Στην ελληνική πολιτική σκηνή του 2025, η αίσθηση του déjà vu έχει γίνει σχεδόν απτή. Κάθε σκάνδαλο, κάθε εσωκομματική ρήξη, κάθε προσπάθεια επαναφοράς παλιών ηγετών θυμίζει επανάληψη σκηνών από παρελθοντικές κρίσεις – από τα μνημόνια του 2010 έως τα τηλεοπτικά σκάνδαλα του 2010. Σήμερα, με το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ να κλονίζει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με νέο κόμμα και εσωτερικές αναταράξεις στη ΝΔ, το πολιτικό τοπίο μοιάζει με replay ενός σεναρίου που η Ελλάδα έχει ζήσει ξανά και ξανά. Γιατί συμβαίνει αυτό; Είναι απλώς σύμπτωση ή βαθύτερα συστημικά προβλήματα που εμποδίζουν την πραγματική αλλαγή; Βασιζόμενοι σε έγκυρες πηγές, ας εξερευνήσουμε τα αίτια και τις συνέπειες αυτού του “πολιτικού replay”.
Οι Ρίζες του Déjà Vu: Ιστορικές Παραλληλισμοί
Το déjà vu στην πολιτική δεν είναι απλώς ψυχολογικό φαινόμενο – είναι η επανάληψη μοτίβων που πηγάζουν από ανοιχτούς λογαριασμούς της πρόσφατης ιστορίας. Η Ελλάδα φέρει βαριά τα σημάδια του Εμφυλίου, της Δικτατορίας του 1967 και της οικονομικής κρίσης του 2009-2015. Αυτά τα γεγονότα δεν είναι απλώς ιστορία· διαμορφώνουν την πολιτική κουλτούρα, δημιουργώντας πόλωση και δυσπιστία. Σήμερα, το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ –όπου παράνομες επιδοτήσεις αγροτών, ψευδείς δηλώσεις και κάλυψη από κρατικούς μηχανισμούς οδήγησαν σε πρόστιμο 415 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή– θυμίζει έντονα τα σκάνδαλα Siemens και Novartis της δεκαετίας του 2000. Τότε, όπως και τώρα, υπήρξαν παραιτήσεις υπουργών, δικαστικές έρευνες από το Ευρωπαϊκό Εισαγγελικό Γραφείο και δημόσια οργή που κλόνισε κυβερνήσεις.
Παρόμοια, το “Predatorgate” –η υπόθεση υποκλοπών με χρήση spyware σε πολιτικούς και δημοσιογράφους– επαναφέρει μνήμες από την εποχή των “παρακολουθήσεων” της δεκαετίας του ’80. Εν γένει η αίσθηση ατιμωρησίας δημιουργεί ένα “snowball effect”: Κεντρώα κόμματα όπως η ΝΔ υιοθετούν αυταρχικές τακτικές κάτω από φιλελεύθερη μάσκα, υπονομεύοντας δημοκρατικά πρότυπα.
Στα social media, χρήστες περιγράφουν την παρουσία Καραμανλή και Σαμαρά σε εκδήλωση στην Παλιά Βουλή ως “πολιτικό déjà vu”, όπου παλιοί ηγέτες επανεμφανίζονται σε στιγμή εσωκομματικής κρίσης της ΝΔ. Αυτό θυμίζει την επιστροφή Σημίτη ή Καραμανλή σε προηγούμενες θητείες, όπου η “παλιά φρουρά” λειτουργεί ως αντίβαρο σε νεότερες ηγεσίες.
