Σε ηλικία 80 ετών έφυγε από τη ζωή η Χαλέντα Ζία (Begum Khaleda Zia), η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές και μια από τις πιο εμβληματικές και διχαστικές φιγούρες της πολιτικής ιστορίας της χώρας. Τον θάνατό της ανακοίνωσε το κόμμα της, το Εθνικιστικό Κόμμα του Μπαγκλαντές (BNP), την Τρίτη 30 Δεκεμβρίου 2025, στις 6 το πρωί τοπική ώρα, στο νοσοκομείο Evercare της Ντάκα, όπου νοσηλευόταν από τις 23 Νοεμβρίου.
Η Ζία πέθανε μετά από παρατεταμένη ασθένεια, με επιπλοκές από προχωρημένη κίρρωση του ήπατος, αρθρίτιδα, διαβήτη, προβλήματα καρδιάς και πνευμόνων. Οι γιατροί την είχαν θέσει σε μηχανική υποστήριξη, αλλά η κατάστασή της παρέμεινε κρίσιμη λόγω της ηλικίας και της γενικής εξασθένισης.
Η Χαλέντα Ζία μπήκε στην πολιτική μετά τη δολοφονία του συζύγου της, Προέδρου Ζιαούρ Ραχμάν, σε στρατιωτικό πραξικόπημα το 1981. Από νοικοκυρά έγινε ηγέτιδα του BNP (που ίδρυσε ο σύζυγός της) και η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές το 1991, σπάζοντας το ανδροκρατούμενο πολιτικό κατεστημένο. Άσκησε την εξουσία σε τρεις θητείες (1991-1996, σύντομα το 1996 και 2001-2006), ενώ έγινε γνωστή ως «ασυμβίβαστη ηγέτιδα» για την άρνησή της να συμμετάσχει σε αμφιλεγόμενες εκλογές υπό στρατιωτικό καθεστώς τη δεκαετία του 1980.
Η ζωή της σημαδεύτηκε από την πικρή αντιπαράθεση με την άλλη μεγάλη γυναίκα της πολιτικής, τη Σέιχ Χασίνα (πρώην πρωθυπουργό από το Awami League), γνωστές ως «οι μαχόμενες μπεγκούμ». Οι δύο τους εναλλάσσονταν στην εξουσία για δεκαετίες, με αμοιβαίες κατηγορίες για διαφθορά, καταστολή και πολιτική βία.
Μετά το 2006, η Ζία βρέθηκε στη φυλακή και σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω κατηγοριών διαφθοράς (που το κόμμα της χαρακτήριζε πολιτικά υποκινούμενες). Αφέθηκε ελεύθερη τον Αύγουστο 2024 μετά την ανατροπή της Χασίνα από μαζικές διαδηλώσεις, ενώ το 2025 αθωώθηκε από τις τελευταίες κατηγορίες. Παρά την κακή υγεία, είχε δηλώσει ότι θα διεκδικούσε την πρωθυπουργία στις εκλογές του Φεβρουαρίου 2026, με το BNP να θεωρείται φαβορί.
Ο γιος της Ταρίκ Ραχμάν, μεταβατικός πρόεδρος του BNP (που επέστρεψε από 17ετή εξορία στο Λονδίνο στις 25 Δεκεμβρίου), προαλείφεται πλέον ως υποψήφιος πρωθυπουργός. Η κηδεία της θα γίνει με τιμές κράτους, με τρεις ημέρες εθνικού πένθους, ενώ πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε έξω από το νοσοκομείο.
Ο προσωρινός ηγέτης Μουχάμαντ Γιούνους εξέφρασε «βαθύτατη θλίψη», χαρακτηρίζοντάς την «σύμβολο του δημοκρατικού κινήματος». Αποχαιρετιστήριες δηλώσεις έκαναν και ο Ινδός Πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, ο Ραχούλ Γκάντι και άλλοι ηγέτες.
Η Ζία αφήνει πίσω της μια κληρονομιά αγώνων για δημοκρατία μετά τη στρατιωτική κυριαρχία, αλλά και διαμάχης που σημάδεψε βαθιά το Μπαγκλαντές. Η χώρα παραμένει σε πένθος, ενώ οι εξελίξεις ενόψει εκλογών αναμένεται να είναι καθοριστικές.
