Σε μια δραματική εξέλιξη που σηματοδοτεί συνέχεια της σκληρής γραμμής στο Ιράν, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ (Mojtaba Khamenei), 56 ετών, διορίστηκε νέος Ανώτατος Ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διαδεχόμενος τον πατέρα του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος δολοφονήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 από κοινές αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις, την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Η απόφαση ελήφθη από την Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων (Assembly of Experts), το 88μελές σώμα κληρικών που σύμφωνα με το ιρανικό Σύνταγμα εκλέγει τον Ανώτατο Ηγέτη. Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης στις 8 Μαρτίου 2026, η Συνέλευση δήλωσε ότι η εκλογή έγινε με «αποφασιστική ψηφοφορία» και κάλεσε τους Ιρανούς να διατηρήσουν την ενότητα και να δώσουν πίστη στον νέο ηγέτη, ιδιαίτερα τις ελίτ των σεμιναρίων και των πανεπιστημίων.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 1969 στη Μεσάντ και είναι ο δεύτερος γιος του Αλί Χαμενεΐ από τα έξι παιδιά του. Σπούδασε σε θρησκευτικά σεμινάρια υπό επιφανείς κληρικούς, συμπεριλαμβανομένου του πατέρα του, και θεωρείται σκληροπυρηνικός κληρικός με βαθιές διασυνδέσεις με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), το ισχυρό παραστρατιωτικό σώμα που ελέγχει μεγάλο μέρος της οικονομίας και των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ιράν.
Παρά το γεγονός ότι ποτέ δεν κατείχε δημόσιο αξίωμα ή δεν συμμετείχε σε εκλογές, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ λειτουργούσε επί δεκαετίες ως ισχυρή φιγούρα στα παρασκήνια του παλατιού του πατέρα του, συντονίζοντας στρατιωτικές, πληροφοριακές και πολιτικές δραστηριότητες. Είχε προταθεί εδώ και χρόνια ως πιθανός διάδοχος, αλλά η άνοδός του σε κληρονομική βάση προκάλεσε αντιδράσεις ακόμα και εντός του καθεστώτος, με κάποιους να εκφράζουν ανησυχίες για «κληρονομική ηγεσία».
Η εκλογή του έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς ο πόλεμος με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εισέρχεται στην 10η ημέρα του, με συνεχείς βομβαρδισμούς, ιρανικές αντεπιθέσεις σε Ισραήλ και χώρες του Κόλπου, και εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100-120 δολάρια το βαρέλι. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τον Μοτζτάμπα «απαράδεκτη επιλογή» και «αδύναμο», προειδοποιώντας ότι δεν θα διαρκέσει πολύ χωρίς την έγκρισή του.
Η άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ενισχύει τις σκληροπυρηνικές φατρίες και το IRGC, υποδηλώνοντας ότι το Ιράν δεν προτίθεται για σύντομες διαπραγματεύσεις ή συμφωνίες βραχυπρόθεσμα. Παρά τις εκδηλώσεις υποστήριξης από πιστούς σε πόλεις της χώρας, αναφέρθηκαν και διαμαρτυρίες με συνθήματα κατά του νέου ηγέτη, όπως «Θάνατος στον Μοτζτάμπα», από παράθυρα στην Τεχεράνη, αντανακλώντας εσωτερική δυσαρέσκεια.
Σε μια περίοδο που το Ιράν αντιμετωπίζει την μεγαλύτερη κρίση στην 47χρονη ιστορία του, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης καλείται να ηγηθεί ενός καθεστώτος υπό σφοδρή πίεση, με την επιλογή του να σηματοδοτεί συνέχεια της αντιπαράθεσης και όχι αποκλιμάκωση. Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται στενά από τη διεθνή κοινότητα, καθώς μπορεί να επηρεάσει περαιτέρω τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
