Από το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης των 12 δισ. ευρώ έως τις 120 δόσεις, την κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος και τη μείωση του ενεργειακού κόστους, ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε τις προτάσεις του για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Την ανάγκη διαμόρφωσης ενός διαφορετικού παραγωγικού μοντέλου, με έμφαση στην υγιή επιχειρηματικότητα, τον ελεύθερο ανταγωνισμό και την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας, κατά την ομιλία του σε εκδήλωση του Κύκλου Νέων Επιχειρηματιών και Επαγγελματιών, στις 12 Νοεμβρίου 2026.
Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, συνδέοντας τη διαφθορά και τα σκάνδαλα με τη λειτουργία της αγοράς και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις χωρίς πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και κέντρα εξουσίας.
Στην αρχή της ομιλίας του ξεκαθάρισε ότι διαχωρίζει την επιχειρηματικότητα που επενδύει, παράγει, καινοτομεί και σέβεται τους εργαζομένους από εκείνη που, όπως είπε, αποκτά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μέσω της φοροδιαφυγής, της αδιαφάνειας και της πρόσβασης στο δημόσιο χρήμα μέσω γνωριμιών.
«Η Αριστερά που θέλει να αναλάβει ευθύνες δεν μπορεί να είναι εχθρική στην επιχειρηματικότητα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η στήριξη της υγιούς επιχειρηματικότητας προϋποθέτει πραγματικό ανταγωνισμό και ίσους κανόνες για όλους.
Κριτική για καρτέλ και δημόσιες συμβάσεις
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι στην ελληνική οικονομία έχουν διαμορφωθεί συνθήκες περιορισμένου ανταγωνισμού, παρά τις διακηρύξεις περί ελεύθερης αγοράς.
Ειδική αναφορά έκανε στις δημόσιες συμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι τρεις στις τέσσερις πραγματοποιούνται με απευθείας αναθέσεις ή κλειστούς διαγωνισμούς, τους οποίους περιέγραψε ως διαδικασίες με προκαθορισμένη έκβαση.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η διαφθορά δεν επιβαρύνει μόνο τα δημόσια οικονομικά, αλλά δημιουργεί και συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Ως παράδειγμα ανέφερε δύο επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου, εκ των οποίων η μία εκπληρώνει κανονικά τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις της, ενώ η άλλη αποκρύπτει εισπράξεις και αποκτά τη δυνατότητα να προσφέρει χαμηλότερες τιμές.
«Κάθε ευρώ που λείπει από το δημόσιο ταμείο και προς όφελος κάποιου ημετέρου είναι ένα ευρώ που λείπει από το δημόσιο σχολείο, το δημόσιο νοσοκομείο», σημείωσε.
Η αναφορά στην περίοδο διακυβέρνησης 2015-2019
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην κυβερνητική περίοδο 2015-2019, υποστηρίζοντας ότι, παρά τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες και τους περιορισμούς της μνημονιακής περιόδου, έγιναν παρεμβάσεις για τη χρηματοδότηση και τη στήριξη των επιχειρήσεων.
Μεταξύ άλλων, παρουσίασε τις ρυθμίσεις των 120 δόσεων, τη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και τη δημιουργία του EquiFund, στο οποίο, όπως ανέφερε, διατέθηκαν 260 εκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση νεοφυών και καινοτόμων επιχειρήσεων.
Επίσης, έκανε αναφορά στον λογαριασμό μεσεγγύησης (escrow account), που διευκόλυνε τη συμμετοχή επιχειρήσεων σε προγράμματα ΕΣΠΑ, καθώς και στη δημιουργία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με στόχο την αντιμετώπιση χρηματοδοτικών κενών και τη στήριξη επενδύσεων.
«Χάθηκε η ευκαιρία των 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης»
Μεγάλο μέρος της ομιλίας του αφιέρωσε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υποστηρίζοντας ότι οι πόροι του, συνολικού ύψους 36 δισ. ευρώ, δεν αξιοποιήθηκαν με τρόπο που να ενισχύσει επαρκώς τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας.
Όπως ανέφερε, η διοχέτευση των δανειακών πόρων μέσω των εμπορικών τραπεζών ευνόησε τις επιχειρήσεις που διέθεταν ήδη υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και επαρκείς εξασφαλίσεις, αφήνοντας σε δυσμενέστερη θέση τις μικρότερες επιχειρήσεις και τις νεοφυείς εταιρείες.
Επικαλούμενος έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, τον Ιούνιο του 2026, ανέφερε ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στη χώρα αντιστοιχεί στο 54,6% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά τον ίδιο, η απορρόφηση κονδυλίων δεν αρκεί από μόνη της για να αποδεικνύει ότι επιτυγχάνεται παραγωγικός μετασχηματισμός. Έθεσε, μεταξύ άλλων, ερωτήματα για το ποσοστό των πόρων που κατευθύνθηκαν σε μικρές και νέες επιχειρήσεις, τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν και την αύξηση της παραγωγικότητας και των εξαγωγών.
