Σι, Τραμπ και Πούτιν σε ιστορική τριμερή συνάντηση: Τι συμφώνησαν, ποιοι κέρδισαν και ποιοι έχασαν

19 Νοεμβρίου 2026

Το 1945 ο Ρούζβελτ, ο Τσόρτσιλ και ο Στάλιν χρειάστηκαν οκτώ ημέρες στη Γιάλτα για να συζητήσουν τη μεταπολεμική Ευρώπη. Οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων του 2026 έμειναν στο ίδιο τραπέζι περίπου μιάμιση ώρα. Βγήκαν με μια σύντομη διακήρυξη και πολλά ανοιχτά ερωτήματα.

Τι ακριβώς συνέβη

Την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, ο Σι Τζινπίνγκ, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν πραγματοποίησαν την πρώτη τριμερή συνάντηση στην ιστορία ανάμεσα στους ηγέτες των τριών μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων, στη Σεντζέν της νότιας Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου APEC. Ο χώρος ήταν η Kylin Villa, μια έπαυλη δίπλα σε λίμνη, ανάμεσα σε δασωμένους λόφους, όπου στο παρελθόν πραγματοποιήθηκαν ευαίσθητες διπλωματικές συναντήσεις, ακόμη και με τον Κιμ Γιονγκ Ιλ.

Η διάταξη των θέσεων είχε συμβολισμό. Ο Σι, ως οικοδεσπότης, κάθισε στο κέντρο. Ο Πούτιν κάθισε στα δεξιά του, στη θέση τιμής, και ο Τραμπ στα αριστερά του. Το δημόσιο μέρος της συνάντησης κράτησε περίπου 15 λεπτά. Στη συνέχεια, οι συνομιλίες συνεχίστηκαν κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς να ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις προς τα μέσα ενημέρωσης.

Πριν από την τριμερή πραγματοποιήθηκε συνάντηση Τραμπ – Πούτιν διάρκειας περίπου 40 λεπτών. Ήταν η πρώτη διά ζώσης συνάντησή τους μετά τη σύνοδο της Αλάσκας, τον Αύγουστο του 2025. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ δήλωσε ότι κύριο θέμα ήταν η Ουκρανία και ότι καμία πλευρά δεν προχώρησε σε ιδιαίτερα σημαντικές δηλώσεις. Νωρίτερα, ο Σι είχε υποδεχθεί προσωπικά τον Τραμπ στο αεροδρόμιο, σε μια κίνηση με ιδιαίτερο διπλωματικό συμβολισμό.

Τι είπε ο καθένας

Ο Τραμπ μίλησε για τη συνάντηση με μεγάλα λόγια, λέγοντας ότι «γράφουμε πραγματικά ιστορία». Αναφερόμενος στα πυρηνικά όπλα, παραδέχθηκε ότι η εγκατάλειψή τους «δεν είναι εύκολο πράγμα».

Ο Σι δεν αναφέρθηκε ούτε στην Ουκρανία ούτε στο Ιράν. Είπε ότι όταν οι μεγάλες δυνάμεις ζουν αρμονικά ο κόσμος έχει ειρήνη, ενώ όταν συγκρούονται επικρατεί αναταραχή. Μετά τη συνάντηση τη χαρακτήρισε «θετική, εποικοδομητική και καρποφόρα».

Ο Πούτιν δήλωσε ότι οι τρεις χώρες έχουν κοινά συμφέροντα στη διευθέτηση περιφερειακών συγκρούσεων, μεταξύ αυτών και της Ουκρανίας. Παράλληλα, κατηγόρησε το Κίεβο και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι δεν είναι έτοιμα να προχωρήσουν σε συμβιβασμούς.

