Σοκ και διεθνής κατακραυγή προκαλούν οι αποκαλύψεις για την καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν, με την κυβέρνηση της Τεχεράνης να αρνείται τα στοιχεία και να κατηγορεί «τρομοκράτες» που χρηματοδοτούνται από ΗΠΑ και Ισραήλ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για 32.000 νεκρούς, ενώ ειδικοί του ΟΗΕ εκτιμούν πάνω από 20.000 πολίτες, εντείνοντας την αγωνία των οικογενειών και τις διπλωματικές εντάσεις εν μέσω πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Η απάντηση της ιρανικής κυβέρνησης
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε ότι η κυβέρνηση έχει δημοσιεύσει λίστα με 3.117 θύματα από τις πρόσφατες «τρομοκρατικές επιχειρήσεις», μεταξύ των οποίων περίπου 200 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Από αυτούς, 690 χαρακτηρίστηκαν «τρομοκράτες» οπλισμένοι και χρηματοδοτούμενοι από ΗΠΑ και Ισραήλ. «Αν κάποιος αμφισβητεί την ακρίβεια των στοιχείων μας, ας μοιραστεί οποιαδήποτε απόδειξη», έγραψε στο X, προκαλώντας διεθνείς αντιδράσεις. Η κυβέρνηση διοργάνωσε πένθιμες εκδηλώσεις στην Τεχεράνη την Τρίτη και Τετάρτη, ενώ ο υπουργός Πολιτισμού Ρεζά Σαλεχί-Αμιρί ανακοίνωσε ότι οι εορτασμοί του Νέου Έτους (Νεβρόζ) τον Μάρτιο θα εστιάσουν στην «ενότητα και ενσυναίσθηση» για να ξεπεραστεί το πένθος.
Οι ισχυρισμοί Τραμπ και οι εκτιμήσεις του ΟΗΕ
Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι σκοτώθηκαν 32.000 άνθρωποι κατά τις διαδηλώσεις, προσθέτοντας ότι «οι Ιρανοί ζουν στην κόλαση» υπό το θεοκρατικό καθεστώς. Ειδικοί του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής εισηγήτριας Μάι Σάτο και 30 άλλων εμπειρογνωμόνων, εκτιμούν ότι μπορεί να έχουν σκοτωθεί πάνω από 20.000 πολίτες, ενώ η οργάνωση HRANA (με έδρα τις ΗΠΑ) έχει τεκμηριώσει πάνω από 7.000 θανάτους και ερευνά άλλους 12.000. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η απόκλιση μεταξύ επίσημων αριθμών και εκτιμήσεων από βάση εδάφους εντείνει τον πόνο των οικογενειών και δείχνει αδιαφορία για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η πλειονότητα των νεκρών είναι απλοί πολίτες, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, από διάφορες εθνότητες και θρησκείες, καθώς και Αφγανοί, δικηγόροι, γιατροί και δημοσιογράφοι. Τουλάχιστον 230 παιδιά και έφηβοι σκοτώθηκαν, σύμφωνα με απεργούς δασκάλους.
Διεθνείς αντιδράσεις και απειλή πολέμου
Οι ειδικοί του ΟΗΕ καλούν την Τεχεράνη να αποκαλύψει τη μοίρα δεκάδων χιλιάδων συλληφθέντων ή αγνοούμενων και να σταματήσει τις θανατικές ποινές. Η Σερβία είναι η τελευταία χώρα που κάλεσε τους πολίτες της να εγκαταλείψουν άμεσα το Ιράν, εν μέσω αυξανόμενης απειλής πολέμου. Παράλληλα, ο Αραγκτσί συζητά με αμερικανικά ΜΜΕ για «δίκαιη» συμφωνία στο πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ έμμεσες διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν στο Ομάν και συνεχίζονται στη Γενεύη. Το Ιράν προσφέρει αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου του, αλλά αρνείται να συζητήσει βαλλιστικούς πυραύλους ή να εξάγει το απόθεμά του. Ο Τραμπ απειλεί με χτυπήματα αν δεν υπάρξει συμφωνία, ενώ το Ιράν κατηγορεί το Ισραήλ για σαμποτάζ.
Συνεχιζόμενες εντάσεις στο εσωτερικό
Πανεπιστήμια όπως το Sharif στην Τεχεράνη άνοιξαν ξανά, αλλά με συγκρούσεις μεταξύ φοιτητών και παραστρατιωτικών Basij. Δάσκαλοι απεργούν διαμαρτυρόμενοι για την παρουσία δυνάμεων ασφαλείας στα σχολεία. Η BBC έχει επαληθεύσει βίντεο με χρήση όπλων από τις αρχές κατά διαδηλωτών, ενώ ανθρώπινα δικαιώματα οργανώσεις μιλούν για «μαζική καταστολή». Η έρευνα συνεχίζεται, με την παγκόσμια κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.