Νέα δεδομένα διαμορφώνει σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για τρία ιδιωτικά πανεπιστήμια, καθώς το Γ΄ Τμήμα του Ανώτατου Δικαστηρίου ακύρωσε άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας, καθώς και αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών, επικαλούμενο ζητήματα που αφορούν τη νομιμότητα της διαδικασίας.
Οι αποφάσεις αφορούν τα CITY College University of York, Keele University και Anatolia College.
Το ΣτΕ, με τις σχετικές αποφάσεις του, ακύρωσε τις κανονιστικές πράξεις που συνδέονται με την αδειοδότηση και την πιστοποίηση των συγκεκριμένων παραρτημάτων ΝΠΠΕ, λόγω προβλημάτων που εντοπίστηκαν κατά την εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
Στο Συμβούλιο της Επικρατείας είχε προσφύγει ο καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών Παναγιώτης Λαζαράτος, ο οποίος σε δήλωσή του ανέφερε: «Με χαρά υποδέχονται τις σημερινές αποφάσεις για τις οποίες επένδυσαν πολύ προσωπικό αγώνα. Ας είναι αυτές οι αποφάσεις ένα μήνυμα που εμπεδώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην δικαιοσύνη και στο ιδανικό μιας Παιδείας υψηλού επιπέδου για τα ελληνόπουλα».
Ωστόσο, σύμφωνα με νομικές πηγές, η εξέλιξη δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη οριστικό τέλος για τη λειτουργία των συγκεκριμένων ιδρυμάτων. Εφόσον από τη διοίκηση και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια πραγματοποιηθούν οι απαιτούμενες ενέργειες ώστε να αντιμετωπιστούν ή να αρθούν τα νομικά ζητήματα που εντοπίστηκαν, η κατάσταση μπορεί να επανεξεταστεί από τις αρμόδιες αρχές.
Το σκεπτικό του Συμβουλίου της Επικρατείας
Με τις αποφάσεις του, το Γ΄ Τμήμα επανέλαβε τις κρίσεις που είχαν διατυπωθεί στις 1919 και 1920/2025 αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ σχετικά με τα ΝΠΠΕ.
Σύμφωνα με αυτές, το Σύνταγμα δεν αποκλείει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων που προέρχονται από κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από χώρες που έχουν συμβληθεί στη GATS, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό γίνεται σύμφωνα με ειδικό νόμο που εξασφαλίζει το υψηλό επίπεδο των σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Παράλληλα, το Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό ότι τα προγράμματα σπουδών που προσφέρονται από τα ΝΠΠΕ θα έπρεπε προηγουμένως να έχουν αναγνωριστεί τόσο από το μητρικό πανεπιστήμιο όσο και από τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης της χώρας όπου αυτό εδρεύει. Όπως κρίθηκε, τα συγκεκριμένα προγράμματα περιλαμβάνονται στην εκπαιδευτική συμφωνία ανάμεσα στο μητρικό ίδρυμα και το ΝΠΠΕ, μέσω της οποίας το μητρικό πανεπιστήμιο ασκεί έλεγχο στο παράρτημα.
Το Γ΄ Τμήμα εξέτασε, στη συνέχεια, ειδικότερα ζητήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου και τη νομιμότητα των διοικητικών διαδικασιών που ακολουθήθηκαν κατά την αδειοδότηση και την πιστοποίηση.
Ειδικότερα, με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026, ακυρώθηκαν πράξεις του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με τις οποίες είχαν χορηγηθεί άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ.
Ο λόγος ήταν ότι ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος είχε την αρμοδιότητα να επιβεβαιώσει την καταλληλότητα των κτιριακών εγκαταστάσεων, δεν διαπίστωσε εγκαίρως —και σε κάθε περίπτωση μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο— εάν είχαν αντιμετωπιστεί οι παρατηρήσεις που είχε καταγράψει μετά από επιτόπιο έλεγχο.
Οι παρατηρήσεις αφορούσαν κτιριολογικές προσαρμογές και την υποβολή συγκεκριμένων στοιχείων.
Με την απόφαση 1171/2026 ακυρώθηκε επίσης πράξη του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού που αφορούσε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ.
Στην περίπτωση αυτή, η άδεια είχε βασιστεί σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία είχε διαμορφωθεί μετά από έκθεση της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ). Σύμφωνα με το ΣτΕ, μέλος της συγκεκριμένης επιτροπής είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, γεγονός που μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Τέλος, με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026, ακυρώθηκαν αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών.
Η ακύρωση συνδέθηκε, αφενός, με την ακύρωση των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας των αντίστοιχων παραρτημάτων ΝΠΠΕ και, αφετέρου, με το περιεχόμενο των στοιχείων που περιλαμβάνονταν στο Παράρτημα της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ.
Το ΣτΕ έκρινε ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, δεν αποτελούσαν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια στα οποία θα έπρεπε να συμμορφώνονται τα προγράμματα των ΝΠΠΕ, όπως προβλέπεται από τις εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024.
Έτσι, οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας θέτουν στο επίκεντρο τη διαδικασία αδειοδότησης, τον έλεγχο των εγκαταστάσεων, τη διαδικασία αξιολόγησης και τα κριτήρια πιστοποίησης των συγκεκριμένων ιδιωτικών πανεπιστημίων, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης των ζητημάτων εφόσον αντιμετωπιστούν τα νομικά προβλήματα που εντοπίστηκαν.