Ο Ίλον Μασκ εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα ανθρωποειδή ρομπότ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια εποχή τόσο μεγάλης παραγωγής, ώστε το χρήμα να χάσει μέρος της σημερινής του σημασίας. Την ίδια στιγμή, για τους νέους που θα ζήσουν αυτή τη μετάβαση, η συμβουλή του δεν είναι να εξειδικευτούν όσο το δυνατόν νωρίτερα, αλλά να αποκτήσουν όσο γίνεται ευρύτερη γνώση.
Η τοποθέτηση έγινε σε συνέντευξη του Μασκ στο China Media Group, η οποία δημοσιεύθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου.
Τι είπε ο Μασκ
Ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX υποστήριξε ότι η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής μπορεί να οδηγήσει σε ένα μέλλον όπου θα υπάρχει ουσιαστικά καθολικά υψηλό εισόδημα.
Στο ίδιο πλαίσιο, εξέφρασε την άποψη ότι, εφόσον τα ρομπότ παράγουν τεράστιες ποσότητες αγαθών και υπηρεσιών, δεν είναι βέβαιο ότι το χρήμα θα εξακολουθεί να έχει την ίδια σημασία που έχει σήμερα. Πρόκειται για πρόβλεψη του Μασκ και όχι για οικονομική εκτίμηση που έχει επιβεβαιωθεί.
Η «εποχή της αφθονίας»
Το σενάριο που περιγράφει βασίζεται στην υπόθεση ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ θα μπορούν να εκτελούν ολοένα περισσότερες εργασίες, από παραγωγικές δραστηριότητες έως υπηρεσίες που σήμερα παρέχονται από ανθρώπους.
Σε μια τέτοια οικονομία, σύμφωνα με τον Μασκ, η παραγωγική δυνατότητα των μηχανών θα μπορούσε να γίνει τόσο μεγάλη ώστε το βασικό πρόβλημα να μην είναι πλέον η έλλειψη αγαθών και υπηρεσιών. Αντίθετα, θα μπορούσε να προκύψει μια κατάσταση μεγάλης αφθονίας.
Ο Μασκ έχει διατυπώσει παρόμοιες προβλέψεις και στο παρελθόν, συνδέοντας την τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ με ένα μέλλον στο οποίο η ανθρώπινη εργασία θα μπορούσε να γίνει προαιρετική.
Η συμβουλή προς τους νέους: ευρεία μόρφωση
Το ενδιαφέρον στοιχείο της τελευταίας συνέντευξης είναι ότι, όταν ρωτήθηκε για το πώς μπορούν οι νέοι να προσαρμοστούν στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο Μασκ δεν πρότεινε μια στενή τεχνική εξειδίκευση.
Αντίθετα, συνέστησε μια ευρεία εκπαίδευση, που να συνδυάζει ανθρωπιστικές και θετικές επιστήμες, μηχανική και γενικότερη γνώση.
Η λογική είναι ότι ένας άνθρωπος που γνωρίζει περισσότερα και από διαφορετικούς τομείς μπορεί να αντιλαμβάνεται καλύτερα τι χρειάζεται και να διατυπώνει πιο αποτελεσματικά το αίτημά του προς ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ή ένα ρομπότ. Ο ίδιος συνέδεσε αυτή την ικανότητα με το λεγόμενο prompt engineering.
Ο Μασκ επικαλέστηκε ουσιαστικά και τη δική του εκπαιδευτική διαδρομή, η οποία περιλαμβάνει σπουδές στη φυσική και τα οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Από το να ξέρεις την απάντηση στο να ξέρεις τι να ρωτήσεις
Η σκέψη του Μασκ μετατοπίζει το βάρος της εκπαίδευσης. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να παρέχει γρήγορα πληροφορίες, να εκτελεί σύνθετες εργασίες και να συνεργάζεται με ρομπότ, η αξία του ανθρώπου, σύμφωνα με το συγκεκριμένο σενάριο, θα βρίσκεται περισσότερο στην ικανότητα να γνωρίζει τι θέλει να πετύχει.