Η «Διακήρυξη Ειρήνης»: Τι γράφει και τι λείπει

Το γραπτό αποτέλεσμα της συνάντησης είναι μια κοινή διακήρυξη τεσσάρων σημείων:

  1. Ο ΟΗΕ. Οι τρεις χώρες δεσμεύονται να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, ώστε να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα τις παγκόσμιες προκλήσεις.
  2. Η ενέργεια. Εκφράζουν την πρόθεση να αυξήσουν την παραγωγή και την προμήθεια διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων για όλες τις χώρες.
  3. Η ασυλία και τα διεθνή δικαστήρια. Τονίζουν τη σημασία της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων και επισημαίνουν ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και παρόμοιοι οργανισμοί δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια της δικαιοδοσίας τους.
  4. Τα πυρηνικά. Δηλώνουν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει να διεξαχθεί, ενώ συμφωνούν να συζητήσουν τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και τον περιορισμό της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Εξίσου σημαντικό είναι τι δεν περιλαμβάνει η διακήρυξη. Δεν προβλέπει συγκεκριμένα όρια για πυρηνικές κεφαλές, δεσμευτικές ποσοστώσεις ή χρονοδιαγράμματα, ούτε μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής των συμφωνηθέντων. Δεν γίνεται αναφορά στην Ουκρανία, στο Ιράν και στα Στενά του Ορμούζ.

Οι κερδισμένοι

Ο Σι Τζινπίνγκ. Ήταν ο οικοδεσπότης, κάθισε στο κέντρο του τραπεζιού και ανέλαβε τον ρόλο του συντονιστή της συνάντησης. Η Κίνα εμφανίστηκε ως δύναμη που μπορεί να φέρει στο ίδιο τραπέζι την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα. Ταυτόχρονα, διατήρησε την πάγια θέση της στο ζήτημα των πυρηνικών εξοπλισμών, καθώς έχει αρνηθεί επανειλημμένα να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων μαζί με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Η διακήρυξη δεν την υποχρεώνει σε συγκεκριμένες μειώσεις. Ο Σι έθεσε επίσης το ζήτημα της Ταϊβάν, λέγοντας στον Τραμπ ότι οι ΗΠΑ πρέπει «να κάνουν το σωστό».

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Είναι ίσως ο μεγαλύτερος κερδισμένος σε επίπεδο διεθνούς εικόνας. Κάθισε ισότιμα δίπλα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, σε μια συνάντηση υψηλού συμβολισμού. Η διακήρυξη περιλαμβάνει διατύπωση για τα όρια της δικαιοδοσίας των διεθνών δικαστηρίων, σε μια περίοδο κατά την οποία το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης εναντίον του από το 2023. Παράλληλα, η Ουκρανία απουσιάζει από το κοινό κείμενο. Στα πλάνα της συνάντησης ακούγεται να λέει στον Σι ότι δεν πίστευε πως κάποιος περίμενε να εξελιχθούν τόσο καλά τα πράγματα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, εν μέρει. Εξασφάλισε την εικόνα μιας ιστορικής συνάντησης με τους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας, καθώς και μια κοινή διατύπωση για την αποτροπή ενός πυρηνικού πολέμου. Η διακήρυξη περιλαμβάνει επίσης αναφορά στην ενέργεια, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν αναταράξεις στις αγορές. Ωστόσο, κανένα από τα σημεία δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένους αριθμούς ή δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.

Οι χαμένοι

Η Ουκρανία. Η τύχη της συζητήθηκε χωρίς να εκπροσωπείται στο τραπέζι. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε επικρίνει τη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν, υπογραμμίζοντας ότι για την Ουκρανία δεν μπορεί να αποφασίζει κανείς χωρίς τη συμμετοχή της. Ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα είχε επίσης προειδοποιήσει για τον κίνδυνο διαχωρισμού του κόσμου σε σφαίρες επιρροής.

Η Ευρώπη. Απουσίαζε από την τριμερή συνάντηση, ενώ βρέθηκε αντιμέτωπη με τις επικρίσεις του Πούτιν, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν επιθυμούν συμβιβασμό. Ο Ζελένσκι είχε επισημάνει ότι το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι έχουν κοινή θέση: για την Ευρώπη πρέπει να αποφασίζει και η Ευρώπη.

Τα διεθνή δικαστήρια. Η κοινή διατύπωση τριών μεγάλων δυνάμεων, εκ των οποίων οι δύο είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, σχετικά με τα όρια της δικαιοδοσίας διεθνών δικαστηρίων αποτελεί ένα από τα πιο αξιοσημείωτα πολιτικά μηνύματα της διακήρυξης.

