Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν πλησιάζει τις δύο εβδομάδες κλιμάκωσης, με την Ουάσιγκτον να σταματά προσωρινά τα νυχτερινά χτυπήματα αλλά να διατηρεί το ενδεχόμενο νέας, ευρύτερης επίθεσης ανοιχτό.
Η παύση της Παρασκευής
Έπειτα από 13 συνεχόμενες νύχτες αμερικανικών πληγμάτων, το CENTCOM ανακοίνωσε ότι δεν πραγματοποιήθηκαν νέα χτυπήματα το βράδυ της Παρασκευής. Η τελευταία επιβεβαιωμένη επιχείρηση ολοκληρώθηκε την Πέμπτη στις 21:00 ώρα ανατολικών ΗΠΑ, με στόχους κέντρα διοίκησης, αποθήκες drone, δίκτυα επικοινωνιών και παράκτιες εγκαταστάσεις παρακολούθησης στο Ιράν, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού της ιρανικής απειλής κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι δεν έχει ακόμη λάβει απόφαση για μαζικά νέα χτυπήματα, ενώ επιβεβαίωσε πως συνεχίζονται οι επαφές με την Τεχεράνη. Χαρακτηριστικά, τόνισε ότι οι δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα, χρησιμοποιώντας τη φράση που έχει γίνει σήμα κατατεθέν των τελευταίων εβδομάδων —ότι είναι «locked and loaded».
Διπλωματία σε αδιέξοδο
Παρά τις δηλώσεις αισιοδοξίας από αμερικανικής πλευράς, η διπλωματική οδός παραμένει προβληματική. Ούτε αμερικανικοί ούτε ιρανικοί αξιωματούχοι έχουν επιβεβαιώσει επίσημα επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ το ανθρώπινο κόστος συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του ιρανικού υπουργείου Υγείας, 59 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και 666 έχουν τραυματιστεί στο Ιράν από τις 27 Ιουνίου, ενώ το Πεντάγωνο έχει επιβεβαιώσει τουλάχιστον τέσσερις απώλειες Αμερικανών στρατιωτικών στο πιο πρόσφατο κύμα ιρανικών επιθέσεων.
Οι Νew York Times ανέφεραν ότι το Ιράν απέρριψε πρόταση εκεχειρίας που μεταφέρθηκε μέσω του Ιρακινού πρωθυπουργού, καθώς η Τεχεράνη φέρεται να μη δείχνει ενδιαφέρον για μια προσωρινή συμφωνία που δεν θα διευθετεί οριστικά το ζήτημα του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ. Ιρανική πλευρά διέψευσε την είδηση, κατηγορώντας την κυβέρνηση Τραμπ για «παραβίαση δεσμεύσεων» απέναντι στο μνημόνιο συνεννόησης που είχε υπογραφεί τον Ιούνιο.
Η ευρύτερη εικόνα του πολέμου
Η σύγκρουση ξεκίνησε επίσημα στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν Ισραήλ και ΗΠΑ εξαπέλυσαν αεροπορικά χτυπήματα κατά ιρανικών στόχων με στόχο —σύμφωνα με τις δύο χώρες— την αλλαγή καθεστώτος και την καταστροφή του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος της Τεχεράνης. Στα πλήγματα εκείνης της φάσης σκοτώθηκε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ακολούθησε ιρανικό αντίποινο εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, του Ισραήλ και γειτονικών κρατών, καθώς και προσωρινό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Μετά από περίοδο κατάπαυσης του πυρός τον Απρίλιο και νέο μνημόνιο συνεννόησης τον Ιούνιο που προέβλεπε «μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», η ανακωχή κατέρρευσε εκ νέου, οδηγώντας στο σημερινό κύμα καθημερινών αμερικανικών πληγμάτων.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και η επέκταση στην Ερυθρά Θάλασσα
Το CENTCOM αναφέρει ότι από τον Μάιο έχει συμβάλει στη διέλευση περίπου 900 εμπορικών πλοίων και 450 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου μέσα από τα Στενά. Ωστόσο, η κρίση έχει πλέον επεκταθεί πέρα από τα ιρανικά ύδατα: η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε χτυπήματα κατά στόχων των Χούθι στην πόλη Χοντάιντα της Υεμένης, ύστερα από επιθέσεις των Χούθι εναντίον σαουδαραβικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, μετατρέποντας την κρίση σε πρόβλημα δύο ναυτικών κόμβων ταυτόχρονα. Οι τιμές του αργού πετρελαίου έχουν ήδη ανέβει ως αντίδραση στην κλιμάκωση αυτή.
Τι ακολουθεί
Οι αμερικανικές αρχές έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, με αναφορές να κάνουν λόγο για πιθανή διεύρυνση των στόχων ώστε να συμπεριλάβουν ενεργειακές υποδομές, γέφυρες, καθώς και το υπόγειο πυρηνικό συγκρότημα γνωστό ως «Pickaxe Mountain». Παράλληλα, Βρετανία και ΗΠΑ ετοιμάζονται για συνάντηση υψηλού επιπέδου στο Λονδίνο την επόμενη εβδομάδα, με στόχο τη συγκρότηση διεθνούς συνασπισμού για την προστασία της ναυτιλίας στα Στενά.
Ανάμεσα στους περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ, εκφράζεται αυξανόμενη ανησυχία για την έλλειψη διπλωματικής προόδου, με Άραβα αξιωματούχο να περιγράφει την κατάσταση ως ολοένα πιο ασταθή. Το αν η σημερινή παύση αποτελεί πραγματικό παράθυρο για αποκλιμάκωση ή απλώς ενδιάμεση ανάσα πριν από νέο κύκλο βίας, παραμένει —σύμφωνα με τους αναλυτές— το κρίσιμο ερώτημα των επόμενων ημερών.