Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε σήμερα, Τρίτη 7 Ιουλίου 2026, ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τις κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας και θα εξετάσουν την επανένταξή της στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Προεδρικό Συγκρότημα της Άγκυρας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Η άφιξη
Ο Τραμπ έφτασε στην Άγκυρα το μεσημέρι της Τρίτης, προσγειώθηκε στην αεροπορική βάση Ετιμέσγκουτ και έγινε δεκτός από τον Ερντογάν προσωπικά. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη εν ενεργεία Αμερικανού προέδρου στην Τουρκία μετά τον Μπαράκ Ομπάμα το 2015 (G20 στην Αττάλεια). Στο Air Force One τον συνόδευαν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.
Οι δηλώσεις Τραμπ
Σε ερώτηση για τις κυρώσεις CAATSA, που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία το 2020 μετά την αγορά ρωσικών συστημάτων S-400, ο Τραμπ απάντησε: «Θα αφαιρέσουμε τις κυρώσεις (…) Δεν θέλουμε να έχουμε φίλους υπό κυρώσεις» («We’re going to be taking the sanctions off… We don’t want to have sanctioned friends»). Σχετικά με το χρονοδιάγραμμα, είπε: «Ήρθε η ώρα. Θα το κάνουμε» («The time has come. We will do it»), προσθέτοντας ότι συνεργάζεται με τον Ρούμπιο και τον Χέγκσεθ για να οριστικοποιηθεί η απόφαση.
Για το ζήτημα των F-35, δήλωσε: «Θα πάρουμε απόφαση για το θέμα των F-35. Η σχέση μας αυτή τη στιγμή είναι πολύ καλή» («We will make a decision on the F-35 issue. Our relationship is very good right now»), χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες» («much more loyal than other countries»). Σε δηλώσεις του νωρίτερα, μιλώντας για τη σχέση του με τον Ερντογάν, είπε: «Είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Ο πρόεδρος έχει κάνει καταπληκτική δουλειά μόνο και μόνο προσγειωνόμενος στο αεροδρόμιο — τόσο όμορφο αεροδρόμιο, μάλιστα με ένα κτίριο στο όνομά μου. Είμαι πολύ χαρούμενος γι’ αυτό» («The President has done an incredible job just landing at the airport. To see such a beautiful airport and to have a building named after me. I’m very happy about that»).
Για τη μη εμπλοκή της Τουρκίας σε ευρύτερη σύγκρουση Μέσης Ανατολής με το Ισραήλ, ο Τραμπ σχολίασε: «Θα μπορούσαν να είχαν μπει στη μάχη, είναι πολύ ισχυρό στρατιωτικά έθνος. Δεν το έκαναν» («They could have gotten into the fight, they’re a very powerful military nation. They didn’t do that»), προσθέτοντας: «Ίσως δεν το έκαναν εξαιτίας μου. Αλλά θα μπορούσαν να είχαν μπει στη μάχη και από την άλλη πλευρά» («Maybe they didn’t do that because of me. But they could have gotten into the fight on the other side»).
Σχετικά με τη μετανάστευση και την ενέργεια στην Ευρώπη, δήλωσε: «Η Ευρώπη είναι πολύ διαφορετικό μέρος απ’ ό,τι ήταν πριν από 20 χρόνια. Πολύ διαφορετικό» («Europe’s a very different place than it was 20 years ago. A lot different, much different»), προειδοποιώντας: «Πρέπει να είναι προσεκτικοί με τη μετανάστευση και την ενέργεια. Αν δεν είναι προσεκτικοί σε αυτά τα δύο, δεν θα έχετε πια Ευρώπη» («They’re going to be careful with immigration and energy. If they’re not careful with those two things, you’re not going to have Europe anymore»).
Η ατζέντα της διμερούς
Σύμφωνα με τουρκικά και διεθνή μέσα (Daily Sabah, Türkiye Today, Times of Israel), τέσσερα θέματα κυριάρχησαν στη συζήτηση: η άρση των κυρώσεων CAATSA, η πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, η προμήθεια κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό KAAN 5ης γενιάς, και νέα αμυντικά προγράμματα συνεργασίας. Ο Ερντογάν, από την πλευρά του, δήλωσε πως ελπίζει σε θετική εξέλιξη, υπενθυμίζοντας ότι ο Τραμπ είχε παλαιότερα υποσχεθεί πέντε μαχητικά F-35 και «πάντα κρατάει τον λόγο του».
Ο Τραμπ σημείωσε επίσης πως οι ΗΠΑ έχουν «υποχρέωση» να παρέχουν συντήρηση και αναβάθμιση κινητήρων αεροσκαφών που έχουν ήδη πουληθεί στην Τουρκία.
Πλαίσιο των κυρώσεων CAATSA
Οι κυρώσεις CAATSA επιβλήθηκαν το 2020 από την τότε κυβέρνηση Τραμπ, μετά την αγορά από την Άγκυρα του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 — απόφαση που οδήγησε τότε και στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35. Η Άγκυρα έχει χαρακτηρίσει την απόφαση εκείνη «άδικη» και έχει ζητήσει είτε την επιστροφή στο πρόγραμμα είτε αποζημίωση για τα αεροσκάφη που είχε ήδη πληρώσει.
