Σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις δοκιμάζουν τις διεθνείς συμμαχίες, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα αισιοδοξίας και ενότητας: Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν «ο μεγαλύτερος σύμμαχος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δήλωση αυτή, που έγινε σήμερα κατά τη διάρκεια διάσκεψης στην Ντόχα του Κατάρ, έρχεται ως απάντηση σε πρόσφατες ανησυχίες για πιθανές ρωγμές στις πατροπαράδοτες σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, μετά την αποκάλυψη ενός νέου εγγράφου αμερικανικής εθνικής στρατηγικής.
Η Κάλας, η Εσθονή πολιτικός που ηγείται της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής από τις αρχές του 2024, δεν απέφυγε τις κριτικές. Αναφερόμενη στο έγγραφο της κυβέρνησης Τραμπ, το οποίο δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή και περιλαμβάνει προτάσεις για «υποβάθμιση» της ευρωπαϊκής ασφάλειας καθώς και στήριξη σε ακροδεξιές δυνάμεις στην ήπειρο, η Κάλας παραδέχτηκε: «Ασφαλώς υπάρχουν πολλές κριτικές, αλλά πιστεύω ότι ορισμένες από αυτές είναι επίσης βάσιμες». Ωστόσο, τόνισε με έμφαση την ανάγκη για κοινή πορεία: «Δεν ήμασταν πάντα σύμφωνοι σε διάφορα ζητήματα, αλλά η γενική αρχή παραμένει η ίδια. Είμαστε οι μεγαλύτεροι σύμμαχοι και πρέπει να μείνουμε ενωμένοι».
Ένα Έγγραφο που Ταράζει τα Ήσυχα Νερά
Το επίμαχο έγγραφο, με τίτλο «Στρατηγική Εθνικής Άμυνας των ΗΠΑ», έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με αναλύσεις, προτείνει μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ήπειρο, ενώ υποστηρίζει πολιτικές που ευνοούν εθνικιστικές τάσεις σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Αυτές οι εξελίξεις έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και την Κίνα να αναδεικνύεται ως νέα πρόκληση. Η Κάλας, μιλώντας από την πρωτεύουσα του Κατάρ όπου συμμετέχει σε διεθνή форум για την ειρήνη, φάνηκε να επιλέγει τη διπλωματική οδό της ηρεμίας, αποφεύγοντας βαριές κατηγορίες και εστιάζοντας στα κοινά συμφέροντα.
«Η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο αυτοπεποιθημένη», πρόσθεσε η Κάλας, καλώντας τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν την κοινή άμυνα και να μειώσουν την εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες. Μια τέτοια προσέγγιση, σύμφωνα με ειδικούς, θα μπορούσε να μετατρέψει τις τωρινές προκλήσεις σε ευκαιρίες για βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Γιατί Μετράει Αυτή η Δήλωση;
Οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ αποτελούν τον πυλώνα της μεταπολεμικής τάξης στην Ευρώπη, με εκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις, κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και εμπορικές συμφωνίες που ωφελούν εκατομμύρια πολίτες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Παρά τις διαφωνίες –από το εμπόριο και το κλίμα μέχρι την υποστήριξη στην Ουκρανία– η δήλωση της Κάλας υπενθυμίζει ότι η ενότητα υπερτερεί των διαφορών. Σε μια εβδομάδα που η Ουάσινγκτον ετοιμάζεται για νέες εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική, το μήνυμα από την Ντόχα ακούγεται σαν γέφυρα εμπιστοσύνης.
Η διάσκεψη στο Κατάρ, που φιλοξενεί ηγέτες από όλο τον κόσμο, παρέχει το ιδανικό σκηνικό για τέτοιες συζητήσεις. Εκεί, η Κάλας δεν μίλησε μόνο για συμμαχίες, αλλά και για το μέλλον μιας Ευρώπης που στέκεται στα πόδια της, χωρίς να ξεχνά τους παλιούς φίλους της.