Η Κίνα κάλεσε σήμερα όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να σταματήσουν «άμεσα» τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω εντατικών επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και κλιμάκωσης του πολέμου Ιράν-ΗΠΑ/Ισραήλ, που έχει εισέλθει στην 13η ημέρα του.
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών Γκουο Τζιακούν (Guo Jiakun), σε τακτική ενημέρωση Τύπου στο Πεκίνο, δήλωσε ότι η διασφάλιση της ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή «εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα της διεθνούς κοινότητας». «Η Κίνα καλεί όλα τα μέρη να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις άμεσα, να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση και να αποτρέψουν την περιφερειακή αναταραχή από το να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη», τόνισε ο Γκουο.
Η δήλωση έρχεται μετά από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων και LNG carriers, που έχουν οδηγήσει σε πρακτική διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – τον κρίσιμο διάδρομο που μεταφέρει περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως (περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου) και το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το Ιράν, σε αντίποινα για τις κοινές αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2026 (και οδήγησαν στον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και εκατοντάδων αμάχων), έκλεισε αποτελεσματικά τα Στενά γύρω στις 1 Μαρτίου, απειλώντας με πυρπόληση πλοίων που θα επιχειρούσαν διέλευση. Οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι κατέστρεψαν δεκάδες ιρανικά ναυτικά σκάφη, συμπεριλαμβανομένων πλοίων ρίψης ναρκών, για να αποτρέψουν πλήρη αποκλεισμό.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί στα 120 δολάρια το βαρέλι (ή και υψηλότερα σε ορισμένες εκτιμήσεις), ενώ οι ευρωπαϊκές και ασιατικές τιμές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί δραματικά. Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου (περίπου το 80% των εξαγωγών του Ιράν πριν τον πόλεμο, ή 1,38 εκατ. βαρέλια/ημέρα) και σημαντικός εισαγωγέας από την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, βλέπει άμεσο κίνδυνο για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Η Κίνα και το Ιράν διατηρούν στρατηγική εταιρική σχέση 25 ετών από το 2021, με δεσμεύσεις επενδύσεων έως 400 δισ. δολάρια από το Πεκίνο σε ενέργεια και υποδομές, έναντι σταθερής προμήθειας φθηνού ιρανικού πετρελαίου. Παράλληλα, το Πεκίνο έχει εντείνει διπλωματικές προσπάθειες (shuttle diplomacy), με συναντήσεις του Υπουργού Εξωτερικών Γουάνγκ Γι με Σαουδάραβες και άλλους, ενώ πιέζει διακριτικά το Ιράν να μην παρεμποδίσει εξαγωγές από Κατάρ και άλλες χώρες.
Ο Γκουο αρνήθηκε να σχολιάσει άμεσα φήμες για παροχή πληροφοριών στο Ιράν, επαναλαμβάνοντας ότι «η θέση της Κίνας είναι πάντα ξεκάθαρη»: άμεση κατάπαυση πυρός, επιστροφή σε διάλογο και σεβασμός στο διεθνές δίκαιο. Η Κίνα έχει καταδικάσει τις αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές ως «χωρίς εξουσιοδότηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ» και «παραβίαση του διεθνούς δικαίου», ενώ έχει εκφράσει ανησυχία για επιθέσεις σε αμάχους και μη στρατιωτικούς στόχους.
Το περιστατικό υπογραμμίζει την ευάλωτη θέση της Κίνας ως μεγαλύτερου εισαγωγέα ενέργειας παγκοσμίως: περίπου το 45% του πετρελαίου της περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Εν μέσω κλιμάκωσης, πλοία έχουν αρχίσει να αλλάζουν σήματα AIS για να εμφανίζονται ως «κινεζικά» ώστε να αποφύγουν επιθέσεις, ενώ 32 χώρες (μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας) απελευθερώνουν ρεκόρ αποθεμάτων για να μετριάσουν τις τιμές.
Η έκκληση του Πεκίνου για άμεση ηρεμία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει από παρατεταμένη διαταραχή ενεργειακών ροών.