Το Ιράν απέρριψε επίσημα την αμερικανική πρόταση εκεχειρίας που μεταφέρθηκε μέσω Πακιστάν και παρουσίασε πέντε σαφείς προϋποθέσεις για τον τερματισμό του πολέμου που μαίνεται εδώ και σχεδόν ένα μήνα στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Η απόρριψη έρχεται λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι συνομιλίες «προχωρούν», ενώ το Ιράν συνεχίζει να χαρακτηρίζει τις αμερικανικές δηλώσεις ως «ψυχολογικό πόλεμο» και «διαπραγμάτευση με τον εαυτό τους».
Οι πέντε προϋποθέσεις του Ιράν
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδουν ισραηλινά και διεθνή ΜΜΕ, η Τεχεράνη θέτει τα εξής μη διαπραγματεύσιμα αιτήματα για οποιαδήποτε συμφωνία εκεχειρίας:
- Άμεση διακοπή όλων των επιθέσεων και δολοφονιών κατά του Ιράν.
- Συγκεκριμένες και δεσμευτικές εγγυήσεις ότι οι ΗΠΑ (και οι σύμμαχοί τους) δεν θα επαναλάβουν επιθέσεις στο μέλλον.
- Σαφής δέσμευση και εγγυημένη αποζημίωση για τις ζημιές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο.
- Διεθνής αναγνώριση της «αρχής» του Ιράν επί του Στενού του Ορμούζ, με νέα ρύθμιση που θα του δίνει ουσιαστικό έλεγχο στη ναυσιπλοΐα.
- Τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους εκεχειρίας για όλους τους Ιρανούς συμμάχους και πληρεξούσιους στην περιοχή (όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο).
Οι προϋποθέσεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το 15-σέλιδο αμερικανικό σχέδιο που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, περιορισμούς στο πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, διάλυση των βάσεων των ΗΠΑ στην περιοχή και εγγυήσεις ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ χωρίς ιρανική κυριαρχία.
Το παρασκήνιο της κρίσης
Η Ουάσινγκτον είχε στείλει το σχέδιο μέσω Πακιστάν, ενώ ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι «οι τροχοί της διπλωματίας γυρίζουν» και ανέβαλε προγραμματισμένες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν. Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο εκπρόσωπος του Ενιαίου Στρατιωτικού Διοικητηρίου Ebrahim Zolfaqari και ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Esmaeil Baghaei, επανέλαβαν κατηγορηματικά ότι «δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις» και ότι «οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται μόνες τους».
Το Ιράν επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να εξασφαλίζει την κυριαρχία του, την οικονομική αποζημίωση και την ασφάλεια από μελλοντικές επιθέσεις, ενώ συνεχίζει τις επιχειρήσεις του κατά στόχων σε Ισραήλ και κράτη του Κόλπου.
Τι σημαίνει αυτό για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία
Η απόρριψη και η σκλήρυνση της στάσης της Τεχεράνης διατηρεί υψηλή την ένταση, με το Στενό του Ορμούζ – μέσω του οποίου περνά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – να παραμένει σε κρίσιμη κατάσταση. Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν ευμετάβλητες, ενώ οι αγορές παρακολουθούν στενά την επόμενη κίνηση της Ουάσινγκτον.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση από την αμερικανική πλευρά στα πέντε ιρανικά αιτήματα. Διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι οι συνομιλίες μέσω μεσολαβητών (Πακιστάν, Αίγυπτος, Τουρκία) συνεχίζονται έμμεσα, αλλά η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη.
Εξελίξεις σε πραγματικό χρόνο: Το Ιράν διατηρεί τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν τις αεροπορικές επιδρομές. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία την επόμενη κίνηση, καθώς οποιαδήποτε εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα.