Ο πονοκέφαλος είναι από τα πιο συχνά συμπτώματα παγκοσμίως – οι περισσότεροι τον αντιμετωπίζουμε με ένα παυσίπονο, λίγη ξεκούραση ή ένα ποτήρι νερό και περνάει. Όμως, σε μικρό ποσοστό περιπτώσεων (~5-10%), κρύβει σοβαρές, ακόμα και απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις όπως εγκεφαλική αιμορραγία, μηνιγγίτιδα, εγκεφαλικό, ανεύρυσμα ή όγκος.
Οι ειδικοί (νευρολόγοι, Mayo Clinic, Cleveland Clinic, Harvard Health) χρησιμοποιούν τη λίστα «κόκκινων σημαιών» (red flags) για να ξεχωρίσουν τον αθώο από τον επικίνδυνο πονοκέφαλο. Αν αναγνωρίσεις έστω ένα από τα παρακάτω, μην περιμένεις – πήγαινε άμεσα σε επείγοντα ή κάλεσε ασθενοφόρο!
Τα 8 πιο κρίσιμα σημάδια που ΔΕΝ πρέπει να αγνοήσεις
- Αιφνίδιος, κεραυνοβόλος πονοκέφαλος («ο χειρότερος της ζωής μου»)
→ Μπορεί να σημαίνει υπαραχνοειδής αιμορραγία (ρήξη ανευρύσματος) ή άλλη αγγειακή καταστροφή. Χρειάζεται άμεση CT. - Πονοκέφαλος που ξυπνάει από τον ύπνο ή είναι χειρότερος το πρωί
→ Ύποπτο για αυξημένη ενδοκράνια πίεση (όγκος, υδροκέφαλος κ.λπ.). - Νέος πονοκέφαλος μετά τα 50 (ή αλλαγή χαρακτήρων σε παλιό)
→ Σε μεγαλύτερες ηλικίες αυξάνεται πολύ ο κίνδυνος σοβαρής αιτίας (π.χ. γιγαντοκυτταρική αρτηρίτιδα, όγκος). - Συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα
- Μούδιασμα / αδυναμία σε χέρι-πόδι
- Δυσκολία ομιλίας
- Διπλωπία / θολή όραση
- Ζάλη / προβλήματα ισορροπίας
- Σπασμοί
→ Μπορεί να είναι εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο.
- Πυρετός + δυσκαμψία αυχένα + φωτοφοβία
→ Κλασική εικόνα μηνιγγίτιδας ή εγκεφαλίτιδας – επείγουσα κατάσταση! - Πονοκέφαλος μετά από χτύπημα στο κεφάλι (ακόμα και μικρό)
→ Κίνδυνος αιματώματος ή εγκεφαλικής αιμορραγίας. - Προοδευτική επιδείνωση ή πονοκέφαλος που δεν περνάει με παυσίπονα
→ Επίμονος, χειροτερεύει συνεχώς ή επηρεάζει καθημερινότητα → χρειάζεται έλεγχος. - Συστηματικά συμπτώματα (πυρετός, νυχτερινές εφιδρώσεις, απώλεια βάρους, ανοσοκαταστολή, καρκίνος)
→ Μπορεί να κρύβει λοίμωξη, καρκίνο που έχει μετασταθεί ή αγγειίτιδα.
Τι να κάνεις αν δεις έστω ένα από αυτά;
- Να τηλεφωνήσεις στο γιατρό σου – ιδίως για τα 1, 4, 5, 6.
- Μην πάρεις πολλά παυσίπονα χωρίς ιατρική καθοδήγηση – μπορεί να καλύψουν το πρόβλημα.
- Κράτα σημειώσεις: Πότε ξεκίνησε; Πόσο διαρκεί; Τι τον χειροτερεύει/βελτιώνει;
Η συντριπτική πλειοψηφία των πονοκεφάλων είναι αθώοι (τάσεως, ημικρανίες, από στρες/αφυδάτωση). Όμως η έγκαιρη αναγνώριση των κόκκινων σημαιών μπορεί να σώσει ζωές!