Ένα εντυπωσιακό ρωμαϊκό ψηφιδωτό που βρέθηκε στο Rutland της Αγγλίας αποδεικνύεται ότι αφηγείται μια σπάνια και σχεδόν ξεχασμένη εκδοχή του Τρωικού Πολέμου, διαφορετική από την περίφημη Ιλιάδα του Ομήρου. Αντίθετα, απεικονίζει σκηνές από τη χαμένη τραγωδία Φρύγες (Phrygians) του Αισχύλου, προσφέροντας νέα στοιχεία για την πολιτιστική σύνδεση της ρωμαϊκής Βρετανίας με τον ευρύτερο μεσογειακό κόσμο.
Το ψηφιδωτό, γνωστό ως Ketton Mosaic, ανακαλύφθηκε τυχαία το 2020 κατά τη διάρκεια του lockdown της πανδημίας, όταν ο ιδιοκτήτης αγροκτήματος Jim Irvine εντόπισε τμήματά του στο οικογενειακό του κτήμα. Ακολούθησαν ανασκαφές από την Υπηρεσία Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Leicester (ULAS), με χρηματοδότηση από το Historic England, ενώ το 2021 και 2022 διενεργήθηκαν εκτεταμένες έρευνες. Το μνημείο έχει ήδη χαρακτηριστεί Scheduled Monument λόγω της εθνικής του σημασίας.
Τι Απεικονίζει το Ψηφιδωτό
Το ψηφιδωτό περιλαμβάνει τρεις δραματικές σκηνές με πρωταγωνιστές τον Αχιλλέα και τον Έκτορα:
- Τη μονομαχία τους,
- Τον Αχιλλέα να σέρνει το σώμα του Έκτορα πίσω από το άρμα του,
- Τον βασιλιά Πρίαμο να εξαγοράζει το σώμα του γιου του, ζυγίζοντάς το με χρυσό.
Αρχικά, οι ειδικοί πίστευαν ότι ακολουθούσε την αφήγηση της Ιλιάδας. Ωστόσο, νέα λεπτομερής ανάλυση από την καθηγήτρια Jane Masséglia του Πανεπιστημίου του Leicester δείχνει ότι οι σκηνές ταιριάζουν ακριβώς με τη χαμένη τραγωδία Φρύγες του Αισχύλου (5ος αιώνας π.Χ.), η οποία εστίαζε περισσότερο στη λύπη και την ανθρώπινη διάσταση της σύγκρουσης.
«Στο Ketton Mosaic δεν έχουμε μόνο τις σκηνές από την εκδοχή του Αισχύλου, αλλά και ένα πάνελ που βασίζεται σε σχέδιο από ελληνικό αγγείο της εποχής του Αισχύλου – δηλαδή 800 χρόνια πριν τοποθετηθεί το ψηφιδωτό», εξηγεί η Δρ. Masséglia. «Βρήκαμε επίσης μοτίβα από αρχαία ασημικά, νομίσματα και κεραμικά από Ελλάδα, Τουρκία και Γαλατία. Οι τεχνίτες της ρωμαϊκής Βρετανίας δεν ήταν απομονωμένοι – συμμετείχαν σε ένα ευρύ δίκτυο ανταλλαγής σχεδίων και τεχνογνωσίας».
Η Κοσμοπολίτικη Ρωμαϊκή Βρετανία
Η ανακάλυψη ενισχύει την εικόνα μιας Βρετανίας πολύ πιο συνδεδεμένης με τον κλασικό κόσμο από ό,τι πιστεύαμε. Ο ιδιοκτήτης της βίλας – πιθανότατα ένας εύπορος Ρωμαίος ή ρωμαϊοποιημένος Βρετανός – επέλεξε μια σπάνια και «εκλεπτυσμένη» εκδοχή του μύθου, δείχνοντας υψηλή μόρφωση και γνώση της ελληνικής τραγωδίας.
«Η έρευνα αποκαλύπτει ένα επίπεδο πολιτιστικής ολοκλήρωσης σε όλο τον ρωμαϊκό κόσμο που μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε», δήλωσε ο Jim Irvine. «Η ρωμαϊκή Βρετανία ήταν πολύ πιο κοσμοπολίτικη από ό,τι συχνά φανταζόμαστε».
Η Rachel Cubitt από το Historic England πρόσθεσε ότι η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Leicester φέρνει νέα διάσταση στην κατανόηση των ενδιαφερόντων και των επιρροών των κατοίκων της ρωμαϊκής Βρετανίας.
Η μελέτη δημοσιεύεται από το Πανεπιστήμιο του Leicester και αποτελεί σημαντική εξέλιξη στην αρχαιολογία της Βρετανίας, αποδεικνύοντας ότι ακόμα και στις απομακρυσμένες επαρχίες της αυτοκρατορίας, η κλασική κληρονομιά παρέμενε ζωντανή και δημιουργική.
