Στις 3 Ιουλίου 1947, σε ένα απομονωμένο ράντσο κοντά στο Ρόσγουελ του Νέου Μεξικού, ο κτηνοτρόφος Μακ Μπρέιζελ εντόπισε παράξενα συντρίμμια σκορπισμένα στη γη: κομμάτια αλουμινόχαρτου, λωρίδες ελαστικού, μπαλσόξυλα και μεταλλικές ταινίες. Δεν φανταζόταν ότι η ανακάλυψή του θα γινόταν, σχεδόν 80 χρόνια αργότερα, μία από τις πιο διάσημες ιστορίες συνωμοσίας στον κόσμο.
Η ανακοίνωση που άναψε φωτιές
Ο Μπρέιζελ παρέδωσε τα ευρήματα στις αρχές, οι οποίες με τη σειρά τους ειδοποίησαν τη στρατιωτική βάση Roswell Army Air Field. Στις 8 Ιουλίου 1947, το γραφείο Τύπου της βάσης εξέδωσε ένα ασυνήθιστο δελτίο Τύπου, αναφέροντας ότι το προσωπικό της είχε ανακτήσει έναν «ιπτάμενο δίσκο». Η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου μέσα σε ώρες.
Ωστόσο, η χαρά -ή ο πανικός- των οπαδών των εξωγήινων κράτησε ελάχιστα. Την επόμενη ημέρα, ο διοικητής της 8ης Αεροπορικής Δύναμης, στρατηγός Ρότζερ Ράμεϊ, ανακοίνωσε ότι επρόκειτο για παρεξήγηση: τα συντρίμμια ανήκαν σε ένα συνηθισμένο μετεωρολογικό μπαλόνι με ραντάρ-στόχο, όχι σε διαστημόπλοιο. Δημοσιεύτηκαν και φωτογραφίες που έδειχναν αξιωματικούς να κρατούν ασήμαντα κομμάτια αλουμινόχαρτου και ξύλου.
Για τρεις δεκαετίες, η υπόθεση παρέμεινε σχεδόν ξεχασμένη.
Η αποκάλυψη του 1978 και η αναβίωση του μύθου
Το 1978, ο συνταξιούχος αξιωματικός Τζέσι Μάρσελ, ο οποίος είχε συμμετάσχει στην αρχική έρευνα το 1947, δήλωσε σε ερευνητές πως η εξήγηση περί μετεωρολογικού μπαλονιού ήταν στην πραγματικότητα κάλυψη, υποστηρίζοντας πως τα υλικά που είχε δει δεν έμοιαζαν με τίποτα επίγειο. Η δήλωσή του άναψε ξανά το ενδιαφέρον του κοινού και οδήγησε, το 1980, στην έκδοση του βιβλίου «The Roswell Incident», που καθιέρωσε την αφήγηση περί συντριβής εξωγήινου σκάφους και ανάκτησης πτωμάτων εξωγήινων από τον στρατό.
Από εκεί και πέρα, το Ρόσγουελ έγινε συνώνυμο των θεωριών συνωμοσίας: κυκλοφόρησαν ισχυρισμοί για μυστική κυβερνητική ομάδα με την ονομασία «Majestic 12» που φέρεται να διαχειριζόταν στοιχεία για εξωγήινες επαφές, για κρυμμένα πτώματα σε στρατιωτικές αποθήκες, ακόμη και για δήθεν βίντεο αυτοψίας εξωγήινου, το οποίο αργότερα αποδείχθηκε προϊόν απάτης.
Η επίσημη εξήγηση: το μυστικό «Project Mogul»
Υπό την πίεση ερευνών του Κογκρέσου, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ δημοσίευσε το 1994 και το 1997 δύο εκτενείς εκθέσεις που έδωσαν διαφορετική εξήγηση από τη γνωστή μέχρι τότε εκδοχή περί «κοινού» μετεωρολογικού μπαλονιού. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα συντρίμμια προέρχονταν πράγματι από αερόστατο, όμως αυτό ανήκε σε ένα άκρως απόρρητο πρόγραμμα κατασκοπείας της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, το «Project Mogul». Στόχος του ήταν η ανίχνευση πυρηνικών δοκιμών της Σοβιετικής Ένωσης μέσω αλυσίδων μπαλονιών εξοπλισμένων με ειδικούς αισθητήρες.
Η αρχική εξήγηση περί «απλού» μετεωρολογικού μπαλονιού είχε δοθεί σκόπιμα το 1947 προκειμένου να μη διαρρεύσει η ύπαρξη του απόρρητου προγράμματος. Όσο για τις αναφορές περί «πτωμάτων εξωγήινων», η έκθεση του 1997 τις απέδωσε σε σύγχυση μαρτύρων, οι οποίοι φέρεται να ανακάλεσαν αναμνήσεις από άσχετα περιστατικά της δεκαετίας του 1950, όπως δοκιμαστικά ανθρωπόμορφα ομοιώματα αλεξιπτωτιστών και θύματα αεροπορικών δυστυχημάτων, συγχέοντάς τα με το περιστατικό του 1947.
Γιατί η ιστορία επιβίωσε
Παρά τις επίσημες εξηγήσεις, μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης στις ΗΠΑ εξέφρασε δυσπιστία απέναντι στην εκδοχή του στρατού, κάτι που καταγράφηκε επανειλημμένα σε δημοσκοπήσεις. Ερευνητές του φαινομένου έχουν επισημάνει ότι ο μύθος του Ρόσγουελ εξελίχθηκε σε προσοδοφόρα βιομηχανία, τροφοδοτώντας βιβλία, ταινίες, τηλεοπτικές σειρές και τουρισμό.
Η ίδια η πόλη του Ρόσγουελ αγκάλιασε τελικά τη φήμη της: το 1992 άνοιξε το Διεθνές Μουσείο και Κέντρο Έρευνας UFO, ενώ από το 1996 διοργανώνεται κάθε χρόνο τοπικό φεστιβάλ αφιερωμένο στα άγνωστα ιπτάμενα αντικείμενα, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Μια ιστορία που παραμένει ζωντανή
Σχεδόν 80 χρόνια μετά, το Ρόσγουελ παραμένει το πιο γνωστό παράδειγμα στο πώς η κρατική μυστικότητα, σε συνδυασμό με τη δημόσια φαντασία, μπορεί να γεννήσει έναν μύθο που αντιστέκεται στον χρόνο -ακόμη και όταν τα επίσημα έγγραφα προσφέρουν μια πολύ πιο γήινη εξήγηση.
