Σε μια δραματική ανάρτηση που συγκέντρωσε χιλιάδες αντιδράσεις μέσα σε λίγες ώρες, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν κατήγγειλε σήμερα το πρωί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι «διασχίζει τον Ρουβίκωνα», προαναγγέλλοντας «ανεπανόρθωτη ζημιά» για την ίδια την Ένωση. Η αφορμή; Μια γραπτή ψηφοφορία που διεξάγεται αυτή την ώρα στις Βρυξέλλες, με στόχο την απελευθέρωση δισεκατομμυρίων ευρώ από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την υποστήριξη της Ουκρανίας. Με φόντο την κλιμακούμενη ένταση στον πόλεμο και τις πιέσεις για γρήγορη βοήθεια στο Κίεβο, η κίνηση αυτή φέρνει στο προσκήνιο βαθιές διαιρέσεις στην ΕΕ – και θέτει ερωτήματα για το μέλλον του κράτους δικαίου στην Ευρώπη.
Τι Συμβαίνει Σήμερα στις Βρυξέλλες;
Η ψηφοφορία αφορά τα περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ σε ρωσικά κεντρικά τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έχουν παγώσει στην Ευρώπη από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, ως μέρος των κυρώσεων. Μέχρι τώρα, η ανανέωση αυτού του παγώματος γινόταν κάθε έξι μήνες με ομόφωνη απόφαση όλων των 27 κρατών-μελών – μια διαδικασία που συχνά μπλόκαρε από χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, φιλικές προς τη Μόσχα. Σήμερα, ωστόσο, η ΕΕ προχωρά σε μια ριζική αλλαγή: Χρησιμοποιώντας πλειοψηφικό σύστημα (qualified majority), δηλαδή την υποστήριξη τουλάχιστον 15 χωρών που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης, αποφασίζει για απεριόριστο παγώσιμο των assets, «όσο διαρκεί η άμεση απειλή για τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ».
Η στόχευση είναι σαφής: Να ξεκλειδώσει αυτά τα κεφάλαια για ένα δάνειο έως 165 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία, που θα καλύψει στρατιωτικές και πολιτικές ανάγκες για το 2026 και το 2027. Το δάνειο αυτό θα «εξασφαλιστεί» από μελλοντικές ρωσικές αποζημιώσεις πολέμου, μετατρέποντάς το ουσιαστικά σε επιχορήγηση – μια πρωτοφανής κίνηση που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί νόμιμη και αναγκαία, εν μέσω μειωμένης αμερικανικής βοήθειας. Η απόφαση αναμένεται να εγκριθεί μέχρι τις 16:00 ώρα Ελλάδας, ενώ λεπτομέρειες για το δάνειο θα συζητηθούν στη Σύνοδο Κορυφής της 18ης Δεκεμβρίου.
Η Έκρηξη του Όρμπαν: «Τέλος στο Κράτος Δικαίου, Ξεκίνημα Δικτατορίας»
Σε ανάρτησή του στο X (πρώην Twitter) στις 6 το πρωί, ο Όρμπαν χαρακτήρισε την ψηφοφορία «σαφώς παράνομη», κατηγορώντας την Επιτροπή ότι «καταπατά συστηματικά το ευρωπαϊκό δίκαιο» για να «συνεχίσει έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδηθεί». «Με αυτή την απόφαση, το κράτος δικαίου στην ΕΕ τερματίζεται και οι ηγέτες της Ευρώπης θέτουν εαυτούς υπεράνω των κανόνων», έγραψε, προειδοποιώντας για «δικτατορία των Βρυξελλών» που αντικαθιστά την ομοφωνία με «κυριαρχία γραφειοκρατών». Η Ουγγαρία, πρόσθεσε, «διαμαρτύρεται και θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να αποκαταστήσει την έννομη τάξη».
Η ανάρτηση, που έχει ήδη πάνω από 16.000 likes και χιλιάδες reposts, έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις: Συμπαραστάτες όπως η ρωσική RT και η TASS την αποκαλούν «προειδοποίηση για την καταστροφή της ΕΕ», ενώ κριτικοί από δυτικά ΜΜΕ τη βλέπουν ως κλασική τακτική του Όρμπαν να μπλοκάρει την υποστήριξη στην Ουκρανία. Σε παρόμοιες δηλώσεις, ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε ότι δεν θα «υποκύψει σε πιέσεις» για στρατιωτική βοήθεια, ενώ η Βελγική κυβέρνηση, που φιλοξενεί τα 2/3 των assets στο Euroclear, είχε αρχικά εκφράσει επιφυλάξεις για νομικούς κινδύνους, αλλά τώρα φαίνεται να δίνει το πράσινο φως με εγγυήσεις από τη Γερμανία (50 δισ. €).
Οι Σκιές Πίσω από την Απόφαση: Νομικά Ρίσκα και Οικονομικές Συνέπειες
Η κίνηση της ΕΕ δεν είναι χωρίς ρίσκα. Η Ρωσία έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θεωρεί το σχέδιο «παράνομο» και ετοιμάζεται να κινηθεί νομικά κατά του Euroclear σε ρωσικό δικαστήριο, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομική αναταραχή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, επιμένει στη νομιμότητα, τονίζοντας ότι το παγώσιμο προστατεύει την οικονομία της ΕΕ από διαταραχές και στέλνει «ισχυρό μήνυμα» στην Ουκρανία. Ωστόσο, αποτυχία στην εφαρμογή θα σήμαινε «καταστροφικό σήμα» στο Κίεβο, ειδικά με τις ΗΠΑ να στρέφονται σε διαπραγματεύσεις υπό Τραμπ.
Αυτή η ψηφοφορία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή: Η Ουκρανία αντιμετωπίζει έλλειμμα χρηματοδότησης, ενώ η Ευρώπη αγωνίζεται να διατηρήσει ενότητα απέναντι στη ρωσική «υβριδική απειλή». Για τον Όρμπαν, είναι η απόδειξη μιας «γραφειοκρατικής δικτατορίας» – για τους υπέρμαχους της βοήθειας, είναι βήμα επιβίωσης. Καθώς η μπάλα κυλάει προς τη Σύνοδο Κορυφής, η ΕΕ δοκιμάζεται: Θα θριαμβεύσει η αλληλεγγύη, ή θα βαθύνουν οι ρωγμές; Η απάντηση μπορεί να διαμορφώσει όχι μόνο τον πόλεμο, αλλά και το ίδιο το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ιδέας.