Σε μια σπάνια και ξεκάθαρη απάντηση που αντηχεί ως «όχι» στην αμερικανική παρέμβαση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε σήμερα τον Ντόναλντ Τραμπ να μην αναμιγνύεται στις ευρωπαϊκές εκλογές και δημοκρατικές διαδικασίες. Μιλώντας στο γκαλά του Politico για τα 28 πιο ισχυρά πρόσωπα στις Βρυξέλλες, η Γερμανίδα πολιτικός τόνισε την κυριαρχία των ψηφοφόρων και ανακοίνωσε την προώθηση της «Ασπίδας της Δημοκρατίας» – ενός νέου εργαλείου κατά της ξένης επιρροής στο Διαδίκτυο. Η παρέμβαση αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά την έκδοση της αμφιλεγόμενης Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που προειδοποιεί για «εξάλειψη πολιτισμού» στην Ευρώπη και καλεί για «καλλιέργεια αντίστασης» εντός της ΕΕ.
Η «Μαλακή» Αντεπίθεση σε Μια Σκληρή Αμερικανική Στρατηγική
Η δήλωση της φον ντερ Λάιεν, που έγινε χθες βράδυ (11 Δεκεμβρίου 2025), αποτελεί άμεση απάντηση στην αμερικανική στρατηγική που δημοσιεύθηκε στις 5 Δεκεμβρίου. Το έγγραφο αυτό, 33 σελίδων, χαρακτηρίζει την Ευρώπη ως ήπειρο σε «εξάλειψη πολιτισμού» μέσα στα επόμενα 20 χρόνια, λόγω μετανάστευσης και πολιτικών που «υπονομεύουν την εθνική κυριαρχία». Επιπλέον, κατακρίνει τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού ακροδεξιών κομμάτων ως «πολιτική λογοκρισία» και προτείνει ενίσχυση «αντίστασης» σε χώρες όπως η Ουγγαρία και η Πολωνία – μια στάση που θυμίζει ρητορική του Βίκτορ Όρμπαν και ρωσικές προπαγάνδες.
Ο ίδιος ο Τραμπ, σε συνέντευξή του στο Politico στις 10 Δεκεμβρίου, χαρακτήρισε την Ευρώπη «ομάδα εθνών σε αποσύνθεση» με ηγέτες «αδύναμους ανθρώπους» που «δεν ξέρουν τι να κάνουν». «Νομίζω ότι είναι αδύναμοι, ότι δεν ξέρουν τι να κάνουν. Η Ευρώπη δεν ξέρει τι να κάνει», δήλωσε, εντείνοντας τις εντάσεις εν μέσω διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία και την ατλαντική συμμαχία. Η φον ντερ Λάιεν, χωρίς να κατονομάζει ανοιχτά τον Τραμπ, απάντησε: «Όταν πρόκειται για εκλογές, δεν είναι δική μας δουλειά να αποφασίζουμε ποιος θα είναι ο ηγέτης της χώρας, αλλά του λαού αυτής της χώρας… Αυτή είναι η κυριαρχία των ψηφοφόρων και πρέπει να προστατευθεί». Και κατέληξε απευθυνόμενη έμμεσα στην Ουάσινγκτον: «Κανείς άλλος δεν πρέπει να παρεμβαίνει, χωρίς καμία αμφιβολία».
Αυτή η «μαλακή» αντεπίθεση, όπως την χαρακτηρίζει το The Guardian, έρχεται σε μια περίοδο που η ΕΕ δοκιμάζεται από εσωτερικές διαιρέσεις και εξωτερικές πιέσεις. Η στρατηγική Τραμπ φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με φιλο-Τραμπ ηγέτες όπως ο Όρμπαν, ο οποίος πρόσφατα χαρακτήρισε την ΕΕ «δικτατορία Βρυξελλών», και ενισχύει φόβους για αμερικανική υποστήριξη σε ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις πριν από κρίσιμες εκλογές σε Γερμανία και Γαλλία.
Η «Ασπίδα της Δημοκρατίας»: Ένα Νέο Όπλο Κατά της Ξένης Επιρροής
Σε απάντηση στις αμερικανικές κατηγορίες, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την προώθηση της «Ασπίδας της Δημοκρατίας» – μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της μάχης κατά της ξένης παρέμβασης στο Διαδίκτυο, ιδίως κατά τις εκλογές. «Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η ΕΕ πρότεινε την ‘Ασπίδα της Δημοκρατίας’, ένα όπλο στη μάχη κατά της ξένης παρέμβασης», εξήγησε, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες απειλούν την ευρωπαϊκή σταθερότητα. Η πρωτοβουλία, που συζητείται ήδη σε ευρωπαϊκά fora, περιλαμβάνει μέτρα όπως αυστηρότερο έλεγχο deepfakes, ψευδών ειδήσεων και ξένων χρηματοδοτήσεων σε πολιτικά κόμματα – βήματα που η Ουάσινγκτον χαρακτηρίζει «λογοκρισία».
Η Γερμανίδα πρόεδρος, που επανεξελέγη πρόσφατα με στήριξη από κεντρώες δυνάμεις, υπερασπίστηκε την ΕΕ ως δύναμη αυτοπεποίθησης: «Από τα βάθη της καρδιάς μου, είμαι ορκισμένη υπέρμαχος της διατλαντικής συνεργασίας. Αλλά τι είναι τόσο σημαντικό; Είναι ότι είμαστε περήφανοι που ανήκουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι αναγνωρίζουμε τη δύναμή μας και ότι αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις που έχουμε». Πρόσθεσε ότι «η σχέση μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει αλλάξει. Γιατί; Επειδή αλλάζουμε. […] Ας εργαστούμε πάνω σε αυτά. Ας είμαστε περήφανοι για αυτό. Ας υπερασπιστούμε μια ενωμένη Ευρώπη. Αυτό είναι το καθήκον μας… να κοιτάξουμε τον εαυτό μας και να είμαστε περήφανοι για τον εαυτό μας». Η ομιλία της έτυχε θερμής υποδοχής από το κοινό στις Βρυξέλλες, με χειροκροτήματα που ανέδειξαν την ανάγκη για ευρωπαϊκή ενότητα.
Οι Ευρύτερες Συνέπειες: Μια Δοκιμασία για την Ατλαντική Συμμαχία
Η ανταλλαγή αυτή δεν είναι απλώς ρητορική: Έρχεται σε κρίσιμη καμπή, με την ΕΕ να πιέζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, την οικονομική κρίση και την άνοδο ακροδεξιών δυνάμεων. Η στρατηγική Τραμπ, που καλεί για λιγότερη εξάρτηση από μια «ενιαία» Ευρώπη, εγείρει φόβους για αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ και ενίσχυση ρωσικών επιρροών – ειδικά μετά τις πρόσφατες κατηγορίες Γερμανίας κατά της Μόσχας για κυβερνοεπιθέσεις. Η φον ντερ Λάιεν, από την πλευρά της, τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να γίνει «πολύ πιο ανεξάρτητη» σε θέματα ασφάλειας, όπως δήλωσε και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Αυτή η «μάχη λόγων» μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσινγκτον μπορεί να διαμορφώσει το μέλλον της διατλαντικής σχέσης: Θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή αυτοπεποίθηση, ή θα βαθύνει τις ρωγμές; Με συνομιλίες προγραμματισμένες για το Σαββατοκύριακο μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών και Αμερικανών, η απάντηση φαίνεται να κρύβεται στην ικανότητα της ΕΕ να υπερασπιστεί την ενότητά της – και τη φωνή των ψηφοφόρων της.