Όσοι περίμεναν πραγματικό έλεγχο των εξοπλισμών. Η συνάντηση δεν οδήγησε σε συγκεκριμένη συμφωνία για τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων. Το σημαντικά μικρότερο πυρηνικό οπλοστάσιο της Κίνας σε σύγκριση με εκείνα των ΗΠΑ και της Ρωσίας αποτελεί έναν από τους παράγοντες που δυσκολεύουν μια τριμερή συμφωνία ελέγχου των εξοπλισμών.

Είναι πράγματι μια νέα εποχή στις διεθνείς σχέσεις;

Η σύγκριση με τη Γιάλτα του 1945 χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς, κυρίως στη Ρωσία και την Ουκρανία, αλλά με διαφορετικό νόημα: στη Μόσχα ως επιβεβαίωση ισχύος και στο Κίεβο ως προειδοποίηση.

Ωστόσο, υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά. Στη Γιάλτα έγιναν συγκεκριμένες συμφωνίες για τη μεταπολεμική Ευρώπη. Στη Σεντζέν δεν χαράχτηκαν σύνορα ούτε αποφασίστηκε ο διαμελισμός κάποιας χώρας. Υπήρξε κυρίως η εικόνα τριών μεγάλων δυνάμεων που συζητούν για την παγκόσμια τάξη χωρίς την παρουσία των υπόλοιπων ενδιαφερόμενων χωρών.

Ο Κρεγκ Σίνγκλετον του Foundation for Defense of Democracies επισήμανε ότι οι τρεις ηγέτες έχουν πολλούς λόγους να εμφανιστούν μαζί, αλλά πολύ λιγότερους λόγους να συμφωνήσουν στην ουσία.

Ποιες θα είναι οι συνέπειες

  • Στην Ουκρανία: Οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, αναμένονταν στο Βερολίνο, σε συνάντηση του «Συνασπισμού των Προθύμων», με τη συμμετοχή Γερμανίας, Γαλλίας και Βρετανίας, προκειμένου να ενημερώσουν την ουκρανική πλευρά. Η Μόσχα έχει αποκλείσει την προοπτική εκεχειρίας υπό τις παρούσες συνθήκες των διαπραγματεύσεων και τίποτα από τη συνάντηση της Σεντζέν δεν δείχνει ότι η θέση της έχει αλλάξει.
  • Στα πυρηνικά: Ανοίγει ένα ενδεχόμενο διαλόγου, αλλά χωρίς συγκεκριμένη διαπραγματευτική δομή. Το αν θα υπάρξει δεύτερος γύρος παραμένει ανοιχτό. Ο Ουσακόφ δήλωσε ότι είναι ακόμη νωρίς να εκτιμηθεί εάν η τριμερής μορφή θα επαναληφθεί.
  • Στην οικονομία: Η εμπορική εκεχειρία ΗΠΑ – Κίνας και οι εκκρεμότητες σχετικά με τους περιορισμούς στα μικροτσίπ και τις εξαγωγές σπάνιων γαιών εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμα ζητήματα. Εκεί θα φανεί εάν το θετικό κλίμα της Σεντζέν μπορεί να αποκτήσει πρακτική συνέχεια.
  • Στη διεθνή τάξη: Το προηγούμενο της συνάντησης ενδέχεται να αποδειχθεί σημαντικότερο από το ίδιο το κείμενο. Τρεις ηγέτες έδειξαν ότι μπορούν να συζητούν τα μεγάλα ζητήματα του κόσμου χωρίς τη συμμετοχή άλλων κρατών, προκαλώντας ανησυχίες για το ενδεχόμενο παραμερισμού των συμφερόντων μικρότερων χωρών.

Το συμπέρασμα είναι ότι η συνάντηση της Σεντζέν άφησε πίσω της μια ισχυρή πολιτική εικόνα και μια διακήρυξη με περιορισμένες συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Το αν θα μείνει στην ιστορία ως σημείο καμπής στις διεθνείς σχέσεις ή ως μια συμβολική διπλωματική συνάντηση θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις των επόμενων μηνών, στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, στις εμπορικές σχέσεις και στις πιθανές νέες συνομιλίες των τριών δυνάμεων.