Σε μια αναπάντεχη ανακάλυψη που αναδεικνύει τη σημασία των ανεξερεύνητων φυσικών καταφυγίων, ερευνητές του Πανεπιστημίου Cornell εντόπισαν μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις άγριων μελισσών που έχουν καταγραφεί ποτέ. Περίπου 5,5 εκατομμύρια μέλισσες φωλιάζουν κάτω από το έδαφος του East Lawn Cemetery στην Ιθάκη της Νέας Υόρκης.
Η ιστορία ξεκίνησε την άνοιξη του 2022, όταν η τεχνικός εργαστηρίου Rachel Fordyce, περνώντας από το νεκροταφείο για να πάει στη δουλειά της, παρατήρησε χιλιάδες μέλισσες να βγαίνουν από το χώμα. Μάζεψε μερικές σε ένα βαζάκι και τις πήγε στον επιβλέποντά της, τον καθηγητή Εντομολογίας Bryan Danforth. Έτσι ξεκίνησε μια συστηματική έρευνα που αποκάλυψε ένα από τα μεγαλύτερα και παλαιότερα «χωριά» μοναχικών μελισσών στον κόσμο.
Οι μέλισσες ανήκουν στο είδος Andrena regularis (συνηθισμένη μέλισσα εξόρυξης), ένα μοναχικό είδος που φωλιάζει στο έδαφος και όχι σε κυψέλες όπως οι μέλισσες του μελιού. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο πληθυσμός αυτός αντιστοιχεί σε περισσότερες από 200 συμβατικές κυψέλες μελισσών και ξεπερνά τον πληθυσμό του Μανχάταν κατά τρεις φορές, συγκεντρωμένος σε μόλις 1,5 στρέμμα.
Γιατί ένα νεκροταφείο έγινε παράδεισος για τις μέλισσες;
Το East Lawn Cemetery, που ιδρύθηκε το 1878, προσφέρει ιδανικές συνθήκες: ήσυχο περιβάλλον, σχεδόν μηδενικές παρεμβάσεις, απουσία φυτοφαρμάκων και κυρίως αφθονία αμμώδους εδάφους που προτιμούν οι μέλισσες αυτές. Ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι το είδος Andrena regularis υπάρχει εκεί από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ειδικές παγίδες ανάδυσης (μικρές σκηνές από πλέγμα) για να καταγράψουν τα έντομα που βγαίνουν από το έδαφος. Μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2023, συνέλεξαν χιλιάδες δείγματα και υπολόγισαν τον συνολικό πληθυσμό μεταξύ 3 και 8 εκατομμυρίων, με μέσο όρο τα 5,5 εκατομμύρια.
Σημαντικές επικονιάστριες για τα μήλα και την αγροτική οικονομία
Αυτές οι μέλισσες είναι ιδιαίτερα πολύτιμες. Εμφανίζονται νωρίς την άνοιξη, ακριβώς την εποχή που ανθίζουν οι μηλιές – ένα από τα κύρια προϊόντα της Νέας Υόρκης. Σε αντίθεση με τις κοινωνικές μέλισσες του μελιού, το 75% των ειδών μελισσών παγκοσμίως είναι μοναχικές και φωλιάζουν στο έδαφος.
«Η έρευνα αναδεικνύει την τεράστια αξία αυτών των μοναχικών μελισσών ως επικονιαστών καλλιεργειών και την ανάγκη να προστατεύουμε τις θέσεις φωλεοποίησής τους», τόνισε ο καθηγητής Danforth.
Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι παλαιότερα νεκροταφεία λειτουργούν συχνά ως καταφύγια βιοποικιλότητας, φιλοξενώντας σπάνια φυτά, έντομα και ζώα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Apidologie τον Απρίλιο του 2026. Οι επιστήμονες έχουν ξεκινήσει παγκόσμια πρωτοβουλία πολιτών επιστημόνων για την καταγραφή παρόμοιων συγκεντρώσεων, ώστε να προστατευθούν από αστική ανάπτυξη και άλλες απειλές.
Μια υπενθύμιση ότι ακόμα και σε έναν τόπο ανάπαυσης, η ζωή συνεχίζει να ανθίζει κάτω από τα πόδια μας.
