Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν προχώρησε σε νέα δημόσια δήλωση σχετικά με τη συμφωνία που υπέγραψε η χώρα του με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς την Ουάσιγκτον όσο και προς το εσωτερικό της χώρας.
Το μήνυμα του Πεζεσκιάν
Σε ανάρτησή του, ο Ιρανός πρόεδρος τόνισε ότι το μνημόνιο συνεννόησης που υπογράφηκε είναι αποτέλεσμα της συλλογικής σοφίας των μελών της κυβέρνησής του, σε συνεργασία με όλα τα μέλη που συμφώνησαν σε αυτό. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι το συγκεκριμένο μνημόνιο θα αποτελέσει στο μέλλον τον πυρήνα των εξωτερικών σχέσεων του Ιράν.
Ο Πεζεσκιάν ήταν, ωστόσο, ξεκάθαρος ως προς τη στάση που πρέπει να κρατήσει η Τεχεράνη: «Πρέπει να προσπαθήσουμε να αναγκάσουμε τον εχθρό να τηρήσει» ό,τι έχει υπογραφεί, δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ασφάλεια της χώρας, της περιοχής και των συμμάχων του Ιράν θα αναβαθμιστεί μέσω αυτής της συμφωνίας.
Το δίκτυο Al Arabiya English μετέδωσε τη δήλωση ως έκτακτη είδηση, επιβεβαιώνοντας ότι ο Ιρανός πρόεδρος ζήτησε να «εξαναγκαστεί ο εχθρός να προσαρμοστεί» στο μνημόνιο, με το επιχείρημα ότι η συμφωνία ενισχύει τη σταθερότητα της περιοχής.
Τι προβλέπει η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Η δήλωση Πεζεσκιάν έρχεται στο πλαίσιο του λεγόμενου Μνημονίου του Ισλαμαμπάντ (Islamabad Memorandum), το οποίο υπέγραψαν οι πρόεδροι Τραμπ και Πεζεσκιάν, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. Πρόκειται για ένα 14σημειο πλαίσιο συμφωνίας που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου μεταξύ των δύο χωρών.
Ανάμεσα στα βασικά σημεία της συμφωνίας περιλαμβάνονται:
- Άμεσος και μόνιμος τερματισμός των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου
- Πλήρες άνοιγμα του Στενού της Ορμούζ στην εμπορική ναυτιλία, χωρίς διόδια, για τουλάχιστον 60 ημέρες
- Ρύθμιση του ζητήματος της διάθεσης του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν
- Αμοιβαία δέσμευση για σεβασμό της κυριαρχίας και μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της κάθε χώρας
Η υπογραφή της συμφωνίας άνοιξε τον δρόμο για 60 ημέρες απευθείας διαπραγματεύσεων με στόχο την οριστική συμφωνία, με τις τεχνικές συνομιλίες να έχουν ήδη ξεκινήσει στην Ελβετία.
Το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι
Η δήλωση του Πεζεσκιάν για ανάγκη «εξαναγκασμού» της άλλης πλευράς να τηρήσει τους όρους δεν είναι τυχαία. Ο ίδιος ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεΐ, είχε εκφράσει επιφυλάξεις όταν ενέκρινε το μνημόνιο, γεγονός που δείχνει τις εσωτερικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η ιρανική ηγεσία για να δικαιολογήσει τη συμφωνία στο εσωτερικό κοινό.
Παράλληλα, ο Πεζεσκιάν έχει επανειλημμένα επικρίνει χώρες της περιοχής που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, κατηγορώντας τις ότι δεν εμπόδισαν τη χρήση αυτών των εγκαταστάσεων για επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν — μια κριτική που περιπλέκει τις σχέσεις της Τεχεράνης με τα κράτη του Κόλπου.
Γιατί έχει σημασία τώρα
Η νέα δήλωση του Ιρανού προέδρου έρχεται σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία της συμφωνίας δοκιμάζεται συνεχώς και από τις δύο πλευρές, με αμοιβαίες καταγγελίες για μη τήρηση των όρων να εμφανίζονται περιοδικά στα διεθνή μέσα. Το μνημόνιο παραμένει το μοναδικό ενεργό πλαίσιο αποκλιμάκωσης σε μια σύγκρουση που έχει αποσταθεροποιήσει σοβαρά τον Περσικό Κόλπο και έχει διαταράξει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.