Η Τεχεράνη έλαβε την επίσημη απάντηση της Ουάσινγκτον στην πρόταση που είχε υποβάλει για την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, καθώς συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες με τη μεσολάβηση του Κατάρ.
Η κυβερνητική εκπρόσωπος του Ιράν, Φατεμέχ Μοχατζερανί, δήλωσε ότι η αμερικανική απάντηση παρουσιάστηκε στον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου. Η ίδια δεν έδωσε στη δημοσιότητα τις λεπτομέρειες της αμερικανικής απάντησης.
Η εξέλιξη έρχεται μετά την ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης μέσω Κατάρ, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή στις έμμεσες επαφές των δύο πλευρών.
Το σχέδιο των επτά ημερών
Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται η πρόταση που παρουσίασε το Ιράν την περασμένη εβδομάδα και προβλέπει έναν οδικό χάρτη επτά ημερών για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με όσα έχει δημοσιοποιήσει ο Αραγτσί, το σχέδιο συνδέει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ με συγκεκριμένα βήματα από την αμερικανική πλευρά. Μεταξύ των όρων που έχουν αναφερθεί περιλαμβάνονται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, η χαλάρωση των κυρώσεων στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και η τήρηση εκεχειρίας που θα περιλαμβάνει και τον Λίβανο.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών έχει εξηγήσει ότι, εφόσον η Ουάσινγκτον αποδεχθεί το σχέδιο και εκπληρωθούν τα προβλεπόμενα βήματα, το χρονοδιάγραμμα θα αρχίσει να μετρά αντίστροφα. Σύμφωνα με την περιγραφή του, οι ενέργειες της αμερικανικής πλευράς θα πραγματοποιούνταν τις πρώτες ημέρες, ενώ το Στενό του Ορμούζ θα άνοιγε την έκτη ημέρα και οι συνομιλίες για μια τελική συμφωνία θα ξεκινούσαν την έβδομη.
Η διαφωνία αφορά τη σειρά των κινήσεων
Παρά την ανταλλαγή προτάσεων, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να έχουν σημαντικές διαφορές ως προς τον τρόπο εφαρμογής του σχεδίου.
Αξιωματούχος που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες δήλωσε στο Reuters ότι το βασικό σημείο διαφωνίας δεν αφορά απαραίτητα τα επιμέρους στοιχεία της πρότασης, αλλά τη σειρά με την οποία θα πρέπει να πραγματοποιηθούν τα προβλεπόμενα βήματα.
Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι το σχέδιο έχει ως στόχο μια περίοδο επτά ημερών για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, με προοπτική επιστροφής σε ενισχυμένη εκδοχή του αμερικανοϊρανικού μνημονίου συνεννόησης του Ιουνίου, το οποίο περιλάμβανε και ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο Αραγτσί είχε συναντηθεί με Καταριανούς μεσολαβητές στη Ντόχα, οι οποίοι του μετέφεραν την αμερικανική απάντηση. Η συζήτηση αναμενόταν να συνεχιστεί στην Τεχεράνη στις 30 Σεπτεμβρίου.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του Στενού του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη διεθνή ενεργειακή αγορά.
Η ιρανική πρόταση συνδέει την επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου με την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων από την αμερικανική πλευρά. Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι η επανέναρξη της κανονικής ναυσιπλοΐας θα εξαρτηθεί από την ικανοποίηση των όρων που έχει θέσει.
Το Κατάρ συνεχίζει παράλληλα να μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι διαφορές και να υπάρξει συμφωνία για τα επόμενα βήματα.
Προς το παρόν, δεν έχει δημοσιοποιηθεί το πλήρες περιεχόμενο της αμερικανικής απάντησης, επομένως δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το εάν η Ουάσινγκτον αποδέχεται συνολικά την ιρανική πρόταση ή υπό ποιους ακριβώς όρους θα μπορούσε να προχωρήσει η διαδικασία.