Τύποι Καρκίνου: Οι Πιο Συχνοί και Πώς Διαγιγνώσκονται

Ο καρκίνος παραμένει μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως, με περίπου 20 εκατομμύρια νέα κρούσματα και 9,7 εκατομμύρια θανάτους το 2022 (τελευταία διαθέσιμα πλήρη στοιχεία από GLOBOCAN). Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει ζωές, καθώς πολλοί τύποι καρκίνου έχουν πολύ υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης όταν εντοπίζονται σε αρχικό στάδιο. Ας δούμε τους πιο συχνούς τύπους και τις βασικές μεθόδους διάγνωσης.

Οι 5 Πιο Συχνοί Τύποι Καρκίνου Παγκοσμίως (2022 – GLOBOCAN)

1. Καρκίνος Πνεύμονα → 2,48 εκατ. νέα κρούσματα (12,4%) – Πρώτη αιτία θανάτων από καρκίνο.
2. Καρκίνος Μαστού (στις γυναίκες κυρίως) → 2,3 εκατ. νέα κρούσματα (11,6%).
3. Καρκίνος Παχέος Εντέρου & Ορθού → 1,93 εκατ. νέα κρούσματα (9,6%).
4. Καρκίνος Προστάτη → 1,47 εκατ. νέα κρούσματα (7,3%).
5. Καρκίνος Στομάχου → Περίπου 969.000 νέα κρούσματα.

Στην Ελλάδα, τα πιο συχνά (2022) είναι: μαστός (στις γυναίκες), πνεύμονας, παχέος εντέρου, προστάτης και ουροδόχος κύστης, με περίπου 65.000–66.000 νέα κρούσματα ετησίως.

Πώς Διαγιγνώσκονται οι Πιο Συχνοί Τύποι – Οι Κύριες Μέθοδοι

Η διάγνωση συνδυάζει συμπτώματα, κλινική εξέταση, απεικονιστικές εξετάσεις, βιοψίες και εξειδικευμένες εξετάσεις αίματος. Η πρώιμη ανίχνευση μέσω προληπτικών ελέγχων (screening) είναι κρίσιμη.

1. Καρκίνος Μαστού
   • Κύρια μέθοδος πρώιμης ανίχνευσης: Μαστογραφία (προληπτική εξέταση από 40–50 ετών, ανά 1–2 χρόνια).
   • Άλλες: Υπερηχογράφημα μαστών, μαγνητική τομογραφία (MRI) σε υψηλού κινδύνου γυναίκες, αυτοεξέταση & κλινική εξέταση.
   • Βιοψία όταν εντοπιστεί ύποπτη βλάβη.
     → Όταν εντοπίζεται νωρίς, η 5ετής επιβίωση ξεπερνά το 99%.
2. Καρκίνος Πνεύμονα
   • Πρώιμη ανίχνευση: Χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία (LDCT) σε καπνιστές/πρώην καπνιστές 50–80 ετών με ιστορικό ≥20 pack-years.
   • Διάγνωση: Αξονική τομογραφία, βρογχοσκόπηση, βιοψία, PET-CT.
   • Συμπτώματα: Βήχας, αιμόπτυση, δύσπνοια (συνήθως εμφανίζονται αργά).
     → Η LDCT μειώνει τη θνησιμότητα κατά ~20–25% σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
3. Καρκίνος Προστάτη
   • Πρώιμη ανίχνευση: Εξέταση PSA (προστατικό ειδικό αντιγόνο) στο αίμα + δακτυλική εξέταση από ουρολόγο (συζήτηση από 45–50 ετών, ανάλογα με παράγοντες κινδύνου).
   • Διάγνωση: Βιοψία προστάτη, μαγνητική τομογραφία (mpMRI), PET-CT σε προχωρημένα στάδια.
     → Πολλοί καρκίνοι προστάτη αναπτύσσονται αργά & εντοπίζονται σε αρχικό στάδιο.
4. Καρκίνος Παχέος Εντέρου & Ορθού
   • Πρώιμη ανίχνευση:
     • Τεστ αίματος στα κόπρανα (FIT ή gFOBT) – κάθε χρόνο.
     • Κολονοσκόπηση – κάθε 10 χρόνια από 45–50 ετών (ή νωρίτερα σε υψηλό κίνδυνο).
   • Διάγνωση: Κολονοσκόπηση + βιοψία, αξονική/μαγνητική τομογραφία.
     → Η αφαίρεση πολύποδων κατά την κολονοσκόπηση μπορεί να προλάβει τον καρκίνο.

Γιατί η Πρώιμη Διάγνωση Είναι Ζωτικής Σημασίας;

Όταν ο καρκίνος εντοπίζεται σε αρχικό στάδιο:

• Θεραπείες είναι λιγότερο επιθετικές (χειρουργείο, ακτινοβολία, στοχευμένες θεραπείες).
• Ποσοστά ίασης ξεπερνούν το 90% σε πολλούς τύπους.
• Μειώνεται η θνησιμότητα κατά 20–50% ανάλογα με τον καρκίνο.

Συμβουλή: Μιλήστε με τον γιατρό σας για το προσωπικό σας ρίσκο (οικογενειακό ιστορικό, κάπνισμα, διατροφή κ.λπ.) και ακολουθήστε τα προγράμματα πρόληψης. Στην Ελλάδα υπάρχουν δωρεάν προληπτικά προγράμματα για μαστογραφία, τεστ Παπ, PSA & έλεγχο κοπράνων.

Η πρόληψη & η έγκαιρη ανίχνευση σώζουν ζωές – μην το αναβάλλετε!