Σε μια κίνηση που αντανακλά την αγωνία της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας για την ανταγωνιστικότητα της, ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε σήμερα, 28 Νοεμβρίου 2025, ότι θα στείλει επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας να μαλακώσει τον αυστηρό κανόνα για την απαγόρευση πώλησης νέων αυτοκινήτων με μηχανές εσωτερικής καύσεως από το 2035. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για κολοσσούς όπως η Volkswagen, η BMW και η Mercedes, που παλεύουν με την κινεζική ανταγωνιστικότητα και την αργή μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα, ενώ η ΕΕ ετοιμάζεται να παρουσιάσει σχέδιο στήριξης του κλάδου στις 10 Δεκεμβρίου.
«Θέλουμε να πετύχουμε τους στόχους για την προστασία του κλίματος με κινητικότητα που διατηρεί και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία», δήλωσε ο Μερτς σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο, μετά από συμφωνία της συμμαχίας του με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD). Η συμφωνία, που πέρασε εσωτερικές εντάσεις, προβλέπει εξαιρέσεις για plug-in υβριδικά οχήματα, ηλεκτρικά με εκτατήρες εμβέλειας (range extenders) και «υψηλής απόδοσης» μηχανές εσωτερικής καύσεως – τεχνολογίες που, σύμφωνα με τον Μερτς, επιτρέπουν «τεχνολογική ανοιχτότητα» χωρίς να θυσιάζονται οι περιβαλλοντικοί στόχοι. «Η κατάσταση στην αυτοκινητοβιομηχανία είναι εύθραυστη», τόνισε, αναφερόμενος στην πτώση πωλήσεων και στα δισεκατομμύρια απωλειών λόγω της καθυστερημένης υιοθέτησης ηλεκτρικών.
Η απόφαση της κυβέρνησης Merz-CD U/CSU-SPD ήρθε μετά από μακρές διαβουλεύσεις, με τους Σοσιαλδημοκράτες να υποχωρούν από τις αρχικές διαφωνίες τους και να στηρίζουν πλέον τις εξαιρέσεις, όπως προτείνει ο Υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπάιλ. Παράλληλα, η συμμαχία συμφώνησε σε νέο πρόγραμμα επιδοτήσεων για ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα, προσανατολισμένο σε νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ώστε να ενισχυθεί η μετάβαση χωρίς να αφήσει πίσω καταναλωτές. Αυτό το «διπλό χτύπημα» –μαλακώνοντας την απαγόρευση ενώ σπρώχνοντας τα ηλεκτρικά– στοχεύει να σώσει εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στον κλάδο, που απασχολεί πάνω από 800.000 Γερμανούς και συνεισφέρει περίπου το 5% στο ΑΕΠ.
Ο νόμος της ΕΕ, που εγκρίθηκε το 2023, απαιτεί μηδενικές εκπομπές CO2 από νέα αυτοκίνητα και βαν το 2035, με ενδιάμεσους στόχους για το 2030, οδηγώντας ουσιαστικά σε απαγόρευση των βενζινοκίνητων και diesel. Η Γερμανία, ως η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανική δύναμη της ΕΕ, πιέζει εδώ και μήνες για επανεξέταση, με τον Σύλλογο Αυτοκινητοβιομηχανίας VDA να ζητά «αντιστροφή» του μέτρου από τον Ιούνιο. Ο Μερτς, που έχει εκφραστεί κατά της «σκληρής προθεσμίας» από τον Οκτώβριο, βλέπει ελπίδα σε εναλλακτικά καύσιμα όπως τα συνθετικά, που θα επιτρέπουν «φιλικές προς το περιβάλλον» μηχανές εσωτερικής καύσεως.
Οι αντιδράσεις είναι πολωμένες. Περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η Greenpeace προειδοποιούν ότι οι εξαιρέσεις θα «εμποδίσουν τη μετάβαση σε καθαρή κινητικότητα» και θέτουν σε κίνδυνο θέσεις εργασίας μακροπρόθεσμα, ενώ οι Πράσινοι χαρακτηρίζουν την πρόταση «δώρο στους λομπίστες» και «καταστροφή» για την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αντίθετα, η βιομηχανία χειροκροτεί, με τον CEO της VW Όλιβερ Μπλούμε να λέει ότι η προθεσμία 2035 είναι «μη ρεαλιστική» από την τρέχουσα οπτική. Από την πλευρά της, η ΕΕ –μέσω του Επιτρόπου Βιομηχανίας– υπόσχεται «ευελιξία» για τον κλάδο, αναγνωρίζοντας την ανάγκη μείωσης γραφειοκρατίας και στήριξης της ανταγωνιστικότητας απέναντι στην Κίνα.
Αυτή η εξέλιξη μπορεί να ανοίξει δρόμο για παρόμοιες απαιτήσεις από άλλες χώρες, όπως η Ιταλία και η Πολωνία, και να επηρεάσει το σχέδιο της Επιτροπής για «ενίσχυση του ευρωπαϊκού αυτοκινήτου». Σε μια εποχή που τα ηλεκτρικά οχήματα αντιπροσωπεύουν μόλις το 16% των πωλήσεων στην ΕΕ, η Γερμανία ποντάρει σε ένα «πράσινο» μέλλον που δεν θυσιάζει το παρόν – αλλά θα πείσει άραγε την Μπρυζέλ; Η απάντηση έρχεται σύντομα, με την επιστολή του Μερτς να φωτίζει τις ρωγμές σε μια φιλόδοξη, αλλά εύθραυστη, πράσινη μετάβαση.