Οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις συνεχίζουν να εδραιώνουν τον έλεγχό τους σε εκτεταμένες περιοχές του βορρά και της ανατολικής Συρίας που μέχρι πρόσφατα τελούσαν υπό τον έλεγχο των Κουρδικών Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF). Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από συμφωνία εκεχειρίας και ενσωμάτωσης των SDF στις κρατικές δομές, που ανακοινώθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2026 από τον πρόεδρο Ahmad al-Sharaa. Ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan χαιρέτισε τις εξελίξεις, δηλώνοντας ότι «η εποχή της τρομοκρατίας τελείωσε».
Η Συμφωνία και οι Εδαφικές Αλλαγές
Μετά από εβδομάδες εντάσεων και συγκρούσεων, ιδιαίτερα στην περιοχή του Αλεπού, οι SDF αποχώρησαν από κρίσιμες περιοχές όπως η Raqqa, η Deir al-Zor και τμήματα της Hasakah. Οι συριακές δυνάμεις εισήλθαν σε πόλεις όπως η Raqqa (που απελευθερώθηκε από το ISIS το 2017), το Tabqa με το φράγμα του Ευφράτη, και πεδία πετρελαίου όπως το Omar – το μεγαλύτερο της χώρας. Η 14-σημείων συμφωνία προβλέπει:
- Άμεση εκεχειρία σε όλα τα μέτωπα.
- Ενσωμάτωση των μαχητών των SDF στις συριακές ένοπλες δυνάμεις και υπηρεσίες ασφαλείας σε ατομική βάση.
- Παράδοση διοικητικού και στρατιωτικού ελέγχου στις επαρχίες Raqqa και Deir al-Zor, συμπεριλαμβανομένων πετρελαϊκών εγκαταστάσεων, φραγμάτων, συνοριακών διαβάσεων και στρατοπέδων κράτησης μαχητών του ISIS.
- Διατήρηση της διοίκησης στην Hasakah υπό κεντρικό έλεγχο, με σταδιακή ενσωμάτωση πολιτικών θεσμών.
Ο πρόεδρος al-Sharaa χαρακτήρισε τη συμφωνία «νίκη για όλους» και βήμα προς την εθνική ενοποίηση μετά την πτώση του Bashar al-Assad τον Δεκέμβριο 2024. Ο διοικητής των SDF, Mazloum Abdi, αποδέχθηκε τη συμφωνία, εξηγώντας ότι η απόσυρση αποσκοπεί στην αποτροπή εμφυλίου πολέμου και στην προστασία των κεκτημένων των Κούρδων.
Το Φόντο των Συγκρούσεων
Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν μετά την αποτυχία πλήρους εφαρμογής συμφωνίας του Μαρτίου 2025 για ενσωμάτωση των SDF στο κράτος. Οι συγκρούσεις ξεκίνησαν έντονα στις αρχές Ιανουαρίου στο Αλεπού, με τουλάχιστον 23 νεκρούς. Ο al-Sharaa εξέδωσε διάταγμα αναγνώρισης της κουρδικής γλώσσας ως εθνικής, χορήγησης ιθαγένειας σε χιλιάδες Κούρδους και καθιέρωσης του Νεβρόζ ως επίσημης αργίας – κινήσεις που οι Κούρδοι χαρακτήρισαν «πρώτο βήμα», αλλά ανεπαρκείς.
Η αποχώρηση των SDF από αραβοκρατούμενες περιοχές (όπως Raqqa και Deir al-Zor) επέτρεψε στις κυβερνητικές δυνάμεις να προελάσουν γρήγορα, με υποστήριξη αραβικών φυλών. Παρά την εκεχειρία, αναφέρθηκαν σποραδικές συμπλοκές, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων κοντά σε φυλακές ISIS.
Η Θέση της Τουρκίας και Διεθνείς Αντιδράσεις
Ο Erdogan, σε τηλεφωνική συνομιλία με τον al-Sharaa, τόνισε την ανάγκη «πλήρους εξάλειψης της τρομοκρατίας» από τη Συρία, βλέποντας τις SDF ως προέκταση του PKK – που η Άγκυρα θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση. Η Τουρκία υποστήριξε τις κινήσεις της Δαμασκού, θεωρώντας τες νίκη κατά της κουρδικής αυτονομίας.
Οι ΗΠΑ, μακροχρόνιος σύμμαχος των SDF κατά του ISIS, μεσολάβησαν μέσω του απεσταλμένου Tom Barrack. Ο Πρόεδρος Trump συνομίλησε με τον al-Sharaa, συμφωνώντας στην προστασία κουρδικών δικαιωμάτων και στη συνέχιση της συνεργασίας κατά του ISIS. Ωστόσο, οι σχέσεις ΗΠΑ-Κούρδων δείχνουν σημάδια φθοράς.
Τι Ακολουθεί;
Η συμφωνία σηματοδοτεί το τέλος της de facto κουρδικής αυτονομίας στο βορειοανατολικό τμήμα της Συρίας, με την κεντρική κυβέρνηση να ανακτά τον έλεγχο στρατηγικών πόρων. Παραμένουν ανοιχτά ζητήματα, όπως η πλήρης εφαρμογή στην Hasakah και η τύχη χιλιάδων κρατουμένων ISIS. Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με την εκεχειρία να δοκιμάζεται από σποραδικές εντάσεις.