Για δεκαετίες, η ιδέα ότι «ένα ποτηράκι κρασί (ή άλλο αλκοολούχο) την ημέρα» είναι ωφέλιμο για την υγεία – ιδιαίτερα για την καρδιά – ήταν πολύ διαδεδομένη. Ωστόσο, οι πιο πρόσφατες μελέτες και ανασκοπήσεις δείχνουν ότι η εικόνα έχει αλλάξει δραστικά. Η σύγχρονη επιστημονική συναίνεση τείνει προς το συμπέρασμα: δεν υπάρχει πραγματικά ασφαλής ποσότητα αλκοόλ, και ακόμα και μία μονάδα την ημέρα (ένα τυπικό ποτήρι κρασί ~150 ml, μπύρα ~330 ml ή σφηνάκι ~40 ml) συνδέεται με αυξημένους κινδύνους.
Τι λένε οι νεότερες έρευνες (2024-2025);
- Κίνδυνος καρκίνου: Το αλκοόλ είναι Group 1 καρκινογόνος παράγοντας (όπως ο καπνός και η ακτινοβολία). Ακόμα και χαμηλή κατανάλωση (
- Καρκίνο μαστού (στις γυναίκες: +5-20% ανάλογα με τη μελέτη)
- Καρκίνο στόματος/φάρυγγα/οισοφάγου
- Καρκίνο παχέος εντέρου
- Καρκίνο ήπατος Σύμφωνα με αναφορά του U.S. Surgeon General (2025), από 100 γυναίκες που πίνουν
- Καρδιαγγειακά νοσήματα: Παλιότερες μελέτες έδειχναν προστασία (J-καμπύλη), αλλά νεότερες αναλύσεις (με διόρθωση σφαλμάτων όπως «sick quitters» και γενετικοί παράγοντες) δείχνουν ότι δεν υπάρχει καθαρό όφελος. Μάλιστα, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος υπέρτασης, αρρυθμιών και ορισμένων μορφών καρδιακής ανεπάρκειας. Μια ανασκόπηση του 2025 από το Johns Hopkins τονίζει: «Ακόμα και ένα ποτό την ημέρα προσθέτει κίνδυνο».
- Γενική θνησιμότητα: Μεγάλες meta-analyses (π.χ. Zhao et al., 2016-2024 ενημερώσεις) δείχνουν ότι δεν υπάρχει μείωση της συνολικής θνησιμότητας με μέτρια κατανάλωση. Αντίθετα, ακόμα και χαμηλή κατανάλωση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για >60 παθήσεις (συμπεριλαμβανομένων λοιμώξεων, τραυματισμών, ηπατικής νόσου).
- Ποιος οργανισμός λέει τι;
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO): «Καμία ποσότητα αλκοόλ δεν είναι ασφαλής για την υγεία» (από το 2023, επιβεβαιωμένο το 2025).
- ΗΠΑ (Dietary Guidelines 2020-2025): Για όσους πίνουν, προτείνει max 1 ποτό/ημέρα (γυναίκες) και 2 (άνδρες), αλλά τονίζει ότι δεν υπάρχει όφελος σε σχέση με την αποχή και ότι η αποχή είναι η καλύτερη επιλογή.
- Καναδάς (2023-2025): Μόνο 2 ποτά/εβδομάδα max για ελαχιστοποίηση κινδύνου.
Σύγκριση κινδύνων (ενδεικτικά, βάσει νεότερων meta-analyses)
Κατανάλωση Κίνδυνος καρκίνου (σχετικός) Καρδιαγγειακό όφελος; Συνολική θνησιμότητα Καμία Βάση (1.00) — Βάση Ελάχιστη αύξηση — Ελάχιστη αύξηση 1 ποτό/ημέρα (~10-14g) +5-30% (ανάλογα με τύπο) Καμία/μικρή αύξηση Μικρή αύξηση >2 ποτά/ημέρα +20-100%+ Σαφής αύξηση Σαφής αύξηση
Συμπέρασμα: Τι να κάνετε πρακτικά;
- Η πιο ασφαλής επιλογή είναι η πλήρης αποχή ή πολύ σπάνια/περιστασιακή κατανάλωση.
- Αν πίνετε ήδη 1 ποτηράκι την ημέρα και δεν έχετε άλλους παράγοντες κινδύνου (κάπνισμα, γενετική προδιάθεση, παχυσαρκία), ο κίνδυνος είναι μικρός αλλά υπαρκτός – όχι μηδενικός.
- Οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι για γυναίκες (ιδίως καρκίνος μαστού), άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου/ήπατος, και όσους συνδυάζουν με κάπνισμα.
- Dry January ή εβδομάδες χωρίς αλκοόλ δείχνουν γρήγορα οφέλη (καλύτερος ύπνος, πίεση, ενέργεια).
Η επιστήμη εξελίσσεται, αλλά η τάση είναι σαφής: το «ένα ποτηράκι την ημέρα» δεν είναι πια θεωρούμενο «φάρμακο». Αν ανησυχείτε, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας – ειδικά αν έχετε υπάρχουσες παθήσεις. Η λιγότερη ποσότητα = η καλύτερη προστασία.