Το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης με 12 δισ. ευρώ στην τετραετία
Στη συνέχεια παρουσίασε την πρόταση για τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, την οποία είχε εντάξει στο πρόγραμμα που παρουσίασε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με την πρόταση, το νέο ταμείο θα διαθέτει 3 δισ. ευρώ ετησίως, δηλαδή συνολικά 12 δισ. ευρώ σε μία τετραετία. Με εκτιμώμενη μόχλευση περίπου 1 προς 2, ο συνολικός όγκος των επενδύσεων θα μπορούσε να φτάσει τα 25 δισ. ευρώ.
Ο σχεδιασμός που περιέγραψε προβλέπει τρεις βασικές πηγές χρηματοδότησης:
- 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, μέσω ανακατεύθυνσης ήδη προγραμματισμένων πόρων.
- 500 εκατ. ευρώ ετησίως από τη συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων σε επενδύσεις με ανταποδοτικό χαρακτήρα.
- 1 δισ. ευρώ ετησίως από την ανακατεύθυνση ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων που σήμερα συνδέονται με τη Golden Visa.
Όπως εξήγησε, το Ταμείο δεν θα λειτουργεί ως ένας ακόμη μηχανισμός επιδοτήσεων, αλλά θα χρηματοδοτεί ώριμα έργα με επαγγελματική διοίκηση, ανεξάρτητη αξιολόγηση, δημόσιο έλεγχο και επανεπένδυση των αποδόσεων.
Οι τομείς προτεραιότητας που παρουσίασε είναι η ενεργειακή παραγωγή και αποθήκευση, η αγροδιατροφική μεταποίηση, οι υποδομές logistics, τα δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης, η προσιτή κατοικία και η κλιματική ανθεκτικότητα.
Οι προτάσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε επίσης σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ρευστότητας και φορολογικής επιβάρυνσης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Νέα ρύθμιση έως 120 δόσεων για φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές, με διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων και επιβράβευση της συνέπειας.
- Σύνδεση της τήρησης της ρύθμισης με τη δυνατότητα απόκτησης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
- Κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις και ουσιαστική, σταδιακή μείωσή της για τα νομικά πρόσωπα.
- Πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, χωρίς γεωγραφικές διακρίσεις.
- Κατάργηση του τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων και φορολόγηση με βάση τα πραγματικά οικονομικά αποτελέσματα, σε συνδυασμό με αποτελεσματικούς ελέγχους.
- Μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων με παραγωγούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, με στόχο, σύμφωνα με την εκτίμησή του, τη μείωση των τιμολογίων ρεύματος έως και 30% σε ετήσια βάση.
Για τα προγράμματα ΕΣΠΑ υποστήριξε ότι απαιτείται διαφορετικός σχεδιασμός, ώστε η πρόσβαση να μην εξαρτάται από την ήδη υπάρχουσα οικονομική ισχύ μιας επιχείρησης. Πρότεινε ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για νέες επιχειρήσεις, καινοτομία, εξοπλισμό, πιστοποίηση και ανάπτυξη μικρών παραγωγικών μονάδων.
Παράλληλα, εισηγήθηκε τη δημοσίευση των κριτηρίων αξιολόγησης πριν από την υποβολή των αιτήσεων, τον καθορισμό συγκεκριμένων προθεσμιών αξιολόγησης, τη δυνατότητα υποβολής ενστάσεων και πιο προβλέψιμες πληρωμές.
Τεχνητή νοημοσύνη και πρόσβαση των επιχειρήσεων σε νέες τεχνολογίες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανάγκη ενίσχυσης της πρόσβασης των μικρών επιχειρήσεων στις νέες τεχνολογίες.
Επικαλούμενος στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, ανέφερε ότι το ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη ανέρχεται σε 8,9%, έναντι σχεδόν 20% στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε τη δημιουργία ενός σχεδίου που θα δίνει στις μικρές επιχειρήσεις πρόσβαση σε δημόσιες υποδομές υπολογιστικής ισχύος και δεδομένων, σε συνεργασία με ερευνητικά κέντρα, καθώς και τη χρηματοδότηση πραγματικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή και τη λειτουργία τους.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας υπογράμμισε ότι η αναπτυξιακή πολιτική πρέπει να αξιολογείται με βάση την αύξηση της παραγωγικότητας, την καινοτομία και τις ευκαιρίες που δημιουργεί για τις επιχειρήσεις.
«Το πραγματικό μέτρο μιας κυβέρνησης δεν είναι πόσα δισεκατομμύρια ανακοίνωσε, είναι πόση παραγωγική δύναμη άφησε πίσω της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