Η Επανεμφάνιση του Τσίπρα: Ένα Κλασικό Replay
Η πιο εμφανής επανάληψη είναι η πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα. Μετά την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2023 και την εσωτερική κρίση που οδήγησε στη δημιουργία του Νέου Αριστερού Κύκλου, ο Τσίπρας παρουσίασε το βιβλίο του “Ιθάκη” τον Δεκέμβριο 2025, σπεύδοντας να ιδρύσει νέο κόμμα. Δημοσκοπήσεις της Prorata δείχνουν θυμό και αδιαφορία: 6 στους 10 θεωρούν ότι δεν φέρνει πλεονεκτήματα, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ πέφτει κάτω από 10%. Το Mononews χαρακτηρίζει αυτή την κίνηση “σύμπτωμα μιας κοινωνίας” που ανακυκλώνει ηγέτες χωρίς ουσιαστική καινοτομία.
Αυτό το replay θυμίζει την επιστροφή του το 2012 μετά το πρώτο μνημόνιο ή την “Ιθάκη” του 2015. Ο Τσίπρας, δημιουργεί ένα déjà vu με τον Μητσοτάκη που “έχει μέλλον”, καθώς και οι δύο βασίζονται σε ρητορική πόλωσης αντί για προγράμματα. Στο X, σχόλια ενισχύουν αυτή την άποψη, βλέποντας τον Τσίπρα ως “πολιτικό déjà vu” σε μια κοινότητα που αναζητά εναλλακτικές αλλά επιστρέφει στα γνώριμα.
Οικονομικά και Κοινωνικά Σκάνδαλα: Η Αιτία της Επανάληψης
Πίσω από τα πολιτικά déjà vu κρύβονται οικονομικά και κοινωνικά μοτίβα. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες νιώθουν “ούτε ευρώ στην τσέπη” από ενεργειακές συμφωνίες, ενώ η κυβέρνηση διατηρεί προβάδισμα λόγω αδυναμίας αντιπολίτευσης. Το Capital.gr προβλέπει για το 2025 ένα “déjà vu” με στασιμότητα: Η ΝΔ επαναλαμβάνει συντηρητικές πολιτικές σε εξωτερικά και μεταναστευτικό, χωρίς συνολικό σχέδιο ανάπτυξης.
Στο εξωτερικό, η Πορτογαλία βιώνει παρόμοιο déjà vu με νίκη κεντροδεξιάς, όπως αναφέρει το Athens Voice, δείχνοντας ευρωπαϊκό μοτίβο.
Οι Συνέπειες: Μια Κοινωνία Σε Κύκλο
Αυτή η επανάληψη δεν είναι αθώα. Η Euronews προειδοποιεί για άνοδο ακροδεξιάς, με το Ελληνική Λύση να φτάνει 9% σε δημοσκοπήσεις, θυμίζοντας την καταδίκη της Χρυσής Αυγής το 2022.
Σε κάποιες δημοσκοπήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ πέφτει στο 4%, πίσω από Πλεύση Ελευθερίας και ΠΑΣΟΚ, δείχνοντας κατακερματισμό. Στο X, posts μεταφέρουν διεθνή déjà vu, όπως στη Γαλλία με Μακρόν, ενισχύοντας την αίσθηση παγκόσμιας επανάληψης.
Συμπέρασμα: Σπάζοντας τον Κύκλο
Το πολιτικό déjà vu του 2025 δεν είναι μοίρα – είναι επιλογή. Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που αντιστέκεται σε ακροφύσια, αλλά χρειάζεται ηγεσίες πέρα από ρητορική. Με εκλογές το 2027, η πρόκληση είναι να μετατραπεί η επανάληψη σε εξέλιξη: Νέα κόμματα όπως του Τσίπρα ή εσωκομματικές αλλαγές στη ΝΔ μπορούν να σπάσουν το replay, αν εστιάσουν σε διαφάνεια και μεταρρυθμίσεις. Αλλιώς, κινδυνεύουμε να ζούμε το ίδιο επεισόδιο ξανά – μόνο που αυτή τη φορά, η κοινότητα μπορεί να αλλάξει κανάλι. Η μπάλα είναι στο γήπεδο των πολιτικών δυνάμεων: Θα γράψουν νέο σενάριο ή θα πατήσουν play;