοιχεία (π.χ. Άγιος Βασίλειος). Σήμερα, ακόμα και όσοι δεν πιστεύουν «σοβαρά», συχνά τα κάνουν «για πλάκα» ή «για κάθε ενδεχόμενο» – μια γλυκιά νοσταλγία και σύνδεση με τις ρίζες.
Καλή χρονιά 2026 λοιπόν – με πολύ ρόδι, καλό ποδαρικό και… χωρίς γρουσουζιά!