Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή ελευθερία συγκρούεται με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, ο Έλον Μασκ, ο εκκεντρικός δισεκατομμυριούχος και ιδιοκτήτης της πλατφόρμας X (πρώην Twitter), βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) επέβαλε πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ στην X για παραβιάσεις του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), πυροδοτώντας μια θύελλα αντιδράσεων. Ο Μασκ κατηγορεί την ΕΕ για “λογοκρισία” και “πολιτική παρέμβαση”, ενώ προτείνει ακόμη και την κατάργησή της. Αλλά τι ακριβώς συνέβη και ποιος έχει δίκιο σε αυτή την ιστορία; Ας δούμε τα γεγονότα βήμα-βήμα, βασισμένα σε επίσημες πηγές και αναλύσεις.
Το Πρόστιμο: Τι Παραβίασε η X Σύμφωνα με την ΕΕ;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε το πρόστιμο στις 5 Δεκεμβρίου, κατηγορώντας την X για παραβιάσεις των υποχρεώσεων διαφάνειας υπό τον DSA. Συγκεκριμένα, η πλατφόρμα απέτυχε να παρέχει ακριβή και πλήρη δεδομένα σχετικά με τις διαφημιστικές της πρακτικές, κάτι που απαιτεί ο νόμος για να προστατεύει τους χρήστες από παραπλανητικό περιεχόμενο και κινδύνους. Ο DSA, που ισχύει από το 2023, στοχεύει σε μεγάλες πλατφόρμες όπως η X, η TikTok και η Meta, απαιτώντας μέτρα κατά της παραπληροφόρησης, του μίσους και της χειραγώγησης.
Αυτό δεν είναι το πρώτο “χτύπημα” της ΕΕ στην X. Ήδη από το 2023, η Επιτροπή είχε ξεκινήσει έρευνες για ζητήματα όπως η διαχείριση απεχθούς περιεχομένου και η επαλήθευση λογαριασμών μέσω blue checkmarks, τα οποία θεωρούνται παραπλανητικά μετά τις αλλαγές του Μασκ. Το πρόστιμο των 120 εκατομμυρίων (περίπου 140 εκατομμύρια δολάρια) είναι το πρώτο μεγάλο παράδειγμα εφαρμογής του DSA, και η ΕΕ τονίζει ότι στόχος είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των 450 εκατομμυρίων Ευρωπαίων χρηστών.
Η Σφοδρή Αντίδραση του Μασκ: Από Tweets σε Πολιτικές Κυρώσεις
Ο Μασκ δεν άργησε να απαντήσει. Σε σειρά αναρτήσεων στην X, χαρακτήρισε το πρόστιμο “τρελό” και το απέδωσε σε προσωπική επίθεση, προτείνοντας “ανταποδοτικές κυρώσεις” εναντίον Ευρωπαίων αξιωματούχων. Πήγε ένα βήμα παραπέρα, καλώντας για την “κατάργηση της ΕΕ” και δημοσιεύοντας ένα χρονολόγιο “λογοκρισίας” από την ΕΕ εναντίον της πλατφόρμας του. Σε αντίποινα, η X ακύρωσε τον διαφημιστικό λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εμποδίζοντας την να αγοράζει και να παρακολουθεί διαφημίσεις.
Υποστηρικτές του Μασκ, όπως ο Αμερικανός γερουσιαστής Τεντ Κρουζ, χαρακτήρισαν την απόφαση “αίσχος” και “επίθεση στην ελευθερία του λόγου”, καλώντας την κυβέρνηση Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στην ΕΕ. Ο Μασκ, με στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, βλέπει την υπόθεση ως μέρος ευρύτερης πολιτικής εκστρατείας κατά της X, ειδικά μετά τις αλλαγές που έκανε από την αγορά της το 2022, προωθώντας μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης.
Ποιος Έχει Δίκιο; Μια Ισορροπημένη Ματιά
Από τη μία πλευρά, ο Μασκ έχει βάσιμα επιχειρήματα. Η ένταση της ΕΕ απέναντι στην X φαίνεται μεγαλύτερη σε σχέση με άλλες πλατφόρμες, και το timing του προστίμου – λίγο πριν την πλήρη εφαρμογή νέων ρυθμίσεων – εγείρει ερωτήματα για πολιτικά κίνητρα. Κριτικοί υποστηρίζουν ότι ο DSA μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο ελέγχου, ιδίως σε μια εποχή γεωπολιτικών εντάσεων και εκλογών.
Από την άλλη, η ΕΕ επιμένει ότι το πρόστιμο αφορά καθαρά παραβάσεις διαφάνειας, όχι λογοκρισία περιεχομένου. Παρόμοιες ενέργειες έχουν γίνει και σε άλλες εταιρείες, όπως η TikTok, δείχνοντας ισότιμη εφαρμογή του νόμου. Η X είχε προειδοποιηθεί επανειλημμένα και επέλεξε να μην συμμορφωθεί πλήρως, ενώ οι αλλαγές του Μασκ έχουν οδηγήσει σε αύξηση παραπληροφόρησης, σύμφωνα με αναλύσεις.
Τι Σημαίνει Αυτό για το Μέλλον;
Αυτή η διαμάχη αναδεικνύει τη σύγκρουση μεταξύ αμερικανικής καινοτομίας και ευρωπαϊκής ρύθμισης. Η X μπορεί να προσφύγει νομικά κατά του προστίμου, ενώ η ΕΕ συνεχίζει να ενισχύει τον DSA για καλύτερη προστασία των χρηστών. Για τους απλούς χρήστες, το ζήτημα είναι αν η ελευθερία του λόγου μπορεί να συνυπάρξει με την ασφάλεια online.