Αυτό σημαίνει ότι η γενική γνώση δεν χάνει τη σημασία της εξαιτίας της AI. Αντίθετα, μπορεί να γίνει προϋπόθεση για την αποτελεσματική χρήση της.
Ο Μασκ υποστήριξε επίσης ότι στο μέλλον μπορεί να υπάρχουν τόσο πολλά ρομπότ και τόσο μεγάλη υπολογιστική δυνατότητα, ώστε το ζήτημα να μην είναι αν υπάρχει μηχανή για να εκτελέσει μια εργασία, αλλά αν ο άνθρωπος μπορεί να διατυπώσει με σαφήνεια ποια εργασία θέλει να γίνει.
Μια θέση που ο Μασκ έχει διατυπώσει ξανά
Η τελευταία τοποθέτηση δεν αποτελεί νέα ιδέα για τον Μασκ. Έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης και των ρομπότ μπορεί να μειώσει δραστικά την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία.
Έχει επίσης χρησιμοποιήσει ως σημείο αναφοράς τη σειρά επιστημονικής φαντασίας «Culture» του Iain M. Banks, στην οποία η τεχνολογία έχει οδηγήσει σε μια κοινωνία αφθονίας χωρίς την κεντρική σημασία που έχει σήμερα το χρήμα. Το Fortune έχει καταγράψει και παλαιότερες δηλώσεις του σχετικά με ένα μέλλον όπου η εργασία θα μπορούσε να γίνει προαιρετική.
Τι ισχύει σήμερα
Οι προβλέψεις αυτές παραμένουν υποθετικές. Η ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ, η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης και κυρίως η ταχύτητα με την οποία μπορούν να ενσωματωθούν στην πραγματική οικονομία δεν έχουν εξελιχθεί ακόμη στο επίπεδο που απαιτεί το σενάριο του Μασκ.
Η Tesla έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για το Optimus, όμως η πραγματική κλίμακα παραγωγής και η δυνατότητα των ρομπότ να εκτελούν ένα πολύ μεγάλο εύρος εργασιών παραμένουν ζητήματα που θα κριθούν από την τεχνολογική και εμπορική εξέλιξη των επόμενων ετών.
Παράλληλα, η επίδραση της AI στην αγορά εργασίας αποτελεί ήδη αντικείμενο έντονης συζήτησης, με διαφορετικές εκτιμήσεις για το ποιες θέσεις θα αυτοματοποιηθούν, ποιες νέες θέσεις θα δημιουργηθούν και πόσο γρήγορα θα γίνει αυτή η μετάβαση.
Η περιουσία του Μασκ και η αντίφαση του παρόντος
Η πρόβλεψη για έναν κόσμο όπου το χρήμα μπορεί να χάσει τη σημασία του αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της τεράστιας περιουσίας του ίδιου του Μασκ.
Το Fortune υπολόγισε ότι η καθαρή του περιουσία έχει αυξηθεί κατά περίπου 300 δισ. δολάρια μέσα στο 2026, ποσό που, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ξεπερνά την εκτιμώμενη συνολική περιουσία του Λάρι Πέιτζ. Πρόκειται για μεταβλητές εκτιμήσεις που επηρεάζονται από τις αποτιμήσεις των εταιρειών και των περιουσιακών στοιχείων του Μασκ.
Συμπέρασμα
Ο Μασκ περιγράφει ένα μέλλον στο οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρωτοφανή αφθονία και να μειώσουν τη σημασία της ανθρώπινης εργασίας και του χρήματος.
Για το παρόν, όμως, η συμβουλή του είναι διαφορετική: οι νέοι να αποκτήσουν όσο γίνεται ευρύτερη γνώση, ώστε να μπορούν να κατανοούν καλύτερα τον κόσμο και να διατυπώνουν με σαφήνεια τι ζητούν από τις νέες τεχνολογίες.
Το αν θα επαληθευτεί το πρώτο σκέλος της πρόβλεψης είναι αβέβαιο. Η αξία της ευρείας μόρφωσης, ωστόσο, δεν εξαρτάται από το αν ο κόσμος θα φτάσει ποτέ στο μέλλον που περιγράφει ο Μασκ.